ସୁମନ୍ତ୍ର ରାମଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଯାଉଥିବାବେଳେ, ସେ ଦେବତାମାନେ ବାସ କରୁଥିବା ମନ୍ଦିର ସମାନ ଶୋଭାମୟ ଏବଂ କୈଳାସ ପର୍ବତର ନିକଟରେ ଥିବା ଚେମ୍ବରଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖି ଅଗ୍ରସର ହେଲେ। ରାମଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଓ ଉତ୍ତମ ସେବକମାନେ ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭକ୍ତିଶୀଳ, ସେମାନେ ଠାରୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ସେ ପବିତ୍ର ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ପହଁଚିଲେ। ସେଠାରେ ସୁମନ୍ତ୍ର ଶୁଣିଲେ ଅନେକ ଲୋକ ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଉଲ୍ଲାସିତ ହୋଇଥିବା ଶୁଭ ଶବ୍ଦରେ କଥା ହେଉଛନ୍ତି। ତା’ପରେ ସେ ରାମଙ୍କ ଅତି ଅଲୌକିକ ଏବଂ ଶୋଭାମୟ ପାଳିସ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମହାଳ ସମାନ, ମୃଗପକ୍ଷୀମାନେ ବାସ କରୁଥିବା ଏବଂ ମେରୁ ପର୍ବତର ଶିଖର ଭଳି ଉଚ୍ଚ, ନିଜ ଆଲୋକରେ ଦୀପ୍ତିମାନ। ପ୍ରବେଶଦ୍ୱାର ଉପରେ ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ଉପହାର ନେଇ ଆସିଥିବା, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ସମ୍ମାନ ସହିତ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରୁଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ଥିଲା। ଅନେକ ଯାନବାହନ ରଖାଯାଇଥିବାରୁ ଦ୍ୱାର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୀଡ଼ ଓ କୋଳାହଳପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ସେଠାରେ ସେ ଦେଖିଲେ ଏକ ମହାବଳଶାଳୀ ହାତୀ—ଘନ ମେଘ ଢାକିଥିବା ପର୍ବତ ସଦୃଶ, ଯାହାକୁ ଅତି କଷ୍ଟରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଏ, ଏବଂ ରାମଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ, ଯାହାର ନାମ ଥିଲା ଶତୃଞ୍ଜୟ। ସେଠି ରାମଙ୍କ ପ୍ରିୟ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ, ଶୋଭାମୟ ଭାବେ ଅଲଙ୍କୃତ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ, ହାତୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାଥୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ସୁମନ୍ତ୍ର ଶ୍ରୀମୟ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହାପରେ ସେ ଏକ ମହାପର୍ବତ ଶିଖର ଭଳି ଏକ ବିଶାଳ ଓ ଧନ-ଧାନ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମହଳକୁ ମକର ମାଛ ଯେପରି ଉପସାଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ, ସେଭଳି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହେଲେ। ପରେ, ସେ ଭିତର ପ୍ରବେଶଦ୍ୱାର ଅତିକ୍ରମ କରି ଏକ ନିଜନ ଚେମ୍ବରକୁ ପହଁଚିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ପୁରାତନ ଆଚାର ଓ ନୀତିରେ ପାରଙ୍ଗତ ଲୋକମାନେ ଥିଲେ। ସେଠାରେ ତରୁଣ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ତଳୱାର ଓ ଧନୁଷ୍ୟ ଧାରଣ କରି, ଚମକୁଥିବା କଣ୍ ଦାଣ୍ଡ ପିନ୍ଧି, ଅତି ସଚେତନ ଏବଂ ନିଷ୍ଠାଶୀଳ ଭାବେ ରାମଙ୍କ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ଏହିଠାରେ ଅଗ୍ନିବର୍ଣ୍ଣ ପିତାମହ ବୟସ୍କ ଲୋକମାନେ, କେଶରିଆ ଓଡ଼ଣା ପିନ୍ଧି, ଦଣ୍ଡ ଧାରଣ କରି ଦ୍ୱାରରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ; ଏବଂ ମହିଳା ଅଧ୍ୟକ୍ଷମାନେ ମଧ୍ୟ ସଚେତନ ଓ ଶିସ୍ଥ ଥିଲେ। ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ରାମଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ସମସ୍ତେ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ଉଠି ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ ଅଭିବାଦନ କଲେ। ସୁମନ୍ତ୍ର, ନମ୍ର ହୃଦୟରେ, ସେମାନଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରି କହିଲେ, "ଦୟାକରି ତୁରନ୍ତ ରାମଙ୍କୁ କହ, ସୁମନ୍ତ୍ର ବାହାରେ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି।" ସମସ୍ତେ ତୁରନ୍ତ ରାମ ଓ ତାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କ ଆଗମନ ବିଷୟରେ ଜଣାଇଲେ। ଏହି ସୂଚନା ଶୁଣି ରାଘବ, ମନରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଇ, ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କୁ ପିତାଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ। ସୁମନ୍ତ୍ର ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ଦେଖିଲେ, କୁବେରଙ୍କ ସମାନ ଦୀପ୍ତିମାନ ରାମ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଶଯ୍ୟାରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ ବସିଛନ୍ତି। ଶତ୍ରୁମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ଭୟ ଭାବେ ଦୂରେ ରହନ୍ତି, ଏମିତି ଦୀପ୍ତିମାନ ରାମ ଚନ୍ଦନ ଲେପିତ ଶରୀରରେ, ରକ୍ତମୃଗ ରଙ୍ଗ ଭଳି ଅତି ମୂଲ୍ୟବାନ ଅଲଙ୍କାର ପିନ୍ଧିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଶୀତା ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଦୀପ୍ତିମାନ, ହାତରେ ଚାମର ଧରି ରାମଙ୍କ ସେବା କରୁଥିଲେ। ବାର୍ତ୍ତାବାହକ ନମ୍ର ଓ ବିନୟଶୀଳ ଭାବେ ରାମଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ, ଯିଏ ନିଜ ଦୀପ୍ତିରେ ତେଜୋମୟ, ଦାତା ଭାବେ ଉଲ୍ଲିଖ୍ୟ। ତା’ପରେ ସୁମନ୍ତ୍ର ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରତି ଆଦର ସହ, ହସ୍ତ ଯୋଡ଼ି ଶୋଭାମୟ ମୁହଁ ଥିବା ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ—"ହେ କୌସଲ୍ୟାନନ୍ଦନ ରାମ, ତୁମ ପିତା ତୁମକୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ରାଜମାତା କୈକେୟୀ ସହ ତୁମେ ତୁରନ୍ତ ଯାଅ।" ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ପୁରୁଷସିଂହ ରାମ ଦୀପ୍ତିମାନ ଏବଂ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ପ୍ରଥମେ ଶୀତାଙ୍କୁ ଆଦର ଦେଇ କହିଲେ—"ଦେବୀ, ରାଜା ଓ ରାଜମାତା ନିଶ୍ଚିତ ମୋର ଅଭିଷେକ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା କରୁଛନ୍ତି।" "ମୋର ମାତୃକା, କେକୟ ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟା ମଧ୍ୟ, ମୋର ମଙ୍ଗଳ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ମହାରାଜ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ରାଣୀ ସହିତ ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କୁ ମୋର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଁ ପଠାଇଛନ୍ତି।" "ଯେପରି ଏହି ସଭା ଉତ୍ତମ, ସେପରି ସୁମନ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଦୂତ। ନିଶ୍ଚିତ ଆଜି ରାଜା ମୋତେ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରିବେ।" "ତେଣୁ ମୁଁ ତୁରନ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଯିବି। ତୁମେ ତୁମ ସଖୀମାନଙ୍କ ସହ ଏଠାରେ ଖୁସିରେ ରୁହ।" ପତିଙ୍କ ଆଦର ପାଇ ସୀତା, କଳାନୟନୀ, ଦ୍ୱାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନୁସରଣ କଲେ ଏବଂ ଶୁଭ କଥା କହିଲେ। "ରାଜା, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ, ତୁମେ ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମା ଅଭିଷିକ୍ତ କରିଥିଲେ, ସେପରି ତୁମକୁ ଅଭିଷିକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ।" "ମୁଁ ତୁମକୁ ଅଭିଷିକ୍ତ, ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ, ଶୁଭ ବାସ୍ତ୍ର ଓ ମୃଗଶୃଙ୍ଗ ଧାରଣ କରିଥିବା ଦେଖି ଅନେକ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରେ।" "ଇନ୍ଦ୍ର ପୂର୍ବଦିଗରେ, ଯମ ଦକ୍ଷିଣରେ, ବରୁଣ ପଶ୍ଚିମରେ, ଏବଂ କୁବେର ଉତ୍ତରଦିଗରେ ତୁମକୁ ସୁରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।" ଏପରି ଶୁଭ କାମନା କରି, ଶୀତାଙ୍କୁ ଅନୁମତି ଦେଇ, ରାମ ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କ ସହ ଗୃହରୁ ବାହାରିଲେ। ପର୍ବତ ଗୁହାରୁ ସିଂହ ବାହାରିବା ପରି, ରାମ ବାହାରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ହସ୍ତ ଯୋଡ଼ି ପ୍ରଣାମ କରୁଥିଲେ। ମଧ୍ୟ ଚେମ୍ବରରେ ଯିବାବେଳେ, ମିତ୍ରମାନେ ଘେରି ରହିଥିବା, ସମସ୍ତ ଅବଦାନ ଦେବାକୁ ଆସିଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେମାନଙ୍କୁ ଉଚିତ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ। ତା’ପରେ, ରାଜାଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ହେଉଥିବା ଏହି ପୁରୁଷସିଂହ ରାମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭାମୟ ରଥରେ ଆରୋହଣ କଲେ, ଯାହା ଅଗ୍ନି ସମାନ ଦୀପ୍ତି ଦେଉଥିଲା। ଏହି ରଥ ମେଘର ଗର୍ଜନ ସମାନ ଧ୍ୱନି କରୁଥିଲା, ରତ୍ନ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣରେ ଅଲଙ୍କୃତ, ମେରୁ ପର୍ବତର ଦୀପ୍ତିକୁ ମାଟିଦେଉଥିଲା। ଏହି ରଥ ଯୁବ ହାତୀ ସମାନ ଦୃଢ଼ ଓ ବାୟୁ ସମାନ ତୀବ୍ର ହରିତ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଏଣ୍ଟାଯୋଗ୍ୟ ହୋଇଥିଲା, ଏହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରଥ ସମାନ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଦୀପ୍ତିମାନ ରାଘବ ଶୀଘ୍ରତାରେ ରଥ ଚଢ଼ି ଗୃହ ଛାଡ଼ିବା ସମୟରେ ମେଘର ଗର୍ଜନ ସମାନ ଧ୍ୱନି ହୋଇଯାଇଥିଲା।