ଏହି କାହାଣୀ ଶୁରୁ ହୁଏ ରାଜା ଦଶରଥଙ୍କର ବିଶାଳ ରାଜ୍ୟରେ, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନ୍ୟାୟପ୍ରିୟ, କ୍ଷମାଶୀଳ ଓ ଦୟାଳୁ ରାଜା ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ପ୍ରଧାନ ପୁଜାରୀ ଥିଲେ - ବାସିଷ୍ଠ ଓ ବାମଦେବ। ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ସୁୟଜ୍ଞ, ଜାବାଳୀ, କାଶ୍ୟପ, ଗାଉତମ, ଦୀର୍ଘାୟୁ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ, ଓ କାତ୍ୟାୟନ ଯାହାକୁ ଆଧାର କରି ସେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ସଦା ସେମାନଙ୍କର ପୁରୁଣା ପୁଜାରୀ ଥିଲେ, ଶିକ୍ଷିତ, ଶିଷ୍ଟ, ମୃଦୁ ଓ ନିୟମିତ ଥିଲେ। ସେମାନେ ଶକ୍ତି, ସହନଶୀଳତା, ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କର ମୁହଁରେ ସଦା ଏକ ମୃଦୁ ହସ୍ତାକ୍ଷର ଥିଲା। କେବଳ କ୍ଷୋଭ, ଇଚ୍ଛା କିମ୍ବା ନିଜ ସ୍ଵାର୍ଥ ପାଇଁ ସେମାନେ କେବଳ କୌଣସି ମିଥ୍ୟା କଥା କହୁନଥିଲେ। ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଚାଲିଚାଳନରେ କୌଶଳ ରଖିଥିଲେ, ସହଯୋଗରେ ପ୍ରମାଣିତ, ଓ ସମୟରେ ଦଣ୍ଡ ଦେବାରେ ଦକ୍ଷ ଥିଲେ। ସେମାନେ କୌଣସି ନିର୍ଦୋଷ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ହାନି କରିବାକୁ ବିରୋଧ କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ସଦା ରାଜ୍ୟର ନିଷ୍ଠାବାନ ନାଗରିକଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ। ତାଙ୍କର କୌଶଳ ଓ ଶକ୍ତିର ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ରାଜ୍ୟର ଧନ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ଜନତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଓ ଦୁର୍ବଳତାକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ଦଣ୍ଡ ଦେଇଥିଲେ। ସେମାନେ ସଦା ନିଷ୍ଠାବାନ ଓ ଦୟାଳୁ ଥିଲେ, ଓ ସେହି ପ୍ରକାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜ୍ୟରେ କେବଳ ସତ୍ୟ କଥା କହାଯାଉଥିଲା। ସେହି ରାଜ୍ୟରେ କେବଳ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଏକମନ ଲୋକମାନେ ଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ କେବଳ ନିଜର ନିଜର ପ୍ରେମ କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ସବୁଥିରେ ଶୁଚିତା ଓ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ରଖିଥିଲେ, ଏବଂ ସେମାନେ ସଦା ରାଜାଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ବାଣୀକୁ ଚାଲିଥିଲେ। ରାଜା ଦଶରଥଙ୍କର ଏହି ଶକ୍ତି ଓ ଗୁଣ ଦେଖି, ସେ ସମସ୍ତ ଦୁନିଆରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ଏକ କଷ୍ଟ ଥିଲା - ସେ କେବଳ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ପୁତ୍ର ପାଇବାକୁ ଚାହାଁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର କୌଣସି ସନ୍ତାନ ନଥିଲା। ଏହି ଚିନ୍ତାରେ ରହି, ସେ ବିଚାର କଲେ - 'ମୁଁ କାହିଁକି ଏକ ଅଶ୍ୱମେଧ ବଳିଦାନ କରିବାକୁ ଭାବିବା ନାହିଁ?' ତାଙ୍କର ଏହି ନିଷ୍ଠା ଦେଖି, ସେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପ୍ରାକୃତିକ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସହିତ ଏହା କରିବାକୁ ନିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ। ସେ ସୁମନ୍ତ୍ରକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇ କହିଲେ, 'ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଗ୍ରନ୍ଥଶାଳାରେ ଥିବା ବୈଦିକ ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କୁ ଆଣିବାକୁ ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଯାଆ!' ସୁମନ୍ତ୍ର ତାଙ୍କର ଆଜ୍ଞାକୁ ଅନୁସରଣ କରି ସେ ସମସ୍ତ ବୈଦିକ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଆଣିଥିଲେ। ରାଜା ଦଶରଥ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ନିଜର ଆଶା ଓ ଚିନ୍ତାକୁ ସେମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ରଖିଲେ। ସେ କହିଲେ, 'ମୁଁ ଏହି ବଳିଦାନ କରିବାକୁ ଚାହେଁ, କିପରି ମୋ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିପାରିବି?' ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ବାସିଷ୍ଠଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ରାଜାଙ୍କର ଚିନ୍ତାକୁ ସ୍ୱୀକାର କରି 'ଭଲ କଥା!' କହିଲେ। ସେମାନେ ସାଧାରଣ ଭାବେ କହିଲେ, 'ମାଳା ଘଟନା କରିବାକୁ ଆବଶ୍ୟକ ସାମଗ୍ରୀ ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତୁ, ଓ ଘୋଡାକୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ।' 'ସରୟୁ ନଦୀର ଉତ୍ତର କୂଳରେ ବଳିଦାନ କ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ। ଓ ରାଜା, ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ତୁମର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବେ।' ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ରାଜାଙ୍କର କଥାକୁ ସୁଣି ଖୁସି ହେଲେ, ଓ ତାଙ୍କର ଚେହେରାରେ ଖୁସି ଦେଖି, ରାଜା ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଏହି ପ୍ରସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। 'ଅବଶ୍ୟକ ସମସ୍ତ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଏଠାରେ କରାଯିବ,' ସେ କହିଲେ, 'ଏହି ଯଜ୍ଞ ନିଶ୍ଚୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ।' ସେ କହିଲେ, 'ଏହି ବଳିଦାନରେ କୌଣସି ତ୍ରୁଟି ହେବା ନାହିଁ, କାରଣ ବ୍ରହ୍ମରକ୍ଷସମାନେ ସଦା ତ୍ରୁଟି ଖୋଜନ୍ତି।' ସେ ଏହି ବଳିଦାନକୁ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବାକୁ ଚାହାଁଥିଲେ। ସେହିପରି, ତାଙ୍କର ବ୍ରହ୍ମଣମାନେ ଏହି ଯଜ୍ଞ ପ୍ରସ୍ତୁତିକୁ ନେଇ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ, ଓ ସମସ୍ତଙ୍କର ମନେ ଏହି ବଳିଦାନର ସଫଳତାର ଆଶା ଥିଲା। ଏହି ଭାବରେ, ରାଜା ଦଶରଥ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଏକ ନୂତନ ଯଜ୍ଞ ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ଲଗି ପଡ଼ିଥିଲେ, ଏହି ସମସ୍ତ ଘଟଣା ଏକ ନୂତନ ଆଶା ଓ ସ୍ପୃହାର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା।