ସେଇ ମହାଯୁଦ୍ଧରେ, ରାତିରେ ଦାନବମାନେ ମାନବମାନେଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରି ତାଙ୍କୁ ହଟାଇଦେଇ, ଆହତ ଏବଂ ଶୟନାଶୀନ ଯୋଦ୍ଧାମାନେଙ୍କୁ ନିର୍ମମତାରେ ହତ୍ୟା କରୁଥିଲେ। ଏହି ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ରାଜା ଦଶରଥ ଦାନବମାନେ ସହ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ଶସ୍ତ୍ର ପ୍ରହାରରେ ଭଙ୍ଗ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଓ ରାନୀ, ସେଠି ତୁମେ ଅବଚେତନ ହୋଇଯାଇଥିବା ତୁମ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରୁ ଉଠାଇ ନେଇଯାଇଥିଲ, ଏବଂ ସେଠି ମଧ୍ୟ, ଶସ୍ତ୍ରରେ ଆହତ ହେଉଥିବା ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ତୁମେ ସୁରକ୍ଷିତ କରିଥିଲ। ଏହାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ସେ ତୁମକୁ ଦୁଇଟି ବର ଦେଇଥିଲେ ଓ ସ୍ୱୟଂ କହିଥିଲେ, “ଯେତେବେଳେ ଚାହିବ, ସେତେବେଳେ ଏହି ବର ମାଗିପାରିବୁ।” ସେ ସମୟରେ ତୁମେ କହିଥିଲ, “ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ଚାହିବି, ସେତେବେଳେ ଏହି ବର ନେବି।” ଏହାକୁ ତୁମ ମହାତ୍ମା ସ୍ୱାମୀ ସ୍ୱୀକାର କରିଥିଲେ। ମୁଁ ଏହି କଥା ଜାଣିନଥିଲି, ରାନୀ, ତୁମେ ଆଗରୁ ମୋତେ ଏହି କଥା କହିନଥିଲେ। ତୁମ ପ୍ରତି ସ୍ନେହରୁ, ମୁଁ ଏହି ଘଟଣାକୁ ମନରେ ରଖିଥିଲି। ଏବେ, ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଚାଲିଥିବା ପ୍ରସ୍ତୁତିକୁ ବନ୍ଦ କର ଓ ଏହାକୁ ପଛକୁ ଫେରାଇଦିଅ। ତୁମ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ସେହି ଦୁଇ ବର ମାଗ; ଏକ, ଭରତଙ୍କ ଅଭିଷେକ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ, ଚାୌଦ ଅଠରେ ବର୍ଷ ପାଇଁ ରାମଙ୍କୁ ବନବାସ। ନିଶ୍ଚୟ, ଏହି ଚାୌଦ ବର୍ଷ ଯେଉଁଠାରେ ରାମ ବନରେ ରହିବେ, ସେ ସମୟରେ ତୁମ ପୁଅ ଜନମାନସରେ ସ୍ଥିର ହେବେ। ଆଜି, ରାଜାଶ୍୵ର ପୁତ୍ରଙ୍କୁ କ୍ରୋଧିତ ଦେଖାଇ, କ୍ରୋଧ କକ୍ଷରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଭୂମିରେ ଲୁଚି ରହିବା; ମେଳା କପଡ଼ା ପିନ୍ଧିବା। ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ନାହିଁ, କିମ୍ବା କଥା ହେବା ନାହିଁ; ଯେତେବେଳେ ରାଜା ତୁମ ପ୍ରତି ଆକୁଳ ଓ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିବେ, ସେତେବେଳେ କେବଳ କାନ୍ଦିବା, କିନ୍ତୁ କିଛି କହିବା ନାହିଁ। ତୁମେ ସଦା ତୁମ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଏହାରେ ମୋର କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ତୁମ ପାଇଁ ଏହି ମହାରାଜ ଅଗ୍ନିକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବେ। ସେ ତୁମ ପ୍ରତି କ୍ରୋଧିତ ହେବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହଁନ୍ତି, କିମ୍ବା ତୁମେ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ତୁମକୁ ଦେଖିପାରିବେ ନାହିଁ; ତୁମ ପାଇଁ ରାଜା ଜୀବନ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିପାରିବେ। ରାଜା ତୁମ ଆଜ୍ଞା ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ; ତୁମ ସରଳ ସ୍ୱଭାବରେ ତୁମ ଭାଗ୍ୟର ଶକ୍ତି ବୁଝ। ଦଶରଥ ରାଜା ତୁମକୁ ମୁକୁତା, ମଣି, ସୁନା ଓ ବିଭିନ୍ନ ରତ୍ନ ଦେଇଥିବେ; କିନ୍ତୁ ଏହାରେ ମନ ଲଗେଇବା ନାହିଁ। ସେହି ଦୁଇ ବର ଯାହା ଦଶରଥ ଦେବା-ଦାନବ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେଇଥିଲେ, ସେଥିରେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରାଅ, ହେ ଉତ୍ତମ ସ୍ତ୍ରୀ; ଏହି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଭଙ୍ଗ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହଁ। ଯେତେବେଳେ ରାଘବ ସ୍ୱୟଂ ତୁମକୁ ଉଠାଇବେ ଓ ମହାରାଜ ଉପସ୍ଥିତ ରହିବେ, ସେତେବେଳେ ଏହି ବର ମାଗିବା। ରାମଙ୍କ ବନବାସ ଚାୌଦ ବର୍ଷ—ନଉ ଓ ପାଞ୍ଚ—ଏବଂ ଭୂପୃତ୍ୱ ଭରତଙ୍କୁ ଦିଅ, ହେ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏହି ଚାୌଦ ବର୍ଷ ଯେଉଁଠାରେ ରାମ ବନରେ ରହିବେ, ତୁମ ପୁଅ ଦୃଢ଼ ହେବେ, ମୂଳ ନେବେ ଓ ସ୍ଥିର ରହିବେ। ରାନୀ, ଏଇ ବର ମାଗ—ରାମଙ୍କ ବନବାସ; ଏପରି ତୁମ ପୁଅଙ୍କ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେବ। ଏପରି ଭାବେ, ରାମ ବନବାସରେ ଗଲେ, ସେ ଆଉ ରାମ ରହିବେ ନାହିଁ; ଏବଂ ଭରତ, ଶତୃ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇ, ତୁମ ପାଇଁ ରାଜା ହେବେ। ଯେତେବେଳେ ରାମ ବନରୁ ଫେରିବେ, ତୁମ ପୁଅ ଭିତରେ ବାହାରେ ଦୃଢ଼ ହୋଇଯିବେ। ସଙ୍ଗୀ-ମିତ୍ରମାନେ ସହିତ ଏବଂ ନିଜକୁ ନିଜେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ବିଶ୍ୱସ୍ତ ଲୋକେ ଘିରିଥିବା ତୁମ ପୁଅ ସୁରକ୍ଷିତ ହେବେ, ଏବଂ ମୁଁ ଭାବୁଛି ରାଜା ସମୟରେ ନିର୍ଭୟ ହେବେ। ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପ୍ରତି ରାଜାଙ୍କ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟକୁ ରୋକ ଓ ପଛକୁ ଫେରାଇଦିଅ; ତୁମେ ତାଙ୍କ ଚାଲନାରେ ଭାଗ୍ୟର ଭେଷରେ ଅଭାଗ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଛ। ମନ୍ଥରାଙ୍କ ଉପଦେଶରେ ଆନନ୍ଦିତ ଓ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ହୋଇ କୈକୟୀ ଏହି କଥା କହିଲେ; କାରଣ, ଏହି କୁବଜା ମନ୍ଥରାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ଏକ ଅନୁଭବହୀନ କନ୍ୟା ପରି ଭ୍ରମିତ ହୋଇଗଲେ। କୈକୟୀ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅପୂର୍ବ ସୌନ୍ଦର୍ୟଶାଳି, କହିଲେ: “ମୁଁ ତୁମ ବୁଦ୍ଧିକୁ ଅବମାନ କରୁନାହିଁ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଥା କହିଥିବା। ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ କୁବଜାମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ବିବେକରେ ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଏବଂ ତୁମେ ସଦା ମୋ ଭଲ ଚାହାଁଥିବା ଓ ଆପ୍ତ। ରାଜା କଣ କରିବେ ମୁଁ ବୁଝିପାରିନଥାଁତେ, ହେ କୁବଜା, କାରଣ କୁବଜାମାନେ ମଧ୍ୟରେ କିଛି ଦୁଷ୍ଟ, କୁଟିଲ ଓ ଅତି ଦୁଷ୍ଟ ଅଛନ୍ତି। ତୁମେ ଦେଖିବାକୁ ଅତି ସୁନ୍ଦର, ପବନରେ ମଣ୍ଡି ହୋଇଥିବା ପଦ୍ମ ପରି ଅଛ; ତୁମର ଛାତି କାନ୍ଧରୁ ଉଠି ଉନ୍ନତ ଓ ଦୃଢ଼। ତଳେ ତୁମ ଶାନ୍ତ ଉଦର ଏକ ଭଲ ଗଢ଼ିତ ନାଭି ପରି, ତୁମ ନିତମ୍ବ ଭରିଯାଇଛି ଓ ତୁମ ଉଦର ଅତି ସୁନ୍ଦର। ତୁମର ମୁହଁ ନିର୍ମଳ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ପବିତ୍ର—ସତ୍ୟ, ମନ୍ଥରା, ତୁମେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ; ତୁମ ଚକଚକା ନିତମ୍ବ ରତ୍ନ ମଣିର କମରବନ୍ଧନୀରେ ଶୋଭିତ। ତୁମର ଉରୁ ଦୃଢ଼ ଏବଂ ଦୁଇ ପାଦ ଲମ୍ବା ଓ ପ୍ରସାରିତ; ମନ୍ଥରା, ଅତି ସୁନ୍ଦର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ତୁମର ଉରୁ ଅତି ଶୋଭାମାନ। ତୁମେ ଯେତେବେଳେ ଆଗରୁ ଚାଲ, ହେ ଅତି ଶୋଭାମୟ, ତୁମେ ଜ୍ୱଳିଉଛ; ଶମ୍ଭର ଅସୁରର ହଜାର ମାୟାବିଦ୍ୟା—ସେଗୁଡ଼ିକ ତୁମ ହୃଦୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛି, ଏବଂ ତାଠାରୁ ଅଧିକ ହଜାର ମାୟା ଅଛି; ତୁମ ବେକ ଗାଡ଼ା ଏବଂ ରଥର ଯୋକ ପରି ତିର୍ଯ୍ୟକ। ବୁଦ୍ଧି, ରାଜନୀତି ଓ ମାୟାବିଦ୍ୟା ସବୁ ତୁମ ମଧ୍ୟରେ ଅଛି; ଏଠାରେ, ହେ କୁବଜା, ମୁଁ ତୁମକୁ ସୁନାର ମାଳା ଦେବି। ଯେତେବେଳେ ଭରତଙ୍କ ଅଭିଷେକ ହେବ ଓ ରାଘବ ବନକୁ ଯିବେ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ମୁଁ ତୁମେଠାରେ ଶୁଦ୍ଧ, ଉତ୍ତମ ସୁନା ଲଗାଇଦେବି। ତୁମ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେଲେ ଓ ତୁମେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ମୁଁ ତୁମର ବେକକୁ ସୁନା ଲଗାଇଦେବି; ତୁମ ମୁହଁରେ ଅତି ଶୋଭାମୟ ରତ୍ନର ତିଳକ ଦେଇଦେବି। ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଳଙ୍କାର ତିଆରି କରିଦେବି, ହେ କୁବଜା; ଉତ୍ତମ ପୋଶାକ ପିନ୍ଧି, ତୁମେ ଦେବୀ ପରି ଚାଲିବ। ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମୁହଁ ଓ ଅପୂର୍ବ ସୌନ୍ଦର୍ୟ ସହିତ, ଉତ୍ତମ ଚାଳ ନେଇ ତୁମେ ଚାଲିବ, ତୁମ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧୀମାନେ ଇର୍ଷ୍ୟା କରିବେ। ଅନ୍ୟ କୁବଜାମାନେ, ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧି, ତୁମ ପାଦ ପାଖରେ ସେବା କରିବେ, ଯେପରି ତୁମେ ସଦା ମୋର ସେବା କର।