ବର୍ଷା ଋତୁର ପାହାଡ଼ ଶିଖର ଭଳି ମନୋହର ଗନ୍ଧ ଉତ୍ସର୍ଜନ କରୁଥିବା ଏକ ଭବନ, କଙ୍କ ଓ ମୟୁରଙ୍କର କୁହୁକୁହା ରବେ ମଧୁର ହେଇଥିଲା। ସେଠାରେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ନିର୍ମିତ, ଦର୍ଶନରେ ମନ ଓ ଚକ୍ଷୁକୁ ଆକର୍ଷିତ କରୁଥିବା ଦୃଶ୍ୟମାନ ହରିଣ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଏହି ଭବନ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଭଳି ଦୀପ୍ତିମାନ, କୁବେରଙ୍କର ମହଲ ଭଳି ଶୋଭାପ୍ରଦ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନିବାସ ଭଳି ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। ସୁମନ୍ତ୍ର ରଥଚାଳକ ରାମଙ୍କର ଘରକୁ ଦେଖିଲେ, ମେରୁ ପାହାଡ଼ର ଶିଖର ଭଳି ଉଚ୍ଚ, ଅନେକ ଲୋକ ହାତ ଯୋଡି ଏଠି ଭିଡ଼ ହୋଇ ଦଉଡ଼ି ଆସିଥିଲେ। ଏହି ଭବନ ଗ୍ରାମବାସୀ ଲୋକେ ଭିଡ଼ ହୋଇ ଆସିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କର ମୁହଁରେ ରାମଙ୍କର ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଆଶା ଓ ଉତ୍ସାହ ଦୀପ୍ତି ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ଏକ ବଡ଼ ମେଘ ଭଳି ଉତ୍ତଙ୍କ, ଅନେକ ରତ୍ନରେ ଭରିଆ, ଏବଂ ବାମନମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରା ଥିଲେ। ସୁମନ୍ତ୍ର ଘୋଡ଼ା ଚାଳିତ ରଥରେ ବସି ରାଜପାଳି ମହଲକୁ ଉତ୍ସାହ ଓ ଜଗତର ଲୋକମାନଙ୍କର ହୃଦୟରେ ଆନନ୍ଦ ଦେଇ, ରାଜାଙ୍କର ନିବାସ ପାଖକୁ ଏକ ଶୋଭାମୟ ପରିଚାଳନା ନେଇ ଆସିଲେ। ଶ୍ରୀମୟ ଏହି ଘରକୁ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କର ଦେହରେ ଉତ୍ସାହରେ କୁଣ୍ଡଳି ହୋଇ ଲୋମ ଦେଖାଯାଇଲା; ହରିଣ ଓ ମୟୁରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ଘର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ରାଣୀର ନିବାସ ଭଳି ଶୋଭା ପ୍ରଦାନ କରୁଥିଲା। ସେଠାରେ, କୈଳାସ ପର୍ବତ ଭଳି ସଜାଇଥିବା ଏବଂ ଦେବତାମାନଙ୍କର ନିବାସ ଭଳି ଅନ୍ତର୍ଗୃହରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ରାମଙ୍କୁ ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଦେଇଥିବା ଅନେକ ଦୟାଳୁ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପରିଚାରକଙ୍କୁ ଦେଖି ସୁମନ୍ତ୍ର ଶୁଦ୍ଧ ଅନ୍ତର୍ଗୃହ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେଠାରେ ରାମଙ୍କର ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଏକତ୍ରିତ ଲୋକମାନେ ଶୁଭ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିବା ଆନନ୍ଦ ଭରା ସ୍ୱର ଶୁଣିଲେ, ସେମାନଙ୍କର କଥା ସମଗ୍ର ଜଗତ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିଲା। ସୁମନ୍ତ୍ର ରାମଙ୍କର ଏହି ଶୋଭାମୟ ଭବନକୁ ଦେଖିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ମହଲ ସମ, ମନୋହର ଓ ହରିଣ ଓ ପକ୍ଷୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମେରୁ ପାହାଡ଼ ଶିଖର ଭଳି ଉଚ୍ଚ, ନିଜ ଦୀପ୍ତିରେ ଚମକୁଥିଲା। ସେଠାରେ ଦ୍ୱାର ପାଖରେ ଗ୍ରାମବାସୀ ଭିଡ଼ ହୋଇ ଉପହାର ନେଇ ରାମଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦେଉଥିଲେ, ଅନେକ ଯାନ ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱାର ଭିଡ଼ ଓ ଉତ୍ସାହରେ ତଳିଥିଲା। ସେଠାରେ ସୁମନ୍ତ୍ର ଶତୃଞ୍ଜୟ ନାମକ ବିରାଟ ହାତୀକୁ ଦେଖିଲେ, ବଡ଼ ମେଘ ଆବରଣ ହୋଇଥିବା ପାହାଡ଼ ଭଳି, ଦ୍ୱାରା ଅଟକାଇବା ଦୁର୍ଲଭ, ରାମ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ଏବଂ ଶୋଭାମୟ ଆକାରରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ସେଠାରେ ରାମଙ୍କର ପ୍ରିୟ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଓ ହାତୀ ସହ ଶୋଭାମୟ ଭାବେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ; ସୁମନ୍ତ୍ର ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖି ଶ୍ରୀମୟ ଅନ୍ତର୍ଗୃହ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହାପରେ ସୁମନ୍ତ୍ର ଅଟକାଇବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ, ପାହାଡ଼ ଶିଖର ଓ ବିଶାଳ ମହଲ ଭଳି ଏକ ନିବାସରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଏହା ରତ୍ନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମକର ମାଛ ଭଳି ସମୁଦ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲା। ଏଠାରେ ଷୋଳଉ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ସୁମନ୍ତ୍ର ଲୋକମାନେ ଭିଡ଼ ହୋଇଥିବା ଦ୍ୱାର ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରି, ପ୍ରାଚୀନ ରୀତିରେ ନିପୁଣ ଏକ ସ୍ୱାଲିନ୍ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେଠାରେ ତରୁଣ ଯୁବକମାନେ ତଳୱାର ଓ ଧନୁଷ ଧରି, ଚମକୁଥିବା କଣ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧି, ଜାଗ୍ରତ ଓ ବିନୟୀ, ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା ରଖି ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ଏଠାରେ ପୁରୁଣା ଲୋକମାନେ, ଗେରୁଆ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଦଣ୍ଡ ଧରି, ଦ୍ୱାରରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ; ଜନାନୀ ଅଧିକାରୀମାନେ ଶାନ୍ତ ଓ ଚେତନାଶୀଳ ଥିଲେ। ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କୁ ଆସିବା ଦେଖି, ରାମଙ୍କୁ ଖୁସି କରିବା ଆଶାରେ ସବୁଠୁ ଶୀଘ୍ର ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ଉଠି ପ୍ରଣାମ କଲେ। ନମ୍ର ହୃଦୟରେ, ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ସେମାନଙ୍କୁ ଘୂରି ଏହିପରି କହିଲେ, "ତୁରନ୍ତ ରାମଙ୍କୁ କହ, ସୁମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରରେ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି।" ସେମାନେ ମାନ୍ୟ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଖୁସି କରିବା ଆଶାରେ ଶୀଘ୍ର ରାମ ଓ ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କ ଆଗମନ ବିଷୟରେ ଜଣାଇଲେ। ଏହି ସୂଚନା ଶୁଣି, ରାଘବ ଖୁସି ହୋଇ, ରାମଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କର ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଡାକିଲେ। ରଥଚାଳକ ରାମକୁ କୁବେର ଭଳି ଦେଖିଲେ, ସୁନା ଶୟନପଟ ଉପରେ ଶୋଭାମୟ ଚାଉର ତଳେ ବସିଥିଲେ। ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦହନ କରିବାରେ ନିପୁଣ ରାମ, ଚନ୍ଦନ ଲେପରେ ଅନୁଳିପ୍ତ, ଶୁଦ୍ଧ ଓ ମନୋହର ଗନ୍ଧରେ ଭରିଆ, ବନ୍ଧୁ ରକ୍ତ ଭଳି ରଙ୍ଗରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ଅତି ମୂଲ୍ୟବାନ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପାଖରେ ସୀତା ଚାମର ଧରି, ଶୋଭାମୟ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭା ପ୍ରଦାନ କରୁଥିଲେ, ଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଏକ ମନୋହର ତାରା ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ବାଦ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ବିନୟରେ ନିପୁଣ, ରାମଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ—ସ୍ୱୟଂ ଦୀପ୍ତିରେ ଚମକୁଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି, ଦାନ ଦେଇବାରେ ନିପୁଣ। ସୁମନ୍ତ୍ର, ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ, ହାତ ଜୋଡି ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ—ଯାହାଙ୍କ ମୁହଁ ଦୀପ୍ତିମାନ—ସେ ଶାନ୍ତ ଭାବେ ଶୟନ କରୁଥିଲେ। "ହେ କୌଶଳ୍ୟାନନ୍ଦନ ରାମ, ତୁମର ପିତା ତୁମକୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ଦିଲ୍ଲୀ ଦେଖିବାକୁ ଦେରି କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ରାଣୀ କୈକେୟୀ ସହିତ ଯାଅ।" ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ପୁରୁଷ ସିଂହ ରାମ ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ଆନନ୍ଦିତ, ସୀତାକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ଏପରି କହିଲେ। "ଦେବି, ରାଜା ଓ ରାଣୀ ନିଶ୍ଚୟ ମୋର ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ଅଭିଷେକ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କିଛି ଆଲୋଚନା କରୁଛନ୍ତି।" "ମୋର ମାତା, କେକୟ ରାଜାଙ୍କର କନ୍ୟା, ମୋର ଭଲ ଚାହୁଁଥିବା ଏବଂ ଆନନ୍ଦିତ ଓ ଭକ୍ତିମୟ।" "ସୁଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ବଡ଼ ରାଜା ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ରାଣୀ ସହିତ, ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କୁ ଦୂତ ଭାବେ ପଠାଇଛନ୍ତି, ମୋର ଇଛା ପୂରଣ କରିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ।" "ଯେପରି ଏହି ସଭା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ସେପରି ଦୂତ ମଧ୍ୟ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ। ନିଶ୍ଚୟ ଆଜି ରାଜା ମୋତେ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଭାବେ ଅଭିଷେକ କରିବେ।" "ତେବେ, ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ଯାଇ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିବି। ତୁମେ ତୁମ ପରିଚାରକମାନେ ସହିତ ଏଠି ଆନନ୍ଦରେ ରୁହ।" ପତିଙ୍କର ସମ୍ମାନ ପାଇ, କଳା ଚକ୍ଷୁ ସୀତା ଦ୍ୱାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାମଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ, ଶୁଭ କଥା ଉଚ୍ଚାରଣ କରି।