ରାମଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ସମସ୍ତେ ହଠାତ୍ ଉଠିଗଲେ, ଆଦର ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କଲେ। ରଥଚାଳକ ସୁମନ୍ତଙ୍କ ପୁତ୍ର ନମ୍ର ହୃଦୟରେ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରି ଏହି କଥା କହିଲେ: "ଝଟି ରାମଙ୍କୁ କହ, ସୁମନ୍ତ ଦ୍ୱାରରେ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତେ ତୁରନ୍ତ ରାମ ଓ ତାଙ୍କର ଜନାନୀ ସୀତାକୁ ସୁମନ୍ତଙ୍କ ଆଗମନ ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଲେ। ଏହି ସୂଚନା ଶୁଣି, ରାଘବ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ସୁମନ୍ତଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କର ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ଡାକିଲେ। ସୁମନ୍ତ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠି ରାମ କୁବେରଙ୍କ ପରି ଏକ ସୁନା ଶୟନରେ ଚାଉରୀ ତଳେ ବସିଥିଲେ, ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ। ଶତ୍ରୁବିଧ୍ୱଂସୀ ରାମ, ଚନ୍ଦନ ଲେପରେ ଅନୁଳିପ୍ତ, ଶୁଭ୍ର ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ, ବନ୍ୟ ଶୁକର ରକ୍ତ ରଙ୍ଗରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୂଲ୍ୟବାନ। ତାଙ୍କ ପାଖରେ ସୀତା ଚାଉରୀ ହାତରେ ଦାଡିଥିଲେ, ଶୋଭାମୟ ଓ ଅଳଙ୍କୃତ, ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଏକ ଶୋଭାମୟ ତାରା ପରି ପରିବେଷ୍ଟିତ କରୁଥିଲେ। ଗାୟକ, ନମ୍ର ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାମୟ, ରାମଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ—ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରୂପରେ ଉଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି, କୃପାଦାତା ଭାବରେ। ସୁମନ୍ତ, ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ, ହାତ ଜୋଡି ରାମଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ—ଯେଉଁଠି ରାମ ଶୋଭାମୟ ମୁହଁରେ ବିଶ୍ରାମ କରୁଥିଲେ। "ହେ କୌସଲ୍ୟାନନ୍ଦନ ରାମ, ତୁମର ପିତା ତୁମକୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ତୁମେ ଅପେକ୍ଷା ନ କରି, ରାଣୀ କୈକେୟୀ ସହିତ ଯାଉ।" ଏହିପରି କଥା ଶୁଣି, ନରସିଂହ ରାମ ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ପ୍ରସନ୍ନ ଭାବରେ, ସୀତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ କହିଲେ, "ଦେବୀ, ରାଜା ଓ ରାଣୀ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୋ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ କୌଶଳ୍ୟାଭିଷେକ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରୁଛନ୍ତି।" ସେ ଆଉ କହିଲେ, "ମୋ ପ୍ରତି ଉତ୍ସୁକ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ, କେକୟ ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟା ମୋ ମାତା ମଧ୍ୟ ମୋ ମଙ୍ଗଳ ଚାହିଁଛନ୍ତି। ସୁଭାଗ୍ୟରେ, ମହାରାଜ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ରାଣୀ ସୁମନ୍ତଙ୍କୁ ଦୂତି ଭାବେ ପଠାଇଛନ୍ତି, ମୋ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ।" "ଯେପରି ମଣ୍ଡପ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ଦୂତି ମଧ୍ୟ ତେଣୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଆଜି ରାଜା ମୋତେ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରିବେ।" ସେ କହିଲେ, "ତେଣୁ, ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ଯାଇ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିବି। ତୁମେ ଏଠି ସୁଖରେ ତୁମ ସଂଗିନୀ ସହିତ ରହିବା ଓ ଆନନ୍ଦ କରିବା।" ପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ, ଶ୍ୟାମ ଚକ୍ଷୁ ସୀତା ଦ୍ୱାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାମଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ, ଶୁଭ କଥା କହିଲେ। ସୀତା କହିଲେ, "ରାଜା, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ, ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ; ସେ ତୁମକୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମା ଅଭିଷେକ କରିଥିବା ପରି ଅଭିଷେକ କରିବେ।" "ତୁମେ ରାଜ୍ୟାଭିଷିକ୍ତ, ନିୟମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି, ଶୁଚି, ମନ୍ଦାର ଚର୍ମ ପରିଧାନ କରି, ମୃଗ ଶଙ୍ଖ ହାତରେ ରଖିବାକୁ ଦେଖି ମୁଁ ଆନନ୍ଦିତ ହେବି।" "ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଦକ୍ଷିଣରେ ଯମ, ପଶ୍ଚିମରେ ବରୁଣ, ଉତ୍ତରରେ କୁବେର ତୁମକୁ ସୁରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।" ତାପରେ, ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବା ସୀତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ରାମ ସୁମନ୍ତ ସହିତ ଗୃହରୁ ବାହାରିଗଲେ। ଗୁହାରୁ ସିଂହ ପରି ବାହାରି, ଦ୍ୱାରରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ଜୋଡି ହାତରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଭାବରେ ଦାଡିଥିଲେ। ଏହିପରି ମଧ୍ୟକକ୍ଷରେ ଆଗକୁ ବଢି, ମିତ୍ରମାନେ ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ ରାମ ସମସ୍ତ ଅନୁରୋଧକମାନେକୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ ଓ ଆଦର କଲେ। ପରେ, ରାଜାଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ଓ ରାମ ନରସିଂହ ମହାରଥରେ ଉପରେ ଚଢ଼ିଲେ, ଅଗ୍ନି ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ। ଏହି ରଥ ମେଘ ପରି ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲା, ମଣି ଓ ସୁନାରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ମେରୁ ପର୍ବତ ପରି ଚମକୁଥିଲା, ଚକ୍ଷୁମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଉଥିଲେ। ଏହି ରଥ ତରୁଣ ହାତୀ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଖିଁଚାଯାଉଥିଲା, ବାୟୁ ପରି ଶୀଘ୍ର, ହରିତ ଘୋଡା ସହିତ ଯୋଗ କରାଯାଇଥିଲା, ଏହି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରଥ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ରାଘବ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୀପ୍ତିରେ ଶୋଭାମୟ, ଶୀଘ୍ର ଚଢ଼ି ବାହାରିଗଲେ, ଆକାଶରେ ବର୍ଷା ମେଘ ପରି ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ। ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରାମ ଗୃହରୁ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ବଡ଼ ମେଘରୁ ବାହାରିଗଲେ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତାଙ୍କୁ ଶୋଭାମୟ ଚାଉରୀ ହାତରେ ସହଯାତ୍ରୀ ଭାବେ ଅନୁସରଣ କରିଥିଲେ। ଲକ୍ଷ୍ମଣ ରଥରେ ପଛରେ ଚଢ଼ି, ଭାଇକୁ ସୁରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ; ତାପରେ ଜୋର ଶବ୍ଦ ଉପଜିଲା। ନିକଟରୁ, ଲୋକମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଏକଠା ହେଲେ; ଏହିପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡା ଓ ପର୍ବତ ପରି ବଡ଼ ହାତୀମାନେ ଅନୁସରଣ କଲେ। ଏଭଳି ଶତ, ହଜାର ଲୋକ ରାମଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ; ସାମ୍ନାରେ ଚନ୍ଦନ ଓ ଅଗର କୁ ଲଗାଇଥିବା ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଆଗକୁ ଚଲିଥିଲେ। ଶସ୍ତ୍ର ଓ ଧନୁ ଧାରଣ କରିଥିବା ସାହସୀ ପୁରୁଷମାନେ ଆଶାରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ; ତାପରେ ବାଦ୍ୟ ଓ ଗାୟକମାନେ ଶବ୍ଦ ଓ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ। ପଥରେ ନରସିଂହ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଦୂର୍ଦ୍ଦମ ଦ୍ୱନି କରୁଥିଲେ, ରାଜପରିସରରେ ରହିଥିବା ଅଳଙ୍କୃତ ନାରୀମାନେ ବିନ୍ଦୁବିନ୍ଦୁ ଜାନେଲା ଦେଖୁଥିଲେ। ଶତ୍ରୁବିଧ୍ୱଂସୀ ରାମ ଚଲିଥିବା ବେଳେ, ନାରୀମାନେ ଅତିରିକ୍ତ ଫୁଲ ଝରାଇ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରୁଥିଲେ; ରାମ, ଦେହରେ ଦୋଷହୀନ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରୁଥିଲେ। ଏହିପରି ରାଜପରିସର ଓ ଭୂମିରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ରାମଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ କଥା କହି ସମ୍ମାନ କରୁଥିଲେ: "ନିଶ୍ଚିତ ତୁମ ମାତା କୌସଲ୍ୟା ଆନନ୍ଦିତ, ହେ ମାତାମାନଙ୍କ ଆନନ୍ଦ।" "ତୁମେ ଏହି ସଫଳ ଯାତ୍ରା ଓ ପୂର୍ବପିତୃରାଜ୍ୟ ପାଇବାକୁ ଚାଲିଛ; ଏବଂ ସୀତା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।" ଏହି ନାରୀମାନେ ସୀତାକୁ, ରାମଙ୍କ ହୃଦୟର ପ୍ରିୟା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରୀ ଭାବେ ଗଣନା କରିଥିଲେ; ନିଶ୍ଚିତ ରାଣୀ ଭୂତକାଳରେ ବଡ଼ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ସେ ରୋହିଣୀ ଚନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଯେପରି ଏକତ୍ୱ ପାଇଥିଲେ, ଏପରି ସୀତା ରାମଙ୍କୁ ପାଇଥିଲେ। ଏଭଳି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ରାମ ରାଜପଥରେ ଚଲିଥିବା ବେଳେ, ରାଜପରିସରରେ ଥିବା ନାରୀମାନେ ମଧୁର କଥା କହୁଥିଲେ। ଏଠି, ରାଘବ ଏକଠା ହୋଇଥିବା ଲୋକମାନେ ଆପଣାମାନଙ୍କର ଭାବନା ବ୍ୟକ୍ତ କରୁଥିବା କଥା ଶୁଣିଲେ, ସମସ୍ତ ପୁରବାସୀ ଆନନ୍ଦରେ କଥା କହୁଥିଲେ।