ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ରାଜାଙ୍କ ଅଭିଷେକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ଯେପରି ଯୋଗ୍ୟ, ସେହିପରି ସମସ୍ତ ସଙ୍ଗୀତ ଉପକରଣ ଓ ଗାୟକମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହେଇଥିଲେ। ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାନୁସାରେ ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଯାହା କି ଆଣିବାକୁ କହାଯାଇଥିଲା, ସେଗୁଡିକୁ ଏକତ୍ର କରି ସମସ୍ତେ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ। କିନ୍ତୁ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିନଥିବାରୁ ସେମାନେ ଚିନ୍ତା କରି କହିଲେ, “କିଏ ଆମ ପାଇଁ ରାଜାଙ୍କୁ ସୂଚନା ଦେବ? ଆମେ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖୁନାହିଁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହୋଇଯାଇଛି।” ଏହି ସମୟରେ, ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ସୁମନ୍ତ୍ର ଚାରିଏ ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ, ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, “ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ରାମଙ୍କୁ ନେଇବାକୁ ଯାଇଛି।” ସୁମନ୍ତ୍ର ସମସ୍ତଙ୍କୁ କହିଲେ, “ତୁମେ ସମସ୍ତେ ରାଜାଙ୍କ ଓ ବିଶେଷ ଭାବରେ ରାମଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନ ଯୋଗ୍ୟ; ରାଜାଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ମୁଁ ତୁମର କୁଶଳ କ୍ଷେମ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛି, ମଙ୍ଗଳମୟ ଲୋକମାନେ।” ସେ କହିଲେ, “ରାଜା ଜାଗିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ନାଆସିବାର କାରଣ...” ଏପରି କହି ସୁମନ୍ତ୍ର ରାଜାଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁର ଦ୍ୱାରକୁ ଯାଇଲେ। ସୁମନ୍ତ୍ର, ଯେଉଁଥିଏ ସେହି ଅନ୍ତଃପୁର ପ୍ରତି ସଦା ଆଶ୍ରୟ ରଖିଥିଲେ, ରାଜାଙ୍କ ଗୃହରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ତାଙ୍କ ବଂଶର ପ୍ରଶଂସା କରିଲେ। ରାଜାଙ୍କ ଶୟନକକ୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚି, ଅନ୍ତଃପୁର ଚାଦର ନିକଟରେ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ବାହାରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ। ସେ ରାଘବଙ୍କୁ ଗୁଣଗୁଣା କରି ଶୁଭାଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ; ସୋମ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଶିବ ଓ ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଲେ। ସେ କହିଲେ, “ବରୁଣ, ଅଗ୍ନି ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ତୁମକୁ ବିଜୟ ଦେଉନ୍ତୁ; ମଙ୍ଗଳମୟ ଦିନ ଆସିଛି, ଶୁଭ ରାତି ଚାଲିଗଲା।” “ଉଠ, ରାଜାଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନରସିଂହ, ତୁମର ଆବଶ୍ୟକ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କର; ମୁଖ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେନାପତି ଓ ନଗରବାସୀ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛନ୍ତି।” ସେ ଅନୁରୋଧ କରି କହିଲେ, “ସମସ୍ତେ ତୁମକୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି; ଉଠ, ରାଘବ।” ଏପରି ରାମଙ୍କ ରଥଚାଳକ ସୁମନ୍ତ୍ର, ଯେଉଁଥିଏ ପ୍ରଶାସନରେ ପ୍ରବୀଣ, ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି ଉତ୍ତେଜିତ କଲେ। ତାଙ୍କୁ ଜାଗି ରାଜା କହିଲେ, “ମୋ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ ରାମକୁ ଏଠାକୁ ଆଣ।” ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ବିଳମ୍ବିତ ହେଉଥିବାର କାରଣ ପ୍ରଶ୍ନ କରି, “ମୁଁ ଗଭୀର ନିଦ୍ରାରେ ନୁହଁ; ଶୀଘ୍ର ରାଘବକୁ ନେଇଆ।" ଏପରି ଦଶରଥ ରଥଚାଳକକୁ ପୁନି ବାରମ୍ବାର ଉତ୍ତେଜିତ କଲେ; ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଶୁଣି ସୁମନ୍ତ୍ର ଶିର ନମାଇ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ନିକଳିଗଲେ। ସୁମନ୍ତ୍ର ରାଜସଦନ ଛାଡ଼ି, ଆନନ୍ଦ ଭରା ସମ୍ବାଦ ନେଇ ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା, ଧ୍ୱଜ ଓ ପତାକାରେ ଶୋଭିତ ରାଜପଥରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଆନନ୍ଦ ଭରା ରଥଚାଳକ ଶୀଘ୍ର ଚାଲିବା ସମୟରେ ରାମ ସମ୍ପର୍କରେ ଲୋକମାନେ ଆଲୋଚନା କରୁଥିବାକୁ ଶୁଣିଲେ। ସମସ୍ତ ଜନ ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦ ଭରା ଥିଲେ; ସେ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ ଗୃହକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହା କୈଳାସ ପର୍ବତ ପରି ଚମକୁଥିଲା। ସୁମନ୍ତ୍ର ରାମଙ୍କ ଦୀପ୍ତିମାନ ଗୃହକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମହଳ ପରି ଶୋଭା ପାଉଥିଲା, ବଡ଼ ଦ୍ୱାର ଗୁଡିକ ବନ୍ଦ ଥିଲେ ଓ ଅନେକ ବାଲକନୀ ସହିତ ଅଲଙ୍କୃତ ଥିଲା। ସେହି ଗୃହ ସୁନା ମୂର୍ତ୍ତି, ମଣି ଓ ପ୍ରବାଳ ତୋରଣ ଦ୍ୱାର ସହିତ ଶୋଭିତ ଥିଲା, ଶରଦ ମେଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା ଓ ମେରୁ ପର୍ବତର ଗୁହା ପରି ଚମକୁଥିଲା। ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣି ମାଳା, ମୁକ୍ତା ଓ ମଣି ଚିତ୍ରିତ ଥିଲା, ଚନ୍ଦନ ଓ ଅଗରୁ ଗନ୍ଧରେ ମଧୁର ଗନ୍ଧ ଉତ୍ସର୍ଗ କରୁଥିଲା। ଏହି ଗୃହରୁ ବର୍ଷା ପର୍ବତର ଶୋଭା ପରି ମଧୁର ଗନ୍ଧ ବିକିରଣ ହେଉଥିଲା, କୁଳିଙ୍ଗ ଓ ମୟୂରର ଡାକ ତାହାକୁ ଅଧିକ ଦୀପ୍ତିମାନ କରୁଥିଲା। ସେଠାରେ ଭଲଭାବରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା କୃତିମ ମୃଗମାନେ ଥିଲେ, ଯାହା ଦେଖି ସମସ୍ତଙ୍କ ମନ ଓ ଚକ୍ଷୁ ଆକୃଷ୍ଟ ହେଉଥିଲା। ଗୃହର ଚମକ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି, କୁବେରଙ୍କ ମହଳ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅଭିମାନ ସମାନ, ଅନେକ ପକ୍ଷୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। ସୁମନ୍ତ୍ର ରାମଙ୍କ ଗୃହକୁ ମେରୁ ପର୍ବତର ଶିଖର ପରି ଉଚ୍ଚ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଅନେକ ଲୋକ ହାତ ଜୋଡି ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଦଢ଼ି ଥିଲେ। ସେଠାରେ ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କ ମୁହଁ ଆନନ୍ଦରେ ମନ୍ଦିର ହୋଇ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଏହି ଗୃହ ବଡ଼ ମେଘ ପରି ଉତ୍ତଙ୍କ ଓ ଶୋଭାମୟ ଥିଲା, ବିଭିନ୍ନ ମଣିରେ ଭରିଥିଲା ଓ ଏଠାରେ ବାମନମାନେ ମଧ୍ୟ ଚାରିପାଖରେ ଦଢ଼ି ଥିଲେ। ସୁମନ୍ତ୍ର ଗୋଡ଼ ରଥରେ ଚଢ଼ି ରାଜସଦନକୁ ଚମକୁଥିବା ଭାବରେ ଚାଲିଗଲେ; ରାଜାଙ୍କ ଗୃହ ନିକଟକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅନୁସୂଚୀ ସହିତ ଯାଇ ସମସ୍ତ ନଗରବାସୀଙ୍କ ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଲେ। ପରେ, ଶୋଭାମୟ ଓ ଧନମୟ ଗୃହକୁ ପହଞ୍ଚି ରଥଚାଳକ ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କ ଶରୀର କୁସୁମିତ ହୋଇଗଲା; ମୃଗ ଓ ମୟୂରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ଗୃହ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରାଣୀଙ୍କ ନିବାସ ପରି ଚମକୁଥିଲା। ସେଠାରେ, କୈଳାସ ପରି ଅଲଙ୍କୃତ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ନିବାସ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଚୋଁକ ମାନେ ପ୍ରବେଶ କରି, ରାମଙ୍କ ଭକ୍ତିଭାବୀ ଓ ଭଲ ଦାସମାନେ ମାନେ କଟି ଅନ୍ତଃପୁରରେ ଯାଇଲେ। ସେଠାରେ ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଏକତ୍ରିତ ଲୋକମାନେ ମଙ୍ଗଳମୟ ସ୍ୱରରେ ରାଜପୁତ୍ର ପାଇଁ ଶୁଭ କାମନା କରୁଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ଉଚ୍ଚାରଣ ସମସ୍ତ ଜଗତ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦ ଭରା ଥିଲା। ସୁମନ୍ତ୍ର ରାମଙ୍କ ଦୀପ୍ତିମାନ ଗୃହକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମହଳ ସମାନ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ମୃଗ ଓ ପକ୍ଷୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମେରୁ ପର୍ବତର ଶିଖର ପରି ଉଚ୍ଚ ଓ ନିଜ ଚମକରେ ଦୀପ୍ତିମାନ। ସେ ଦେଖିଲେ ଦ୍ୱାରରେ ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ଉପହାର ନେଇ ହାତ ଜୋଡି ଦଢ଼ି ଥିଲେ, ଅନେକ ଯାନ ଦ୍ୱାରରେ ରଖାଯାଇ ଦ୍ୱାର ଭିଡ଼ ଓ ଚଞ୍ଚଳ ହୋଇଥିଲା। ପରେ, ସୁମନ୍ତ୍ର ଦେଖିଲେ ଶତ୍ରୁଞ୍ଜୟ ନାମକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହାତୀ, ବଡ଼ ମେଘ ଢ଼ାକା ପର୍ବତ ପରି, ଯାହା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଅନ୍ୟ ହାତୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ କରିବା ଅସମ୍ଭବ, ଏହି ରାମଙ୍କ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ଥିଲା। ସୁମନ୍ତ୍ର ଦେଖିଲେ ରାମଙ୍କ ପ୍ରିୟ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଶୋଭାମୟ ଭାବରେ ଅଲଙ୍କୃତ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଓ ହାତୀ ସହିତ, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ରଥଚାଳକ ଚାଲି ଅନ୍ତଃପୁରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।