ଏହି କଥା ଆମେ ଶୁଣୁଛୁ ଯେ, ଦଶରଥ ରାଜା ତାଙ୍କର ଜନତାଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଜର ରଖି, ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମର ସହାୟତାରେ ତାଙ୍କର ସାର୍ବଜନୀନ ଶାସନ କରୁଥିଲେ। ସେ ତିନି ଜଗତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଦୟାଳୁ ଓ ସତ୍ୟବାଦୀ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଏବଂ ଦୟା ଦ୍ୱାରା ସେ ଦୁଷ୍ମନଙ୍କୁ ଦବାଇ ଦେଉଥିଲେ, ଏବଂ ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇଥିଲେ। ରାଜା ଦଶରଥ ଏହାର ଜନ୍ୟ ଏକ ଦିନ ଚିନ୍ତନ କରୁଥିଲେ, ଯେ ସେ ଏତେ ସକ୍ତିଶାଳୀ ହେବା ସତ୍ତ୍ବେ, ତାଙ୍କର କୌଣସି ପୁଅ ନଥିଲା, ଯାହା ତାଙ୍କର ଜାତିକୁ ଅଗ୍ରସର କରିପାରିବ। ତେଣୁ, ସେ ଏହା ଭାବିଥିଲେ ଯେ, "ମୁଁ ଏକ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିବି, ଯାହା ମୋର ପୁଅ ପାଇଁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ।" ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇ, ସେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସହିତ ଏହି ଯଜ୍ଞ କରିବା ପାଇଁ ତୟାରି କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି କଲେ। ସେ ସୁମନ୍ତ୍ରକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇ, "ଶୀଘ୍ର ଆସିବାକୁ ଚାହାଁ, ସମସ୍ତ ବୃହତ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏବଂ ବୈଦିକ ଗ୍ୟାନୀମାନେ ଆସନ୍ତୁ।" ସୁମନ୍ତ୍ର ତୁରନ୍ତ ଯାଇ ସମସ୍ତ ବୈଦିକ ଗ୍ୟାନୀମାନେ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଆଣିଲେ। ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ଦଶରଥ ତାଙ୍କୁ ନମ୍ରତାର ସହିତ କହିଲେ, "ମୁଁ ଏହି ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ ଚାହାଁ, ତେଣୁ ଆପଣମାନେ ମୋତେ ସହଯୋଗ କରନ୍ତୁ।" ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କର କଥାକୁ ସ୍ୱୀକାର କରି, "ଯଜ୍ଞ କରିବା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରାଯିବ।" ବୋଲି ଉତ୍ସାହିତ ହେଲେ। ସେମାନେ ଦଶରଥକୁ ନିଶ୍ଚୟ କରିବାକୁ କହିଲେ, "ସରୟୁ ନଦୀର ଉତ୍ତର କୂଳରେ ଯଜ୍ଞ କ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯିବ, ଏବଂ ଆପଣ ନିଶ୍ଚୟ ପୁଅ ପାଇବେ।" ଦଶରଥ ଏହାକୁ ଶୁଣି, ଖୁସି ହେଲେ, ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଏହା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ସମସ୍ତ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରନ୍ତୁ, ଯାହା ଗୁରୁଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁସାରେ ହେବ।" ଏହି ସମୟରେ, ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଚାରି ମହିଳାଙ୍କୁ ଦେଖି, "ତୁମେ ଅବଶ୍ୟ ଏହି ବୈଧିକ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କର, ମୁଁ ପୁଅ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କରିବି।" ବୋଲି କହିଲେ। ତାଙ୍କର ମୃଦୁ କଥା ଶୁଣି, ସେମାନଙ୍କର ମୁହାଁ ମାଳତୀ ପୁଷ୍ପର ମାନେ ଗୁଳାବ ଭଳି ଜଳମୟ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଏହା ପରେ, ଦଶରଥଙ୍କର ଚାରିତ୍ର ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୀବନ ନିମିତ୍ତେ ସେ ଏକ ଅତି ପୁରାତନ କଥା ଶୁଣିଲେ, ଯାହା ତାଙ୍କର ଚାରିତ୍ର ଓ ଦୟାର ମୂଲ୍ୟକୁ ଅଧିକ ଗଭୀର କରିଦେଇଥିଲା। ଏହି ଆଧାରରେ, ଦଶରଥ ଚିନ୍ତନ କରିଥିଲେ, "କାଶ୍ୟପଙ୍କର ଜନ୍ମ ହୋଇଥିବା ଏକ ପୁଅ ଅଛି, ଯାହା ଭବିଷ୍ୟତ୍ରେ ମୋର ପୁଅ ହେବ।" ସେ ଏହା ଜାଣିଥିଲେ ଯେ, ଏହି ଯଜ୍ଞର ସଫଳତା ସେଇ ପୁଅଙ୍କର ଜନ୍ମ କରିବ। ଏପରି କଥା ସମାପ୍ତ, ଏହା ଏକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଯାହା ଦଶରଥଙ୍କର ଜୀବନର ଗଭୀରତା ଓ ଦୟାକୁ ଉଦ୍ଧୃତ କରିଥିଲା।