ମନ୍ଥରା କହିଲା, “ନିଶ୍ଚୟ ରାମଙ୍କର ପ୍ରଧାନ ପତ୍ନୀମାନେ ଖୁସି ହେବେ, କିନ୍ତୁ ତୁମ ପୁଅମାନଙ୍କର ଜଣେ ଜଣେ ଝିଅମାନେ ଭରତଙ୍କ ଅବନତିରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେବେ ନାହିଁ।” ମନ୍ଥରାଙ୍କ ଏହି ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସନ୍ତୋଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ରାଣୀ କୈକୟୀ ତାହା ପରେ କେବଳ ରାମଙ୍କର ଗୁଣଗାନ କରି ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେ କହିଲେ, “ରାମ, ରାଜାଙ୍କର ବଡ଼ ପୁଅ, ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଗୁଣବାନ, ନିଜକୁ ନିଜେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିବା, କୃତଜ୍ଞ, ସତ୍ୟବାଦୀ ଓ ଶୁଦ୍ଧ; ଏହିକାରଣରୁ ସେ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ।” “ସେ, ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ଦୟାଳୁ, ତାଙ୍କର ଭାଇମାନେ ଓ ସେବକମାନେ ଉପରେ ପିତା ଭଳି ରକ୍ଷା କରିବେ; ତେଣୁ, ହେ କୁବଜା, ରାମଙ୍କ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ଶୁଣି ତୁମେ କାହିଁକି ଚିନ୍ତିତ?” “ଏବଂ ନିଶ୍ଚିତ, ଶତବର୍ଷ ପରେ, ଭରତ ମଧ୍ୟ, ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ମଣିଷ, ତାଙ୍କର ପିତା ଓ ପର୍ଦାଦାଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ରାମଙ୍କଠାରୁ ପାଇବେ। ତେଣୁ, ଶ୍ରୀ ଓ ସୁଖ ଆସିଛି, ମନ୍ଥରା, ଏହି ଶୁଭ ସମୟରେ ତୁମେ ମନରେ ଦହିଯାଉଛ ଓ ଦୁଃଖିତ କାହିଁକି?” “ଭରତ ଯେପରି ସମ୍ମାନ ପାଉଛନ୍ତି, ରାଘବ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ପାଉଛନ୍ତି; କୌଶଲ୍ୟା ବ୍ୟତୀତ ସେ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ବହୁତ ସେବା କରନ୍ତି। ଯଦି ରାଜ୍ୟ ରାମଙ୍କର, ତେବେ ଭରତଙ୍କର ମଧ୍ୟ; କାରଣ ରାଘବ ତାଙ୍କର ଭାଇମାନେ ଉପରେ ନିଜକୁ ଭଳି ଭାବନ୍ତି।” କୈକୟୀଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ମନ୍ଥରା ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ଦୀର୍ଘ ଶ୍ୱାସ ନେଇ ତାଳ ତାଳ କଲେ ଓ କୈକୟୀଙ୍କୁ କହିଲେ, “ତୁମ ମୂର୍ଖତା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଅପମଙ୍ଗଳ ଦେଖିପାରୁନାହାଁ, ନାହିଁ ତୁମେ ନିଜକୁ ବୁଝିପାରୁଛ; ଦୁଃଖ ଓ ବିପଦର ସାଗରେ ଡୁବୁଛ।” “ରାଘବ ରାଜା ହେବେ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ତାଙ୍କ ପରେ; କିନ୍ତୁ ଭରତ, ହେ କୈକୟୀ, ରାଜବଂଶରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେଇଯିବେ। ରାଜାଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁଅ ରାଜ୍ୟରେ ରହିପାରନ୍ତିନାହିଁ; ସମସ୍ତଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ, ତେଣୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଭଙ୍ଗ ହେବ। ଏହିକାରଣରୁ, ଦୋଷରହିତେ, ରାଜାମାନେ ସଦା ବଡ଼ ପୁଅଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟର ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ ଗୁଣବାନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ। ତୁମ ପୁଅ ଏଠିକି ଅନାଥ ଭଳି ଭାଙ୍ଗିଯିବେ, ସୁଖ ଓ ବଂଶ ହରାଇବେ, ହେ ସ୍ନେହମୟୀ। ମୁଁ ତୁମ ଉପକାର ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ମୋ ପରିଚୟ ଦେଉନାହଁ; ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧିନୀ ଉପରେ ତୁମ ସୁଖ ବଢ଼ାଇଦେଇଛି, ଏହା ପାଇଁ ମୋତେ ଯଥାଯଥ ପୁରସ୍କାର ଦିଅ।” “ନିଶ୍ଚୟ, ଯେତେବେଳେ ରାମ ଅପରିମିତ ରାଜ୍ୟ ପାଇବେ, ସେ ଭରତଙ୍କୁ ଦୂର ଦେଶକୁ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଜଗତକୁ ଦେଇଦେବେ। ଭରତ ଶିଶୁ ଥିବାବେଳେ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ମାମାଘରେ ରଖିନଥିଲେ; ସାନିକଟ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ଅଚଳ ଜିବମାନେ ମଧ୍ୟ ସ୍ନେହ ପାଇଥାନ୍ତି। ଭରତଙ୍କ କାରଣରୁ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ମଧ୍ୟ ସେଇପରି ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି; ଯେପରି ଲକ୍ଷ୍ମଣ ରାମଙ୍କ ପଛେ ପଛେ ଚାଲନ୍ତି, ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ମଧ୍ୟ ଭରତଙ୍କ ପଛେ ଚାଲନ୍ତି। ଅଟବୀବାସୀମାନେ କାଟିବାକୁ ଥିବା କୌଣସି ଗଛ, ଭୟରେ ତାଙ୍କର ନିକଟତାରୁ ତୀର ଦ୍ୱାରା ଶାଖା ଛେଦ କରନ୍ତି—ଏପରି ଉପମା ଶୁଣାଯାଏ। ରାମ ନିଶ୍ଚୟ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବେ, ରାଘବ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ସେଇପରି ରକ୍ଷା କରିବେ; ତାଙ୍କର ଭାଇପ୍ରେମ ଆଶ୍ୱିନୀକୁମାରମାନଙ୍କ ପରି ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏହିକାରଣରୁ, ରାମ କେବେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ବିପକ୍ଷରେ କିଛି କରିବେ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଭରତଙ୍କ ବିପକ୍ଷରେ କରିପାରନ୍ତି—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏହିପାଇଁ, ରାଘବକୁ ରାଜ୍ୟଭବନରୁ ଅଟବୀକୁ ପଠାଇଦିଅ; ଏହି ମୋ ଇଚ୍ଛା, ଏହି ତୁମ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉପକାରକ। ଏପରି କଲେ, ତୁମ ବଂଶର ମଙ୍ଗଳ ନିଶ୍ଚିତ ହେବ, ଯଦି ଭରତ ଧର୍ମାନୁସାରେ ପୂର୍ବଜଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ଅଧିକାର କରିପାରିବେ। ଏହି ସୁଖରେ ଅଭ୍ୟସ୍ତ ସେଇ ପୁଅ, ରାମଙ୍କ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ ସ୍ୱାଭାବିକ ଶତ୍ରୁ; ସେ ଯଦି ସମୃଦ୍ଧି ହରାଇ ରାମଙ୍କ ଅଧୀନ ହେବେ, କିପରି ବଞ୍ଚିବେ? ଯେପରି ଅଜ ମାନ୍ୟ ହାତୀକୁ ସିଂହ ଜଙ୍ଗଲରେ ତାଡ଼ି ଦିଏ, ତେଣୁ ରାମଙ୍କ ଛାୟାରେ ଥିବା ଭରତକୁ ତୁମେ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା ଦରକାର। ଏକଥା ସତ୍ୟ, ତୁମେ ଗର୍ବରେ ରାମଙ୍କ ମାତାଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରିଥିଲ; ସେ କିପରି ତୁମ ବିରୋଧ ଧରିବେ ନାହିଁ? ଯେବେ ରାମ ଧନ-ପର୍ବତ ଭିତରେ ଶୋଭିତ ପୃଥିବୀ ପାଇବେ, ତୁମେ ଓ ଦୁଃଖିତ ଭରତ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ଓ ପରାଜୟ ଭୋଗିବ। ରାମ ଯେବେ ଭୂମି ଅଧିକାର କରିବେ, ଭରତ ନିଶ୍ଚୟ ହରାଇଯିବେ; ତେଣୁ ତୁମ ପୁଅ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ଚିନ୍ତା କର, ଓ ଅନ୍ୟ ପୁଅଙ୍କ ବନବାସର କାରଣ ଭାବିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏହିପରେ ନବମ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉ। ଏପରି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, କୈକୟୀ ରୋଷରେ ଅଗ୍ନିପରି ଚେହେରା ହୋଇ, ଦୀର୍ଘ ଉଷ୍ମ ଶ୍ୱାସ ନେଇ ମନ୍ଥରାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଆଜି ମୁଁ ରାମକୁ ଏଠାରୁ ଶୀଘ୍ର ଅଟବୀକୁ ପଠାଇଦେବି, ଏବଂ ଭରତଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରିଦେବି। ଏବେ ଭାବ, କିପରି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବି, ଯାହାରେ କେବଳ ଭରତ ରାଜ୍ୟ ପାଇବେ ଓ କେଉଁସି ଉପାୟରେ ମଧ୍ୟ ରାମ ନ ପାଇବେ।” କୈକୟୀଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦୁଷ୍ଟ ମନ୍ଥରା, ଯିଏ ରାମଙ୍କ ଅପକାର ଚାହୁଁଥିଲେ, କୈକୟୀଙ୍କୁ ଏହିପରି କହିଲେ, “ଏବେ ଏଠିକୁ ଧ୍ୟାନ ଦେଖ ଓ ମୋ କଥା ଶୁଣ, ଯାହାରେ କେବଳ ତୁମ ପୁଅ ଭରତ ରାଜ୍ୟ ପାଇପାରିବେ। କୈକୟୀ, ତୁମେ କାହିଁକି ଭୁଲିଯାଉଛ, ନାହିଁ ମନେପକାଉଛ, ଯେତେବେଳେ ତୁମ ସ୍ୱାର୍ଥର କଥା ମୋଠାରୁ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ? ଯଦି ତୁମେ ମୋ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହ, ହେ ଲୀଳାମୟୀ, ତେବେ ଶୁଣ; ମୁଁ କହିବି, ଶୁଣି ତୁମେ ଏହା ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ।" ମନ୍ଥରାଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, କୈକୟୀ ତାଙ୍କ ଭଲ ଛାପିଥିବା ବିଛାନାରୁ ଅଳ୍ପ ଉଠି, ଏପରି କହିଲେ। ରାଣୀଙ୍କ ଏହି ଉପଦେଶ ପରେ, ଦୁଷ୍ଟ ମନ୍ଥରା, ଯିଏ ରାମଙ୍କ ଅପକାର ଚାହୁଁଥିଲେ, କୈକୟୀଙ୍କୁ କହିଲେ, “ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଦେବ-ଦାନବ ଯୁଦ୍ଧ ହେବାବେଳେ, ତୁମ ସ୍ୱାମୀ ରାଜରୁଷିମାନେ ସହିତ ଦେବେଶ୍ୱରଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ତୁମକୁ ନେଇଯାଇଥିଲେ। କୈକୟୀ, ତୁମେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗ ଦେଖି, ଦଣ୍ଡକ ଦିଗକୁ, ଯେଉଁଠାରେ ବୈଜୟନ୍ତମ୍ ନାମକ ସହର ଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ମାଛର ଚିହ୍ନ ତୋଳାଯାଇଥିଲା, ସେଠାକୁ ଗଲା।