ସୁମନ୍ତ୍ର ରାମଙ୍କ ଗୃହ ପାଖରେ ଯାଇଥିବାବେଳେ, ସେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ସେଇ ଗୃହ ସୁନାର ମୂର୍ତ୍ତି, ମଣି-ମୁକ୍ତା ଓ ପଙ୍କଜ ଦ୍ୱାର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଶରତ ମେଘ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଏହା ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନର ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ମୁକ୍ତା ଓ ମଣି ରେ ଭରିଗଲା, ଚନ୍ଦନ ଓ ଅଗରୁ ଗନ୍ଧ ରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲା। ଏହାର ସୁଗନ୍ଧ ବର୍ଷା ଋତୁର ପାହାଡ଼ ଭଳି ମନୋହର ଥିଲା, କୁଞ୍ଜ ଓ ମୟୂରର ରବ ରେ ଚମକିଉଥିଲା। ଗୃହଟି ଚିତ୍ରିତ ମୃଗ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିଲା, ସେଗୁଡିକୁ ଭକ୍ତି ଭାବରେ ତିଆରି କରାଯାଇଥିଲା, ଏହାର ଦୀପ୍ତି ସମସ୍ତଙ୍କ ଚିତ୍ତ ଓ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଆକର୍ଷିଥିଲା। ଏହା ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ଚମକୁଥିଲା, କୁବେର ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନିବାସ ସମାନ, ଏହାର ଭିତରେ ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀ ରହିଥିଲେ। ସୁମନ୍ତ୍ର ଦେଖିଲେ, ରାମଙ୍କ ଗୃହ ମେରୁ ପର୍ବତର ଚୂଡ଼ା ଭଳି ଉଚ୍ଚ, ଏବଂ ଏଠାରେ ବହୁତ ଲୋକ ହାତ ଜୋଡି ଏକଠା ହୋଇଥିଲେ। ଏହା ଗ୍ରାମବାସୀ ଦ୍ୱାରା ଭରିଗଲା, ସେମାନେ ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ, ମୁହଁରେ ଆନନ୍ଦ ର ଚମକ ଥିଲା। ଏହି ଗୃହ ବଡ଼ ମେଘ ଭଳି ଉଚ୍ଚ ଓ ଶୋଭାମୟ ଥିଲା, ମଣି ରେ ଭରିଗଲା, ଏବଂ ବାମନମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିଲେ। ସୁମନ୍ତ୍ର ଘୋଡ଼ା ବାହି ରଥ ରେ ଚାଲି, ରାଜପାଳି ରେ ଉତ୍ସାହ ଆଣିଲେ, ରାଜାଙ୍କ ନିବାସ ଦିଗରେ ଯାଇଥିବାବେଳେ ସହଯାତ୍ରୀ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭା ଅଧିକ ହେଲା, ସମସ୍ତ ନଗରବାସୀ ର ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦ ରେ ଭରିଗଲା। ସୁମନ୍ତ୍ର ଶୋଭାମୟ ଓ ଧନାତିରିକ୍ତ ଗୃହ ପହଞ୍ଚିଲେ, ତାଙ୍କର ଶରୀର ରୋମାଞ୍ଚିତ ହେଲା, ଏହି ଗୃହ ମୃଗ ଓ ମୟୂର ରେ ଭରିଗଲା, ଇନ୍ଦ୍ର ର ରାଣୀ ର ନିବାସ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ସେ କୈଳାସ ପର୍ବତ ଭଳି ଶୋଭିତ କମର ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ନିବାସ ସମାନ, ରାମଙ୍କ ଭକ୍ତିଶୀଳ ଅଟେଣ୍ଡେଣ୍ଟମାନେ ମାନେ ଭିତରେ ଯାଇ, ସୁଧା ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେଠାରେ ସୁମନ୍ତ୍ର ଦେଖିଲେ, ଲୋକମାନେ ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଏକଠା ହୋଇ ଆନନ୍ଦ ର ଶବ୍ଦ କରୁଛନ୍ତି, ରାଜପୁତ୍ର ପାଇଁ ଶୁଭ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଦେଉଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ମନ ଆନନ୍ଦ ରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ସୁମନ୍ତ୍ର ରାମଙ୍କ ଶୋଭାମୟ ଗୃହ ଦେଖିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର ର ନିବାସ ସମାନ, ମୃଗ ଓ ପକ୍ଷୀ ରେ ଭରିଗଲା, ମେରୁ ପର୍ବତ ର ଚୂଡ଼ା ଭଳି ଉଚ୍ଚ, ନିଜ ଦୀପ୍ତି ରେ ଚମକୁଥିଲା। ସେ ଦେଖିଲେ, ଦ୍ୱାର ଗ୍ରାମବାସୀ ଦ୍ୱାରା ଭରିଗଲା, ସମସ୍ତ ଉପହାର ନେଇ ମନ୍ଦିର ପ୍ରବେଶ କରୁଥିଲେ, ଅନେକ ଯାନ ଦ୍ୱାରେ ଲଗାଯାଇଥିଲା, ଦ୍ୱାର ଚାଲାଚଳ ରେ ଭରିଗଲା। ଏଉଁପରେ ସେ ଶତ୍ରୁଞ୍ଜୟା ନାମକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହାତୀ ଦେଖିଲେ, ମେଘ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ମହାବଳୀ, ରଥ ଓ ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଦେଖିଲେ, ସମସ୍ତ ରାମଙ୍କ ପ୍ରିୟ। ସୁମନ୍ତ୍ର ଏଉଁପରେ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ପାହାଡ଼ ଚୂଡ଼ା ଭଳି ମହାନ ଗୃହ, ଧନ ଦ୍ୱାରା ଭରିଗଲା, ମକର ମାଛ ଭଳି ସମୁଦ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏଉଁଠାରେ ଦ୍ୱାର ଚାଲାଚଳ ଦେଖି, ସୁମନ୍ତ୍ର ଏକ ଏକାନ୍ତ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ଯାଇଲେ, ସେ ପୁରାତନ ରୀତିରେ ଜଣାଶୁଣା। ଏଠାରେ ତରୁଣ ଯୁବକମାନେ ତାଲୱାର ଓ ଧନୁଷ ଧରି, ଚମକୁଥିବା କଣ ଲଗାଇ, ସଚେତନ ଓ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ମାଲିକଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିଶୀଳ, ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ଏଉଁଠାରେ ସେ ବୃଦ୍ଧ ଲୋକମାନେ ଦେଖିଲେ, ପିତାମ୍ବର ପିନ୍ଧି, ଦଣ୍ଡ ଧରି, ଶୋଭିତ, ଦ୍ୱାରରେ ରହୁଥିଲେ; ନାରୀ ଦ୍ୱାରପାଳ ମାନେ ଚେତନ ଓ ଶାନ୍ତ ଥିଲେ। ସୁମନ୍ତ୍ର ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ସମସ୍ତ ରାମଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଲୋକ ତ୍ୱରିତ ଓ ଭକ୍ତି ଭାବରେ ଉଠିଗଲେ। ସୁମନ୍ତ୍ର ଭକ୍ତି ଭାବରେ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଘୁଞ୍ଚି, କହିଲେ, "ତ୍ୱରିତ ରାମଙ୍କୁ କହ, ସୁମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରରେ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛି।" ସମସ୍ତ ତ୍ୱରିତ ରାମ ଓ ସୀତାଙ୍କୁ ସୁମନ୍ତ୍ର ଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି କହିଲେ। ଏହି ବାର୍ତ୍ତା ଶୁଣି, ରାଘବ ତାଙ୍କୁ ଡାକିଲେ, ପିତାଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ଆଣିଲେ। ସୁମନ୍ତ୍ର ଦେଖିଲେ, ରାମ କୁବେର ଭଳି ଶୋଭିତ, ସୁନା ଶୟନରେ ବସିଛନ୍ତି, ଚାଁଦା ରେ ଶୋଭିତ। ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ରାମ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ, ଚନ୍ଦନ ଲେପ ଲାଗିଛି, ଶୁଧ୍ଧ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ, ବନ୍ଦର ରକ୍ତ ଭଳି ରଙ୍ଗ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୂଲ୍ୟବାନ। ସେଠାରେ ସୀତା, ଚମର ଝାଲି ଧରି, ଶୋଭିତ, ଚମକୁଥିଲେ, ଚନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ତାରା ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଗାୟକ, ଭକ୍ତି ଓ ନମ୍ରତା ରେ ଦକ୍ଷ, ରାମଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ, ତାଙ୍କର ଦୀପ୍ତି ରେ ଚମକୁଥିଲେ, ଦୟା ଦେବାର ଶକ୍ତି ଥିଲା। ସୁମନ୍ତ୍ର, ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ, ହାତ ଜୋଡି, ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, ସେଠି ବିଶ୍ରାମ କରୁଥିବା ରାମଙ୍କ ମୁହଁ ଚମକୁଥିଲା। "ହେ ରାମ, କୌସଲ୍ୟାଙ୍କ ପୁତ୍ର, ତୁମର ପିତା ତୁମକୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ତ୍ୱରିତ ରାଣୀ କୈକେୟୀ ସହିତ ଯାଅ।" ଏହିପରି କହାଯାଇ, ରାମ, ପୁରୁଷ ସିଂହ, ଚମକୁଥିବା ମୁହଁ ରେ, ଆନନ୍ଦ ଭରା, ସୀତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି କହିଲେ, "ଦେବୀ, ରାଜା ଓ ରାଣୀ ନିଶ୍ଚିତ ମୋ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ଅଭିଷେକ ବିଷୟ ଆଲୋଚନା କରୁଛନ୍ତି।" "ମୋ ମାତା, କେକୟା ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟା, ଆନନ୍ଦ ଓ ମୋ ମଙ୍ଗଳ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ମହାରାଜ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ରାଣୀ ସୁମନ୍ତ୍ରକୁ ଦୂତ ଭାବେ ପଠାଇଛନ୍ତି, ମୋ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ।" "ଯେପରି ଅସେମ୍ବଲି ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେପରି ଦୂତି ମଧ୍ୟ; ନିଶ୍ଚିତ ଆଜି ରାଜା ମୋତେ ଅଭିଷେକ କରିବେ।" "ଠିକ୍, ମୁଁ ତ୍ୱରିତ ଯାଉଛି ଏବଂ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିବି। ତୁମେ ଏଠାରେ ନିଜ ଦାସୀମାନେ ସହ ଆନନ୍ଦରେ ରୁହ।" ପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ, ନୀଳ ନୟନ ଧାରିଣୀ ସୀତା ଦ୍ୱାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାମଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ, ଶୁଭ ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ। "ରାଜା, ଅଭିଷେକ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରି, ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଯେପରି ଅଭିଷେକ କରିଥିଲେ, ସେପରି ଯୋଗ୍ୟ।" "ତୁମେ ଅଭିଷିକ୍ତ, ନିୟମ ଅନୁସାରେ, ଶୁଧ୍ଧ, ଚମକୁଥିବା ମୃଗଚର୍ମ ପିନ୍ଧି, ମୃଗ ଶଙ୍ଖ ଧରି, ଦେଖି ମୁଁ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରୁଛି।