କୈକେୟୀ ଦଶରଥଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିରେ ଆଶ୍ରୟ କରିଛି, ତୁମେ ଏଠି ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ଅଶୁଦ୍ଧ କାମ କରି କାହିଁକି ଅସାଧାରଣ ଦୁଃଖରେ ବିଚଳିତ ହେଇଛ? ତୁମେ ନିଜ ଶବ୍ଦରେ ଦୃଢ଼ ରୁହିବା ଉଚିତ। ଧର୍ମକୁ ଜାଣିଥିବା ମହାନୁଭାବମାନେ କହନ୍ତି, ସତ୍ୟ ହେଉଛି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧର୍ମ। ମୁଁ ସତ୍ୟରେ ଆଶ୍ରୟ କରି ତୁମକୁ ଧର୍ମାନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ବୋଲିଛି। ପୂର୍ବରୁ ରାଜା ଶିବି ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ନିଜ ଦେହ ଏକ ଶ୍ୟେନ ପକ୍ଷୀକୁ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପଦ ଲାଭ କରିଥିଲେ। ଏହିପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଲର୍କ ଏକ ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ନିଜ ଚକ୍ଷୁ ଦେଇଥିଲେ, ଯଦିଓ ଅନିଚ୍ଛା ଥିଲା, ତଥାପି ସତ୍ୟରେ ଅଟଳ ରହିଥିଲେ। ନଦୀର ଦେବତା ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟ ପାଳନ କରି, ନିଜ ସୀମା ଚାଳି ନଯାଆନ୍ତି, ସତ୍ୟ ପ୍ରତିଜ୍ଞାକୁ ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତିନାହିଁ। ସତ୍ୟ ହେଉଛି ଏକମାତ୍ର ନିତ୍ୟତାତ୍ମକ ତତ୍ତ୍ୱ। ସତ୍ୟ ଉପରେ ଧର୍ମ ଅବଲମ୍ବିତ, ବେଦ ଅବିନାଶୀ ହେଉଛି ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଯଦି ତୁମ ମନ ଧର୍ମ ଉପରେ ଅଟୁଟ ଅଛି, ତେବେ ସତ୍ୟରେ ଅଟଳ ରୁହ। ମୁଁ ଯେଉଁ ବର ଚାହିଁଛି, ତାହା ପୂରଣ କର, କାରଣ ତୁମେ ଦାତା ଓ ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷ। ଧର୍ମ ପାଇଁ ଏବଂ ମୋ ଅନୁରୋଧରେ, ତୁମେ ରାମଙ୍କୁ ବନବାସକୁ ପଠାଅ। ଏହି ଅନୁରୋଧ ମୁଁ ତୁମକୁ ତିନିଥର କହୁଛି। ଯଦି ଏହି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ପୂରଣ କରିନପାର, ତେବେ ମୁଁ ତୁମ ଚକ୍ଷୁ ପାଖରେ ନିଜ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିଦେବି।” ଏପରି ଅଟୁଟ କୈକେୟୀଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ଦଶରଥ ତାଙ୍କ ଆଘାତରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇପାରିଲେନାହିଁ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଫାଦରେ ବନ୍ଧା ବାଲି ମୁକ୍ତି ପାଇନଥିଲେ। ତାଙ୍କ ହୃଦୟ ବିକ୍ଷୁବ୍ଧ ହେଲା, ମୁହଁ ଫିକା ହେଲା, ଏକ ଯୁତ ଘୋଡ଼ା ପରି ତାଙ୍କ ଶରୀର କମ୍ପିତ ହେଉଥିଲା। ଦୃଷ୍ଟି ଅସ୍ପଷ୍ଟ ହେଲା, ଯେପରି ଦେଖିପାରୁନଥିବା ମନୁଷ୍ୟ, ଦୁର୍ବଳ ହୃଦୟକୁ ସଂଯମ କରି, ଦଶରଥ କୈକେୟୀଙ୍କୁ କହିଲେ: “ଏଇ ରାତି କଟିଗଲା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଉଛି, ନିଶ୍ଚୟ ଲୋକେ ମୋତେ ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ହେବେ। ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ସାମଗ୍ରୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ତୁମେ ଯଦି ବାଧା ଦେଉଛ, ତେବେ ରାମ ମୋ ପିଣ୍ଡ ଦେଉଥିବା ପରି ଜଳଞ୍ଜଳି କରନ୍ତୁ। ତୁମେ ଏବଂ ତୁମ ପୁଅ ମୋ ପିଣ୍ଡ କରିବା ଅଅଧିକାରୀ ନୁହଁ, ଯଦି ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ବାଧା ଦେଉଛ। ଏହି ଉଲ୍ଲାସିତ ଲୋକଙ୍କ ମୁହଁ ଆଉ ଦେଖିପାରିବିନାହିଁ, କାରଣ ଏବେ ସେମାନଙ୍କ ଖୁସି ନଷ୍ଟ ହୋଇଯିବ, ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ମୁଁଠୁ ଦୂରେ ଯିବେ।” ଏପରି ମହାତ୍ମା ଦଶରଥ କହୁଥିବା ବେଳେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ତାରା ଶୋଭିତ ଶୁଭ ରାତି ଶେଷ ହେଲା। ଏବେ କୈକେୟୀ, ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ର, ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ କଠୋର କଥାରେ ଦଶରଥଙ୍କୁ କହିଲେ: “ହେ ରାଜନ୍, ଏପରି ବିଷାକ୍ତ ବାଣ ପରି କଥା କାହିଁକି କହୁଛ? ବିଳମ୍ବ ନକରି ତୁମ ପୁଅ ରାମଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଡାକ। ମୋ ପୁଅଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କର, ରାମଙ୍କୁ ବନକୁ ପଠା ଏବଂ ମୋତେ ବିରୋଧୀ ଶୂନ୍ୟ କର—ତେବେ ତୁମ ଧର୍ମ ପୂରଣ ହେବ।" ଏପରି ଦୁଃଖରେ ଦଶରଥ, ଏକ ଉତ୍ତମ ଘୋଡ଼ା ପରି ପୁନିପୁନି କଟୁ ଅନୁରୋଧରେ ଆଘାତ ପାଇ, କୈକେୟୀଙ୍କୁ କହିଲେ: “ଧର୍ମରେ ବନ୍ଧିତ ମୋ ମନ ଭ୍ରମିତ ହୋଇଛି; ମୁଁ ମୋ ପ୍ରିୟ ପୁଅ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହେଁ।" ଏହିପରି, ଶୁଭ ରାତି ଶେଷ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ, ତାରାମଣ୍ଡଳ ଶୁଭ ଯୋଗରେ ଥିଲା, ଏବଂ ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟ ଆସିଗଲା। ତାପରେ ଗୁଣବାନ ବସିଷ୍ଠ, ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନେ ସହିତ, ଆବଶ୍ୟକ ସାମଗ୍ରୀ ସହରକୁ ଶୀଘ୍ର ଆଣିଲେ। ସେ ଏହି ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ରାସ୍ତା ଝାଡ଼ି ଓ ଜଳ ଛିଟାଯାଇଥିଲା, ଶୁଭ ଧ୍ୱଜା ଲାଗିଥିଲା, ଉଲ୍ଲାସିତ ଲୋକମାନେ, ବଜାର ଓ ଦୋକାନରେ ସମୃଦ୍ଧି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ସମଗ୍ର ନଗର ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଉତ୍ସବ ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ଲାଗିଥିଲା, ଚନ୍ଦନ, ଅଗୁରୁ ଓ ଧୂପର ସୁଗନ୍ଧରେ ଭରିଯାଇଥିଲା। ଇନ୍ଦ୍ରପୁରୀ ସମାନ ଏହି ସହର ମାଧ୍ୟମରେ ବସିଷ୍ଠ ଗଲେ, ଏବଂ ମହାନ ପତାକାରେ ଶୋଭିତ ଅନ୍ତଃପୁର ଦେଖିଲେ। ଏହି ଅନ୍ତଃପୁର ନଗରବାସୀ ଓ ଗ୍ରାମବାସୀ, ଦଣ୍ଡଧାରୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ା, ଓ ଅତିଥିମାନେ ଭରିଥିଲେ। ବସିଷ୍ଠ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିମାନେ ସହିତ ଅନ୍ତଃପୁର ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଠାରେ ସେ ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ—ଏକ ପ୍ରଶଂସାନୀୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ରଥିକ ପୁଅ—ଯିଏ ଦ୍ୱାର ଛାଡ଼ି ବାହାରୁଥିଲେ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବସିଷ୍ଠ ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ: “ଶୀଘ୍ର ରାଜାଙ୍କୁ ସୂଚନା ଦିଅ, ଯେ ମୁଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି। ଏଠି ଗଙ୍ଗାଜଳର କୁମ୍ଭ, ସମୁଦ୍ରର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ର, ଉଦୁମ୍ବର କାଠର ପବିତ୍ର ଆସନ ଅଛି। ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ମାନ୍ୟସ, ମାଲ୍ୟ, ମଣିମୁକ୍ତା, ମଧୁ, ଦହି, ଘୃତ, ଲାଉଜା, ଦର୍ଭା, ଫୁଲ ଓ ଦୁଧ ଅଛି। ଏଠି ଅଷ୍ଟ କନ୍ୟା, ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀ, ଚତୁରଘୋଡ଼ା ଯୁକ୍ତ ରଥ, ତଳୱାର, ଉତ୍ତମ ଧନୁଷ ଅଛି। ଲୋକେ ପରିଚାଳିତ ଯାନ, ଚନ୍ଦ୍ରସଦୃଶ ଛତ୍ର, ଶ୍ୱେତ ଚାମର, ସୁବର୍ଣ୍ଣ କଳଶ ଅଛି। ଉତ୍ତମ କୁଣ୍ଡଳିତ ବୃଷ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ଶୋଭିତ, ଚତୁରଦନ୍ତ ସିଂହ, ବଳଶାଳୀ ବନରାଜ ଅଛି। ସିଂହାସନ, ବାଘଚର୍ମ, ହୋମକାଠ, ଅଗ୍ନି, ସମସ୍ତ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର, ଶୋଭିତ ନାରୀମାନେ ଅଛନ୍ତି। ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପବିତ୍ର ଗାଈ, ଶୁଭ ପଶୁପକ୍ଷୀ, ନଗର ଓ ଗ୍ରାମର ଅଗ୍ରଣୀ, ବ୍ୟବସାୟୀ ସମୂହ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ସମସ୍ତେ ଓ ଅନେକ ଅନ୍ୟମାନେ ଉଲ୍ଲାସିତ ହୋଇ ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଶୀଘ୍ର ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଅ, ଯେପରି ଶୁଭ ଦିନ ଏବଂ ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ର ଯୋଗ ହେଲେ, ରାମ ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତୁ।