ମନ୍ଥରା କୈକେୟୀଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଓ ଖେଳାଳି କୈକେୟୀ, ଯଦି ତୁମେ ମୋର କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ତେବେ ଶୁଣ; ମୁଁ କହିବି, ଏବଂ ଶୁଣିବା ପରେ ତୁମେ ଏହିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।” ମନ୍ଥରାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି କୈକେୟୀ ତାଙ୍କ ଭଲ ଭାବରେ ବିଛାଯାଇଥିବା ଶଯ୍ୟାରୁ କିଛି ଉଠିବାରେ, ଏବଂ କହିଲେ। ତାପରେ, ରାଣୀଙ୍କ ଏହିପରି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରରେ, ଦୁଷ୍ଟଦୃଷ୍ଟି ଥିବା ମନ୍ଥରା, ଯିଏ ରାମଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ, କୈକେୟୀଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଦେବ ଓ ଦାନବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ହେବା ସମୟରେ, ତୁମର ପତି ଦଶରଥ ରାଜା ଏବଂ ରାଜର୍ଷିମାନେ ତୁମକୁ ନେଇ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଗଲେ। କୈକେୟୀ, ସେଥିରେ ତୁମେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଦଣ୍ଡକ ଦିଗରେ, ଶର୍କର ଧ୍ୱଜ ଉଠାଯାଇଥିବା ବୈଜୟନ୍ତମ୍ ନଗରକୁ ଗଲା। ସେଠାରେ ଏକ ବଡ଼ ଦାନବ ଥିଲେ, ନାମ ସମ୍ବର, ଯିଏ ଏକ ଶତ ମାୟାର ଅଧିପତି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ, ଦେବମାନଙ୍କୁ କେବେ ହରାଇପାରିଲେ ନାହିଁ। ସେ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧରେ, ଦାନବମାନେ ମାନବମାନଙ୍କୁ ଭଗାଇଦେଇ, ରାତିରେ ଆକ୍ରମଣ କରି ଆହତ ଓ ଶୁଯାଉଥିବାମାନଙ୍କୁ ମାରିଦେଇଥିଲେ। ଏଠାରେ ଦଶରଥ ରାଜା ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୁଜା ଅସ୍ତ୍ରରେ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ଓ ରାଣୀ, ତୁମେ ତାଙ୍କ ଅଚେତନ ପତିକୁ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରୁ ଉଠାଇ ନେଇ ଆସିଥିଲା, ଏବଂ ଏଠିଏ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଆହତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲା। ଏହାରେ ତାଙ୍କୁ ଖୁସି ହୋଇ, ତୁମ ପତି ଦଶରଥ ତୁମକୁ ଦୁଇଟି ବର ଦେଇଥିଲେ, ଓ ରୂପବତୀ, ଏବଂ କହିଥିଲେ, ‘ଯେତେବେଳେ ଚାହିବ, ତୁମେ ଏହି ବର ମାଗିପାରିବ।’ ସେଥିରେ ତୁମେ ଉତ୍ତର ଦେଇଥିଲା, ‘ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ଚାହିବି, ସେତେବେଳେ ଏହି ବର ନେବି,’ ଏବଂ ତୁମ ପତି ଏହା ସ୍୵ୀକାର କରିଥିଲେ; ମୁଁ ଏହି କଥା ଜାଣି ନଥିଲି, ଓ ରାଣୀ, ତୁମେ ଆଗରୁ ମୋତେ କହିଥିଲା ପରେ ଜାଣିଛି। ତୁମପ୍ରତି ଆସକ୍ତିରୁ ମୁଁ ଏହି କଥାକୁ ମନେ ରଖିଛି; ଏବେ, ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଚାଲିଥିବା ତୟାରିକୁ ଅଟକାଅ ଓ ପଛେଇଦିଅ। ତୁମ ପତିଙ୍କୁ ଏହି ଦୁଇ ବର ମାଗ; ଏକଟି—ଭରତଙ୍କ ଅଭିଷେକ, ଦ୍ୱିତୀୟ—ରାମଙ୍କୁ ଚଉଦ ଦିନ ବନବାସ ପଠାଇବା। ନିଶ୍ଚୟ, ଚଉଦ ବର୍ଷ ଯାଏଁ ରାମ ବନରେ ରହିବେ, ତୁମ ପୁଅ ଜନସମ୍ମତିରେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ବସିବା ପାଇଁ ସୁଯୋଗ ମିଳିବ। ଆଜି, କୱାର୍ତ୍ରରୁ ରୁଷ୍ଟା ହୋଇ ରୋଷଗୃହରେ ପ୍ରବେଶ କର, ଘୋଡାର ନାୟକ ଦଶରଥଙ୍କୁ ରୁଷ୍ଟା ଭାବରେ ମାନି, ମାଟିରେ ଲୁଚି ରହ, ମଲିନ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି। ତାଙ୍କୁ ଦେଖନାହିଁ, କଥା କରନାହିଁ; ଦଶରଥ ରାଜା ତୁମମାନେ ପ୍ରତି ଆଶା ଓ ବିୟୋଗ ଭାବରେ ତୁମଠାରେ ଆସିବେ, ତୁମେ କେବଳ କାନ୍ଦିବା, କିନ୍ତୁ କଥା କହିବା ନାହିଁ। ତୁମେ ସଦା ତୁମ ପତିଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଏହାରେ ମୋତେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ତୁମ ପାଇଁ ଦଶରଥ ରାଜା ଅଗ୍ନିକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବେ। ସେ ତୁମେ ରୁଷ୍ଟା ହେଲେ କେବେ ରୁଷ୍ଟା ହେବେ ନାହିଁ, ତୁମେ ରୁଷ୍ଟା ହେଲେ ଦେଖିପାରିବେ ନାହିଁ; ତୁମ ପାଇଁ ଜୀବନ ମଧ୍ୟ ଦେଇଦେବେ। ରାଜା ତୁମ କଥାକୁ କେବେ ଅଟକାଇପାରିବେ ନାହିଁ; ତୁମ ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟର ଶକ୍ତିକୁ ଏହି ସରଳ ନିଜରେ ବୁଝିବା। ଦଶରଥ ରାଜା ତୁମକୁ ମୁକୁତା, ମଣି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ରତ୍ନ ଦେଇପାରିବେ; କିନ୍ତୁ ଏହିପରି ଜିନିଷରେ ମନ ଲଗାଇବା ନାହିଁ। ସେ ଦୁଇ ବର ଯାହା ଦେବ-ଦାନବ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେଇଥିଲେ, ସେଥିରେ ଦଶରଥଙ୍କୁ ମନେ ପକାଅ, ଓ ଉତ୍ତମ ରାଣୀ, ଏହି ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଭଙ୍ଗ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ରାଘବ ତୁମକୁ ଉଠାଇ ଦେବା ସମୟରେ ଓ ଦଶରଥ ରାଜା ଉପସ୍ଥିତ ହେବା ସମୟରେ, ଏହି ବର ଚୟନ କର। ରାମଙ୍କ ବନବାସ ଚଉଦ ବର୍ଷ—ନଉ ଓ ପାଞ୍ଚ—ହେଉ, ଭରତଙ୍କୁ ଭୂମିରେ ରାଜା କର, ଓ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଚଉଦ ବର୍ଷ ଯାଏଁ ରାମ ବନରେ ରହିବେ, ତୁମ ପୁଅ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଦେଶରେ ଦଳ ନେଇ ରହିବେ। ଓ ରାଣୀ, ଏହି ବର ମାଗ—ରାମଙ୍କ ବନବାସ; ଏପରି ତୁମ ପୁଅର ସମସ୍ତ ଇଛା ପୂରଣ ହେବ, ଓ ଇଛାମୟୀ। ଏପରି ରାମ ବନବାସୀ ହେଲେ, ସେ ଆଉ ରାମ ରହିବେ ନାହିଁ, ଭରତ ନିର୍ବିଘ୍ନ ହୋଇ ତୁମ ପାଇଁ ରାଜା ହେବେ। ରାମ ବନରୁ ଫେରିବା ସମୟରେ, ତୁମ ପୁଅ ଭିତରେ ଓ ବାହରେ ଦୃଢ଼ ହୋଇଯିବେ। ସେ ମିତ୍ରମାନେ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ, ସ୍୵ୟଂ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ, ଏବଂ ବିଶ୍ୱାସୀ ଲୋକମାନେ ଦେଖି, ତୁମ ପୁଅ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବେ, ଏବଂ ମୁଁ ବିଶ୍ୱାସ କରେ ରାଜା ଭୟ ନଥିବା ସମୟରେ ରହିବେ। ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକର ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ଠାକୁ ଅଟକାଅ, ତୁମେ ଭାଗ୍ୟର ଚାଲକାରେ ଅସୁଭ ଆଣିଛ, ଯାହା ଭଲର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆକାର ନେଇଛି। ମନ୍ଥରାଙ୍କ କଥାରେ ଖୁସି ଏବଂ ବିଶ୍ୱାସ ହୋଇ, କୈକେୟୀ ମନ୍ଥରାଙ୍କୁ କହିଲେ; କାରଣ, କୁବଜା ମନ୍ଥରାଙ୍କ ଉପଦେଶରେ ତାଙ୍କୁ ଏକ ଅବୁଝ କନ୍ୟା ପରି ଭ୍ରମିତ କରାଯାଇଥିଲା। ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅତି ରୂପବତୀ କୈକେୟୀ କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମର ଜ୍ଞାନକୁ ଅପମାନ କରୁନାହିଁ, ତୁମେ ଉତ୍ତମରେ ଉତ୍ତମ କଥା କହୁଛ। ପୃଥିବୀରେ ସମସ୍ତ କୁବଜାମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ତୁମେ ବିବେକରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ତୁମେ ସଦା ମୋର ଉପକାର ଓ ଶୁଭ ଇଛାରେ ନିଷ୍ଠା। ଓ କୁବଜା, ମୁଁ ରାଜାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ବୁଝିପାରିନଥିଲି; କାରଣ, କୁବଜାମାନେ ଅନେକ ଦୁଷ୍ଟ, ତେଢ଼ା ଓ ଅତି ଦୁଷ୍ଟ ଥାନ୍ତି। ତୁମେ ଦେଖିବାକୁ ଅତି ରୂପବତୀ, ପବନରେ ମନ୍ଥିବା ପଦ୍ମ ପରି ତୁମେ ହେଉଛ; ତୁମ ଛାତି ଉପରୁ ଉଠି, ତୁମ ଅଂଶରେ ଦୃଢ଼। ତଳେ, ଶାନ୍ତ ଉଦର ଏକ ଭଲ ନାବି ପରି, ତୁମ ନିତମ୍ଭ ଭରି, ଓ ତୁମ ଉରୁ ବଡ଼ ଓ ମାନ୍ୟ। ତୁମ ମୁହଁ ଶୁଭ୍ର ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ପବିତ୍ର—ସତ୍ୟ, ତୁମେ ଜ୍ଵଳିଉଛ, ମନ୍ଥରା; ତୁମ ଉଜ୍ଜ୍ଵଳ ନିତମ୍ଭ ମଣିମୟ କମରବନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। ତୁମ ଉରୁ ଭଲ ଭାବରେ ଥିବା, ଦୁଇ ପା ଲମ୍ବା ଓ ଏକାଉଁ; ତୁମେ ମନ୍ଥରା, ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଶୋଭାମୟ ଉରୁ ରଖିଛ। ତୁମେ ଆଗରୁ ଚଲିବା ସମୟରେ, ଓ ଅତି ରୂପବତୀ, ତୁମେ ଜ୍ଵଳିଉଛ; ଶମ୍ବର ଦାନବଙ୍କ ପାଖରେ ଥିବା ଏହି ହଜାର ମାୟା ଶିଳ୍ପ— ସେ ଶିଳ୍ପମାନେ ତୁମ ହୃଦୟରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛ, ଏବଂ ଅନେକ ଅଧିକ ଶିଳ୍ପ ତୁମେ ଅନ୍ତରେ ରଖିଛ; ତୁମେ ତାଲାର ଜୋକ୍ ପରି ଦୀର୍ଘ ଓ ବାକା ପୃଷ୍ଠ ରଖିଛ।