କୈକେୟୀଙ୍କୁ ଏପରି କହିବା ପରେ, ଦୁଷ୍ଟବୁଦ୍ଧି ମନ୍ଥରା, ଯିଏ ରାମଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ, ସେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମିନୀଙ୍କୁ ଏପରି କହିଲେ – “ମହାରାଣୀ, ଏଠି ଆମ କଥାକୁ ଭଲଭାବେ ଶୁଣନ୍ତୁ ଓ ଧ୍ୟାନ ଦିଅନ୍ତୁ, ଯେପରି ତୁମର ପୁତ୍ର ଭରତ ମାତ୍ର ଏହି ରାଜ୍ୟ ଅଧିକାରୀ ହେବେ। କୈକେୟୀ, ତୁମେ କାହିଁକି ଏହି ଘଟଣାକୁ ମନେ ପକାନାହାଁତ, କିମ୍ବା ମନେ ରଖି ଲୁଚାଇ ରଖିଛ? ଯଦି ତୁମେ ମୋ ପାଖରୁ କିଛି ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ତେବେ ଏଠି ମୋ କଥା ଶୁଣ, ଏବଂ ଯାହା ଶୁଣିବ, ତାହା ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କର।" ମନ୍ଥରାଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, କୈକେୟୀ ତାଙ୍କ ସୁନ୍ଦର ଶୟନ ଶଯ୍ୟାରୁ ଅଳ୍ପ ଉଠି ବସି, ଏପରି କହିଲେ – “ମନ୍ଥରା, ତୁମେ ଆଗକୁ କ’ଣ କହିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ମୋତେ ସଠିକ୍ କଥା କହ।” ଏପରି କହିବା ପରେ, ମନ୍ଥରା ଏହିପରି କଥା ଆରମ୍ଭ କଲେ – “ମହାରାଣୀ, ପ୍ରାଚୀନ ସମୟରେ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଯୁଦ୍ଧ ହେଇଥିଲା, ସେଠାରେ ତୁମର ପତି ଦଶରଥ, ରାଜର୍ଷିମାନଙ୍କ ସହିତ, ଦେବତାପତିଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ତୁମକୁ ସହିତ ନେଇଥିଲେ। ତୁମେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଦଣ୍ଡକ ଅଞ୍ଚଳ ଭିତରେ ଥିବା ବୈଜୟନ୍ତନାମକ ସହରକୁ ଗଲା। ସେଠି ଶମ୍ଭର ନାମକ ଏକ ବିଶାଳ ଦାନବ ଥିଲେ, ଯିଏ ଶତାଧିକ ମାୟା ଚଳାଇ ପାରିଥିଲେ, ଏବଂ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଅପରାଜିତ ଭାବେ ଇନ୍ଦ୍ର ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ। ସେଠି ଦାନବମାନେ ରାତିରେ ମଣିଷମାନେ ଦୂରେ ଥିଲେ ବେଳେ, ଆହତ ଓ ଶୟିତମାନେ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରି ମାରିଦେଉଥିଲେ। ସେଠି ଦଶରଥ ରାଜା ଦାନବମାନଙ୍କ ସହ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ଅସ୍ତ୍ର ଘାତରେ ଭଙ୍ଗିଗଲା। ଏହି ସମୟରେ, ମହାରାଣୀ, ତୁମେ ତୁମର ଅଚେତନ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରୁ ଉଠାଇ ନେଇ ଯାଇଥିଲ, ଏବଂ ଏଠି ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କ ଶରୀର ଅସ୍ତ୍ର ଘାତରେ ଆହତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲ। ଏହାରୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ତୁମ ସ୍ୱାମୀ ଦୁଇଟି ବର ଦେଇଥିଲେ, ଏବଂ କହିଥିଲେ, ‘ଯେତେବେଳେ ଚାହିବ, ସେତେବେଳେ ଏହି ବର ଚାହିବ।’ ସେତିବେଳେ ତୁମେ କହିଥିଲ, ‘ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ଇଚ୍ଛା କରିବି, ସେତେବେଳେ ଏହି ବର ନେବି।’ ତୁମର ମହାନ ଆତ୍ମା ସ୍ୱାମୀ ଏହାକୁ ମଞ୍ଜୁର କରିଥିଲେ। ମୁଁ ଏହି କଥା ଆଗରୁ ଜାଣିନଥିଲି, ତୁମେ ମୋତେ ପୂର୍ବରୁ କହିଥିଲ। ତୁମ ପ୍ରତି ମୋର ସ୍ନେହବଶତଃ, ମୁଁ ଏହି ଘଟଣାକୁ ମନେ ରଖିଛି। ଏବେ ଆଗକୁ ଯାଉଥିବା ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପ୍ରସ୍ତୁତିକୁ ରୋକିଦିଅ, ଏବଂ ସେଥିରୁ ପଛକୁ ଘୁଞ୍ଚାଇଦିଅ। ତୁମେ ଏହି ଦୁଇଟି ବର ଚାହ, ଏକ – ଭରତଙ୍କ ଅଭିଷେକ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ – ଚୌଦ୍ଦ ବର୍ଷ ପାଇଁ ରାମଙ୍କ ଅରଣ୍ୟବାସ। ଏପରି ଚୌଦ୍ଦ ବର୍ଷ ଯାଏଁ ରାମ ଅରଣ୍ୟରେ ରହିବେ, ତୁମର ପୁଅ ଭରତ ଲୋକମାନଙ୍କ ସ୍ନେହରେ ଦୃଢ଼ ହେବେ। ଆଜି ତୁମେ କ୍ରୋଧଗୃହରେ ପ୍ରବେଶ କର, ଏବଂ ଘୋଡ଼ାର ମାଲିକଙ୍କ ପୁଅ (ଦଶରଥ) ଉପରେ ତୁମେ ମାନ ଧରିଥିବା ପରି ମାଟିରେ ଲୁଚି ରୁହିବା, ମେଳା କପଡ଼ା ପିନ୍ଧିବା। ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ନାହିଁ, କିଛି କହିବା ନାହିଁ; ତୁମ ସ୍ୱାମୀ ତୁମ ପାଇଁ ବିଷଣ୍ଣ ହୋଇ ଆସିଲେ, କେବଳ କାନ୍ଦିବା, କିନ୍ତୁ କିଛି ଉତ୍ତର ନ ଦିଅ। ତୁମେ ସବୁବେଳେ ତୁମ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଏଥିରେ ମୋର କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ତୁମ ପାଇଁ ସେ ମହାରାଜ ଅଗ୍ନିକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବେ। ସେ କେବେ ତୁମେ ରୁଷ୍ଟ ହେଲେ ତୁମେ ଉପରେ କ୍ରୋଧ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ତୁମକୁ ଦେଖିବାରୁ ବଞ୍ଚିପାରିବେ ନାହିଁ; ତୁମ ପାଇଁ ସେ ଜୀବନ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିପାରିବେ। ରାଜା କେବେ ତୁମ କଥା ଅମାନ୍ୟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ; ତୁମ ସରଳ ସ୍ୱଭାବରେ ତୁମ ଭାଗ୍ୟର ଶକ୍ତି ବୁଝିବା। ଦଶରଥ ରାଜା ତୁମକୁ ମୁକ୍ତା, ମଣି, ସୁନା, ବିଭିନ୍ନ ରତ୍ନ ଦେଇପାରିବେ; କିନ୍ତୁ ଏହି ସବୁ ଉପରେ ମନ ରଖିବା ଦରକାର ନାହିଁ। ଯେଉଁ ଦୁଇଟି ବର ଦଶରଥ ଦେବ-ଦାନବ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେଇଥିଲେ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ମରଣ କର, ମହାରାଣୀ; ସେ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଭଙ୍ଗ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯେତେବେଳେ ରାଘବ ତୁମକୁ ଉଠାଇବେ ଓ ରାଜା ଉପସ୍ଥିତ ରହିବେ, ସେତେବେଳେ ଏହି ବର ଚାହିବା। ଚୌଦ୍ଦ ବର୍ଷ, ଯାହା ନଅ ଓ ପାଞ୍ଚ ମିଶି, ରାମଙ୍କ ଅରଣ୍ୟବାସ ଓ ଭୂମିରେ ଭରତଙ୍କ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ହେଉ। ଏପରି ଚୌଦ୍ଦ ବର୍ଷ ଯାଏଁ ରାମ ଅରଣ୍ୟରେ ରହିବେ, ତୁମର ପୁଅ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବେ, ଦୃଢ଼ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେବେ। ମହାରାଣୀ, ଏହି ବର ଚାହ, ରାମଙ୍କ ଅରଣ୍ୟବାସ; ଏହା ଦ୍ୱାରା ତୁମର ପୁଅର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେବ। ଏପରି ରାମ ବନବାସୀ ହେଲେ, ସେ ଆଉ ରାମ ରହିବେ ନାହିଁ; ଭରତ ତୁମ ପାଇଁ ଶତ୍ରୁବିହୀନ ରାଜା ହେବେ। ଯେତେବେଳେ ରାମ ଅରଣ୍ୟରୁ ଫେରିବେ, ତୁମର ପୁଅ ଭିତରେ ବାହାରେ ଦୃଢ଼ ହେଇଯିବେ। ମିତ୍ରମାନଙ୍କ ସହ ଏକତ୍ର, ନିଜେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରହି, ଭକ୍ତ ଲୋକମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଥିଲେ, ତୁମର ପୁଅ ସୁରକ୍ଷିତ ହେବେ, ଏବଂ ମୁଁ ବିଶ୍ୱାସ କରେ ରାଜା ସେତିବେଳେ ଭୟମୁକ୍ତ ହେବେ। ରାଜାଙ୍କ ରାମ ଅଭିଷେକ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ରୋକି ଦିଅ, ତୁମେ ଭାଗ୍ୟ ଭାବରେ ଅଭାଗ୍ୟକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଛ।" ମନ୍ଥରାଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, କୈକେୟୀ ଖୁସି ଓ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇ, ମନ୍ଥରାଙ୍କୁ କହିଲେ; କାରଣ, ଏହି କୁଭୃକ୍ତ ମହିଳାଙ୍କ କଥାରେ ସେ ଏକ ଅନୁଭୂତି ହୀନ କନ୍ୟା ପରି ଭ୍ରମିତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। କୈକେୟୀ ବିସ୍ମିତ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦରୀ ଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ କହିଲେ: “ମନ୍ଥରା, ତୁମର ବୁଦ୍ଧିକୁ ମୁଁ ଅବହେଳା କରୁନାହିଁ, କାରଣ ତୁମେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କଥା କହ। ସମସ୍ତ କୁଭୃକ୍ତମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବୁଦ୍ଧିମତୀ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେବଳ ତୁମେ ସଦା ମୋ ପ୍ରୟୋଜନରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଓ ମଙ୍ଗଳକାମିନୀ। ରାଜା କ’ଣ କରିବେ, ମୁଁ ବୁଝିପାରିନଥିଲି, ହେ କୁଭୃକ୍ତ, କାରଣ କେତେକ କୁଭୃକ୍ତମାନେ ଅସଦ୍ବୁଦ୍ଧି, କୁଟିଲ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ। ତୁମେ ବାତାସରେ ତିଳେଇଥିବା ପଦ୍ମପୁଷ୍ପ ପରି ଦେଖାଯାଉଛ, ତୁମର ଛାତି ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ବାହୁରୁ ଉଠି ଥିଲା। ତଳେ ତୁମର ଶାନ୍ତ ଉଦର ଭଲ ଗଠିତ ନାଭି ପରି, ତୁମର କଟି ଭରିଆ ଓ ସୁନ୍ଦର ଅଂଶ ଦେଖାଯାଉଛ। ତୁମର ମୁହଁ ନିର୍ମଳ ଚନ୍ଦ୍ରପରି ପ୍ରଭାମୟ; ମନ୍ଥରା, ତୁମେ ଚମକୁଛ; ତୁମର ଚମକୁଥିବା କଟି ମଣିମାଳାରେ ଶୋଭିତ।