ଏକ ଦିନ, ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଉଥିଲା। ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଶମ୍ବର ନାମକ ଏକ ବଡ଼ ଦାନବ ଥିଲେ, ଯିଏ ଶତଟି ମାୟା ଜାନିଥିଲେ ଏବଂ ଦେବମାନେ ତାଙ୍କୁ କେବେ ହରାଇପାରିନଥିଲେ। ଏହି ମହାବଳି ଯୁଦ୍ଧରେ, ଦାନବମାନେ ମାନବମାନେ ଦ୍ୱାରା ଦୂର କରି, ରାତିରେ ଆକ୍ରମଣ କରି ଆହତ ଏବଂ ସୁତା ଥିବା ଲୋକମାନେ ଉପରେ ହିଂସା କରୁଥିଲେ। ସେଉଁତିଏ, ରାଜା ଦଶରଥ ଦାନବମାନେ ସହିତ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୁଜା ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଭଙ୍ଗ ହେଇଗଲା। ଏ ଯୁଦ୍ଧରେ ରାଜା ଦଶରଥ ଆହତ ହେଇ ଅଚେତନ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲେ। ଏବେ, ରାଣୀ କୈକେୟୀ ତାଙ୍କ ଅଚେତନ ପତିକୁ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରୁ ଉଠାଇ ନେଇ ଯାଇଥିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆହତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ତାଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିଥିଲେ। ଏହି ଦୟା ଦେଖି ଦଶରଥ ଖୁସି ହୋଇ, ରାଣୀ କୈକେୟୀଙ୍କୁ ଦୁଇଟି ଉପହାର ଦେବା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଲେ—"ତୁମେ ଯେତେବେଳେ ଚାହିବ, ଏହି ଉପହାର ମାଗିପାରିବ।" ସେତେବେଳେ କୈକେୟୀ କହିଲେ, "ମୁଁ ଆପଣା ଇଚ୍ଛାରେ ଏହି ଉପହାର ନେବି," ଏବଂ ଦଶରଥ ଏହି ଉପହାର ଦେବାକୁ ସହମତ ହେଲେ। ମନ୍ଥରା କୈକେୟୀଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ଏହି ଘଟଣା ବିଷୟରେ ତୁମେ କହିଲା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାଣିନଥିଲି।" ମନ୍ଥରା କୈକେୟୀଙ୍କୁ ଏହି ଗଳ୍ପ ମନରେ ରଖିଥିବା ବିଷୟରେ କହିଲେ—"ଏବେ ତୁମେ ରାମଙ୍କର ଅଭିଷେକ ପ୍ରସ୍ତୁତି ବନ୍ଦ କରି ତାହାକୁ ଫେରାଇଦିଅ।" ତାଙ୍କୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଲେ—"ପତିଙ୍କୁ ଦୁଇଟି ଉପହାର ମାଗ; ଏକ ହେଉ ଭରତଙ୍କ ଅଭିଷେକ ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟ ହେଉ ରାମଙ୍କୁ ଚୌଦ ଦିନ ବନବାସ।" "ଏହି ଚୌଦ ବର୍ଷ ରାମ ବନରେ ରହିବା ସମୟରେ, ତୁମର ପୁତ୍ର ଜନମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଭଲ ଭାବରେ ସ୍ଥିର ହେଇଯିବ।" ମନ୍ଥରା ଏବେ କୈକେୟୀଙ୍କୁ କହିଲେ—"ତୁମେ କ୍ରୋଧ ଗୃହରେ ପ୍ରବେଶ କର, ରାଜା ଦଶରଥଙ୍କୁ ରୁଷ୍ଟ ଦେଖାଅ, ତଳେ ମାଟିରେ ଥାଅ, ମলିନ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଲୁଚି ରହ।" "ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ନାହିଁ, କଥା ନ କହ; ରାଜା ଦଶରଥ ତୁମ ପାଇଁ ବିପ୍ଳବିତ ହୋଇ ଆସିବେ, ତୁମେ କେବଳ କାନ୍ଦିବା, କିନ୍ତୁ କଥା ନ କହ।" ମନ୍ଥରା ଦୃଢ଼ ଭାବେ କହିଲେ—"ତୁମେ ସଦା ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ଏଥିରେ ମୋର ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ତୁମ ପାଇଁ ରାଜା ଦଶରଥ ଅଗ୍ନିରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବେ।" "ସେ ତୁମେ ଉପରେ କ୍ରୋଧ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ତୁମେ ରୁଷ୍ଟ ହେଲେ ଦେଖିପାରିବେ ନାହିଁ; ତୁମ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇ ତାଙ୍କ ଜୀବନ ଦେଇପାରିବେ।" "ତାଙ୍କୁ ତୁମ କଥା ଅମାନ୍ୟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ; ତୁମ ଭାଗ୍ୟର ଶକ୍ତି ବୁଝ।" "ରାଜା ଦଶରଥ ତୁମେ ମୁକୁତ, ରତ୍ନ, ସୁନା, ବିଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ଦେଇପାରିବେ; କିନ୍ତୁ ଏଗୁଡିକୁ ଚିନ୍ତା କର ନାହିଁ।" "ଏହି ଦୁଇ ଉପହାର ଯାହା ଦଶରଥ ତୁମକୁ ଦେଇଥିଲେ, ସେହି ଦେବ-ଦାନବ ଯୁଦ୍ଧରେ—ତାଙ୍କୁ ସେହି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଖାଇ ମନ୍ଥରା କହିଲେ—'ସେହି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଭଙ୍ଗ ହେଉ ନାହିଁ।'" "ଯେତେବେଳେ ରାଘବ ତୁମକୁ ଉଠାଇ ଦେବେ ଏବଂ ଦଶରଥ ଉପସ୍ଥିତ ହେବେ, ସେତେବେଳେ ଏହି ଉପହାର ଚୟନ କର।" "ରାମଙ୍କର ବନବାସ ଚୌଦ ବର୍ଷ—ନଉ ଏବଂ ପାଞ୍ଚ—ଭରତଙ୍କୁ ପୃଥିବୀର ରାଜ୍ୟ ଦିଅ।" "ଏହି ଚୌଦ ବର୍ଷ ରାମ ବନରେ ରହିବା ସମୟରେ, ତୁମ ପୁତ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବେ, ମୂଳ ନେଇ ସ୍ଥିର ହେଇଯିବେ।" "ରାମଙ୍କର ବନବାସ ଉପହାର ମାଗ; ଏପରି ତୁମ ପୁତ୍ରର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେବ।" "ରାମ ବନବାସି ହେଲେ, ସେ ଆଉ ରାମ ରହିବେ ନାହିଁ, ଭରତ ଶତ୍ରୁହୀନ ହୋଇ ତୁମ ପାଇଁ ରାଜା ହେବେ।" "ରାମ ବନରୁ ଫେରିଲେ, ତୁମ ପୁତ୍ର ଭିତରେ ଓ ବାହାରେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ସ୍ଥିର ହେଇଯିବେ।" "ମିତ୍ରମାନେ ସହିତ, ସ୍ୱୟଂ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରଖି, ଭକ୍ତ ଲୋକମାନେ ଚାରିପାଖରେ ରହିବେ, ତୁମ ପୁତ୍ର ସୁରକ୍ଷିତ ହେବେ, ମୁଁ ବିଶ୍ୱାସ କରେ ରାଜା ଭୟ ନାହିଁ ହେବେ।" "ରାଜାଙ୍କ ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକର ନିଶ୍ଚୟକୁ ରୋକ; ତୁମେ ମନ୍ଥରା ଦ୍ୱାରା ଭାଗ୍ୟର ଉପରେ ଦୁଃଖ ନେଇଛ।" ଏପରି ମନ୍ଥରାଙ୍କ ଉପଦେଶରେ ବିଶ୍ୱାସ କରି, କୈକେୟୀ ଖୁସି ହୋଇ ମନ୍ଥରାଙ୍କୁ କହିଲେ—"ତୁମେ ଯେଉଁ ଉତ୍ତମ କଥା କହିଛ, ମୁଁ ତାହାକୁ ଅବହେଳା କରେ ନାହିଁ।" "ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ କୁବିଜାମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୁଦ୍ଧିଶାଳୀ; ତୁମେ ସଦା ମୋ ଭଲରେ ଲାଗି ଇଚ୍ଛା କରୁଛ।" "ମୁଁ ରାଜାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ବୁଝିପାରିଥାନ୍ତି ନାହିଁ, ମନ୍ଥରା; କିନ୍ତୁ କୁବିଜାମାନେ ଅନେକ ଦୁଷ୍ଟ ଏବଂ ଚତୁର ହୋଇଥାନ୍ତି।" "ତୁମେ ଦେଖିବାରେ ମନୋହର, ବାତାସରେ ଅର୍ଜୁନ ଫୁଲ ଭଳି ହେଇଛ; ତୁମର ଛାତି ଶୋଉଲ୍ଡରରୁ ଉଠି, ଅନ୍ତରେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ରହିଛ।" "ତଳେ ତୁମ ଶାନ୍ତ ଡେଉଁ ନାଭି ଭଳି ଭଲ ଆକୃତିର, ତୁମ ତଳ, ଉଦାର ନିତମ୍ବ ଏବଂ ଅତି ମନୋହର ମାମା।" "ତୁମର ମୁହଁ ନିର୍ମଳ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି; ତୁମେ ତ ଅତି ଚମକୁଛ, ମନ୍ଥରା; ତୁମ ନିତମ୍ବ ମନ୍ଥରା ରତ୍ନ ମାଳାରେ ଶୋଭିତ।" "ତୁମ ଜଂଘା ଭଲ ଭାବରେ ଗଠିତ, ଦୁଇ ଚରଣ ଲମ୍ବା ଏବଂ ଉତ୍ତାଳ; ତୁମେ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲିନେନ୍ ଭୂଷିତ ମନ୍ଥରା।" "ତୁମେ ମୋ ପାଖରେ ଚାଲିବା ସମୟରେ, ଅତି ମନୋହର ଦେଖାଯାଉଛ; ଶମ୍ବର ଦାନବର ହଜାର ମାୟା ଏବଂ ଅନେକ ଅନ୍ୟ ମାୟା ତୁମ ହୃଦୟରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛ।" "ତୁମର ଦୀର୍ଘ ଏବଂ ବକ୍ର ପିଠ, ରଥର ଯୋକ୍ ଭଳି; ତୁମେ ଦେଶ ଶାସ୍ତ୍ର, ବୁଦ୍ଧି, ଏବଂ ମାୟା ଜାନିଛ।" "ଏଠାରେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ସୁନାର ମାଳା ଦେବି।" "ଭରତଙ୍କ ଅଭିଷେକ ହେବା ସମୟରେ ଏବଂ ରାଘବ ବନକୁ ଯିବା ସମୟରେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଶୁଦ୍ଧ ସୁନାରେ ଅଭିଷେକ କରିବି।" "ତୁମେ ଆପଣ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରାପ୍ତ କରି ଖୁସି ହେଲେ, ମୁଁ ତୁମ ପିଠରେ ସୁନା ଲଗାଇଦେବି; ମୁଁ ତୁମ ମୁହଁରେ ଚମତ୍କାର ରତ୍ନ ତିଳକ ଲଗାଇଦେବି।" "ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୂଷଣ ତିଆରି କରିବି; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବସ୍ତ୍ର ମେହେନ୍ତି, ତୁମେ ଦେବୀ ଭଳି ଚାଲିବ।" "ଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଚମକୁଥିବା ମୁହଁ ଏବଂ ଅପୂର୍ବ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ସହିତ, ତୁମେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଚାଳ ନେଇ ଚାଲିବା, ତୁମ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀମାନେ ଇର୍ଷ୍ୟା କରିବେ।" "ଅନ୍ୟ କୁବିଜାମାନେ ସମସ୍ତ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ତୁମ ଚରଣ ତଳେ ସେବା କରିବେ, ଯେପରି ତୁମେ ସଦା ମୋ ପାଖରେ ସେବା କରୁଛ।