ବଳଶାଳୀ ବଶିଷ୍ଠ ତାଳଚାଳିଆ ପୁତ୍ର ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରି କହିଲେ, "ତୁରନ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ଜଣାଇଦେଉ, ମୁଁ ଏଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଛି।" ସେ କହିଲେ, "ଏଠାରେ ଗଙ୍ଗା ଜଳର ଘଡ଼ି, ସମୁଦ୍ରରୁ ଆଣା ଶୁଣ୍ଡ ସୋନା ଭାଣ୍ଡା, ଉଦୁମ୍ବରା କାଠର ପବିତ୍ର ଆସନ ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଆଣାଯାଇଛି।" "ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ମାନ୍ୟ ଦାଣା, ସୁଗନ୍ଧିତ ପଦାର୍ଥ, ବିଭିନ୍ନ ମଣିମାଣିକ, ମଧୁ, ଦହି, ଘିଅ, ଚିଉରା, ଦର୍ଭା ଗ୍ରାସ, ଫୁଲ ଓ ଦୁଧ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଅଛି।" "ଏଠାରେ ଅଠଟି ଚମତ୍କାର ଯୁବତୀ, ଏକ ଉତ୍ତମ ମଦିରାପାନ କରିଥିବା ହାତୀ, ଚାରିଟି ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥ, ଏକ ତଳୱାର, ଏକ ଉତ୍ତମ ଧନୁ ମଧ୍ୟ ଅଛି।" "ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସହିତ ଏକ ଯାନ, ଚାନ୍ଦ୍ର ସଦୃଶ ଛତା, ଧଳା ଚାମର, ଏବଂ ଚିତ୍ରା ଶୁଣ୍ଡ ସୋନା ଭାଣ୍ଡା ମଧ୍ୟ ଅଛି।" "ଏକ ଧଳା ମଧ୍ୟରେ ସୁନା ଶୃଙ୍ଗ ଦେଇ ସଜିଥିବା ଅଂଧା ବଳଦ, ଚାରିଟି ଦାନ୍ତ ଥିବା ସିଂହ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରାଣୀ ମଧ୍ୟ ଅଛି।" "ରାଜାସନ, ବାଘ ଚର୍ମ, ବିଦି ପାଇଁ ଦାରୁ, ଅଗ୍ନି, ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ସଙ୍ଗୀତ ଉପକରଣ, ଭୂଷିତ ଯୁବତୀ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଅଛି।" "ଉପାଧ୍ୟାୟ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପବିତ୍ର ଗାଈ, ଶୁଭ ପ୍ରାଣୀ ଓ ପକ୍ଷୀ, ନଗର ଓ ଗ୍ରାମର ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ନାଗରିକ, ବ୍ୟବସାୟୀ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସମୂହ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି।" "ଏମାନେ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ଜଣ, ଆନନ୍ଦିତ ଓ ସୁମଧୁର କଥା କହୁଥିବା, ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ରାଜାଙ୍କ ସହ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛନ୍ତି।" "ତୁରନ୍ତ ମହାରାଜଙ୍କୁ ଯାଇ ଜଣାଇଦେଉ, ଯେପରି ଶୁଭ ଦିନ ଆସିବା ସମୟରେ, ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ର ଯୁଗମ ହେଲେ, ରାମ ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କରିପାରିବେ।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୁମନ୍ତ୍ର, ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି, ରାଜମହଳକୁ ନିବେଶ କଲେ। ଦ୍ବାରରେ ଥିବା ରାଜସଭାର ସେବକମାନେ, ପୂର୍ବରୁ ଉଲ୍ଲେଖିତ ବୃଦ୍ଧ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ରୋକିପାରିଲେ ନାହିଁ, ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଥିଲା ରାଜାଙ୍କୁ ଖୁସି କରିବା। ସୁମନ୍ତ୍ର ରାଜାଙ୍କ ନିକଟରେ ଦଢ଼ି, ତାଙ୍କର ଅବସ୍ଥା ଦେଖି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଶଂସା କରି କଥା କହିଲେ। ପୂର୍ବରୁ ପରି, ସୁମନ୍ତ୍ର ରାଜମହଳରେ ହାତ ଜୋଡି, ପୃଥିବୀର ନାଥଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ସେ କହିଲେ, "ଯେପରି ଚମକୁଥିବା ସମୁଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ଦେଖି ଖୁସି ହୁଏ, ତେଣୁ ଆପଣ ଆମକୁ ଆନନ୍ଦ ଦିଅନ୍ତୁ।" "ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ମାତଲି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ, ଯେଉଁ ଦେବତା ଦାନବମାନେ ଉପରେ ବିଜୟ ଲାଭ କରିଥିଲେ; ସେପରି ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଜାଗାଇ ଦେଉଛି।" "ଯେପରି ବେଦ ଏବଂ ତାହାର ଶାଖା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଜାଗାଇଥାଏ, ସେପରି ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଆଜି ଜାଗାଇ ଦେଉଛି।" "ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଏହି ସୁନ୍ଦର ପୃଥିବୀକୁ ଜାଗାଇଥାନ୍ତି, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଜାଗାଇ ଦେଉଛି।" "ଉଠନ୍ତୁ, ମହାରାଜ, ଉତ୍ସବ ଓ ଶୁଭ କ୍ରିୟା କରାଯାଇଛି, ଆପଣ ମେରୁ ପର୍ବତର ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଛନ୍ତି।" "ସୋମ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ, କକୁତ୍ସ୍ଥ ବଂଶର ତଥ୍ୟ, ଶିବ, କୁବେର, ବରୁଣ, ଅଗ୍ନି, ଇନ୍ଦ୍ର ଆପଣଙ୍କୁ ବିଜୟ ଦିଅନ୍ତୁ।" "ଶୁଭ ରାତି ପାର୍ ହୋଇଗଲା, ଆପଣଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ହୋଇଛି; ଉଠନ୍ତୁ, ରାଜାମୂଖ୍ୟ, ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗିପଡନ୍ତୁ।" "ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରସ୍ତୁତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଛି; ନଗରବାସୀ, ଗ୍ରାମବାସୀ, ଓ ବ୍ୟବସାୟୀ ହାତ ଜୋଡି ଦଢ଼ିଛନ୍ତି।" "ଏବେ ନିଜେ ବଶିଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି; ଶୀଘ୍ର ଆଜ୍ଞା ଦିଅନ୍ତୁ, ରାଜା, ରାଘବଙ୍କ ଅଭିଷେକ କରନ୍ତୁ।" "ଯେପରି ଗାଈ ଚରାଇବା ଅଧିକାରୀ ନଥିଲେ, ସେନା ନେତା ନଥିଲେ, ଚନ୍ଦ୍ର ବିନା ରାତି, ବଳଦ ବିନା ଗାଈ—" "ସେପରି ଏକ ରାଜ୍ୟ ହେବ, ଯେଉଁଠି ରାଜା ଦେଖାଯିବେ ନାହିଁ।" ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କ ଏହି ସୁମଧୁର କିନ୍ତୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ପୁନି ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଗଲେ; ତାହା ପରେ, ପୁତ୍ର ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରି, ରାଜା ଚାଳିଆ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, ତାଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ନାସ୍ତ ହୋଇଗଲା। ତାଙ୍କର ଦୁଃଖରେ ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ, ଚମକୁଥିବା ଓ ଧର୍ମିକ ରାଜା ଉପରକୁ ଦେଖି କହିଲେ, "ତୁମେ ଆଉଥରେ ମୋ ହୃଦୟକୁ କାଟିଦେଲା।" ଏହି ଦୁଃଖଦ କଥା ଶୁଣି ଓ ରାଜାଙ୍କୁ ଏପରି ଦୁଃଖିତ ଦେଖି, ସୁମନ୍ତ୍ର ହାତ ଜୋଡି, ଏଠାରୁ ଅଳ୍ପ ଦୂରକୁ ହଟିଗଲେ। ରାଜା ଦୁଃଖରେ ନିଜେ କିଛି କହିପାରିଲେ ନାହିଁ, ତେବେ କୈକେୟୀ, ଚତୁର୍ ମନ୍ତ୍ରଣାରେ ଦକ୍ଷ, ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, "ସୁମନ୍ତ୍ର, ରାଜା ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଏକାନ୍ତିକ ଆଶାରେ ରାତି ନିଦ୍ରାହୀନ ଓ କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇ, ଏବେ ନିଦ୍ରାରେ ଯାଇଛନ୍ତି।" "ଏହିପରି, ତୁରନ୍ତ ଯାଅ, ଚାଳିଆ, ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାମଙ୍କୁ ଆଣ; ତୁମେ ଶୁଭ ଲାଭ କର, ଏଠାରେ ବିଚାର କରିବାକୁ କିଛି ଦରକାର ନାହିଁ।" "ମହିଳା, ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଶୁଣିବା ବିନା ମୁଁ କିପରି ଯିବି?" ଏହି ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ କହିଲେ, "ସୁମନ୍ତ୍ର, ମୁଁ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିବି; ତୁରନ୍ତ ଉତ୍ତମ ରାମଙ୍କୁ ଆଣ।" ଭାବିଲେ ଯେ ଶୁଭ ଘଟିବାକୁ ଯାଉଛି, ତାଙ୍କର ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲା। ତାପରେ, ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ମିଳି, ସୁମନ୍ତ୍ର ଶୀଘ୍ର ଓ ଆନନ୍ଦରେ ଚାଲିଗଲେ; ତାଙ୍କୁ କୈକେୟୀ ଉତ୍ସାହିତ କରିଲେ, ସେ ଶୀଘ୍ର ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। "ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଧର୍ମିକ ରାଜା ଏଠାରେ ରାମଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଡାକିବେ।" ଏହି ଭାବେ ଚାଳିଆ ପୁତ୍ର ବଡ଼ ଆନନ୍ଦରେ ଭାବିଲେ— ବଳଶାଳୀ ସୁମନ୍ତ୍ର ରାଘବଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଆଶାରେ ବାହାରିଗଲେ; ଦ୍ରୂପ ଓ ବଡ଼ ହ୍ରଦ ପରି ଶୋଭିତ ଅନ୍ତଃପୁର ଛାଡ଼ି, ସେ ଦ୍ବାର ଭିତରେ ଭିଡ଼ ଦେଖିଲେ। ଏପରି, ସେ ଏଗିଇ ଦ୍ବାର ଦେଖି, ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ବାରରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଧନୀ ନାଗରିକମାନେ ଏକଠା ହୋଇ ଦଢ଼ିଥିବା ଦେଖିଲେ। ଏଠାରେ ଏକ ନୂତନ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଏହି ରାତି ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲା ପରେ, ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ରାଜପୁରୋହିତଙ୍କ ସହିତ ରାଜସଭାରେ ଏକଠା ହେଲେ। ମନ୍ତ୍ରୀ, ସେନାପତି, ଏବଂ ନଗରର ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ନାଗରିକମାନେ, ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦରେ ରାଘବଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ।