ମନ୍ଥରା କୈକେୟୀଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲା, "ତୁମେ କାହିଁକି ଏଭଳି ଅବିବେକୀ ଭାବରେ ଅନାବଶ୍ୟକ ଖୁସି ପ୍ରକାଶ କରୁଛ? ତୁମେ ଯେ ଦୁଃଖର ସାଗର ମଧ୍ୟରେ ପଡ଼ିଛ, ଏହି କଥା ଜାଣିନାହ? ମୁଁ ଯଦିଓ ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଯାଏ, କିନ୍ତୁ ତୁମ ପାଇଁ ଆପଣକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ, ରାଜମାତା। ଏପରି ବିପଦ ଆସିଥିବା ବେଳେ, ତୁମେ ଶୋକ କରିବା ଉଚିତ୍, କିନ୍ତୁ ତୁମେ କାହିଁକି ଖୁସି ହେଉଛ? ତୁମର ଅବିବେକ ଦେଖି ମୋତେ ଦୁଃଖ ଲାଗୁଛି। କେଉଁ ସୁମତି ସ୍ତ୍ରୀ ଏପରି ଖୁସି ହୁଏ, ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କ ବିରୋଧି ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପୁଅ ରାଜ୍ୟ ଦାୟିତ୍ଵ ନେଉଛି, ଏହା ମୃତ୍ୟୁ ଆସିବା ସମାନ। ମୁଁ କେବଳ ଭରତ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ରାମଙ୍କ ପାଇଁ ଭୟ କରୁଛି; ଏହି କଥା ଭାବି ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚିନ୍ତିତ। ଯେଉଁ ଲୋକ ଭୟଭୀତ, ସେଉଁଠିଁଏ ଭୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ବଳଶାଳୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ରାମଙ୍କ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ଏହିପରି ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ମଧ୍ୟ ଭରତ ପ୍ରତି ଏକାକାର। ରାଜସ୍ୟ ଅନୁସାରେ ଅନୁକ୍ରମ ଦ୍ୱାରା ରାଜ୍ୟ ଭରତଙ୍କୁ ମିଳିବା ଉଚିତ୍ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏହି ଦାୟିତ୍ଵ ଦୁଇ ଅପେକ୍ଷାକୃତ କମ୍ବୟସ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଛି। କୌଶଳ୍ୟା ନିଶ୍ଚୟ ଧନ୍ୟ, କାରଣ ସେଙ୍କ ପୁଅ ଆସନ୍ତାକାଲି ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରରେ, ପ୍ରମୁଖ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ପାଇବେ। ପୃଥିବୀ ଯେତେବେଳେ ଆନନ୍ଦ ଓ ଆଶ୍ୱାସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ, ଶତ୍ରୁମାନେ ଦମିତ ହେବେ, ସେତେବେଳେ ତୁମେ କୌଶଳ୍ୟାଙ୍କ ସେବାରେ ହାତ ଜୋଡି ଦାସୀ ଭଳି ରହିବାକୁ ପଡିବ। ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ସହ ତୁମେ ତାଙ୍କ ଦାସୀ ହେବା, ଏବଂ ତୁମ ପୁଅ ରାମଙ୍କ ଦାସ ହେବ। ନିଶ୍ଚୟ ରାମଙ୍କ ପ୍ରଧାନ ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନେ ଖୁସି ହେବେ, କିନ୍ତୁ ତୁମର ବୁହାନୀମାନେ ଭରତଙ୍କ ଅବନତିରେ ଦୁଃଖିତ ହେବେ। ମନ୍ଥରାଙ୍କ ଏହି ଉଚ୍ଚ ସନ୍ତୋଷଭରା କଥା ଶୁଣି, କୈକେୟୀ ତାଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା କରି କହିଲେ, "ରାମ, ରାଜାଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁଅ, ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଗୁଣବାନ୍, ନିୟତିଶୀଳ, କୃତଜ୍ଞ, ସତ୍ୟବାଦୀ ଓ ଶୁଦ୍ଧ; ଏହି ସବୁ ଗୁଣ ଥିବାରୁ ସେ ରାଜ୍ୟ ପାଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। ସେ ଦୀର୍ଘାୟୁ, ତାଙ୍କ ଭାଇଁ ଓ ଦାସମାନେ ଉପରେ ପିତାଭଳି ରକ୍ଷା କରିବେ; ତେବେ ମନ୍ଥରା, ତୁମେ ଏତେ ଚିନ୍ତିତ କାହିଁକି? ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ, ଶତ ବର୍ଷ ପରେ ଭରତ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ପିତା-ପୁରୁଷଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ରାମଙ୍କଠାରୁ ପାଇବ। ଏପରି ସୁଖ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଆସିଥିବା ବେଳେ, ମନ୍ଥରା, ତୁମେ ଏହି ଭଲ ଘଟଣାରେ ଦୁଃଖ କାହିଁକି କରୁଛ? ଯେପରି ଭରତଙ୍କ ସମ୍ମାନ ହୁଏ, ତେପରି ରାଘବଙ୍କ ସମ୍ମାନ ଅଧିକ; କୌଶଳ୍ୟା ବ୍ୟତୀତ ସେ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ବିଶେଷ ସେବା କରନ୍ତି। ଯଦି ରାଜ୍ୟ ରାମଙ୍କ, ତେବେ ଏହି ରାଜ୍ୟ ଭରତଙ୍କ ମଧ୍ୟ; କାରଣ ରାଘବ ତାଙ୍କ ଭାଇଁମାନେକୁ ନିଜ ପରି ଦେଖନ୍ତି।" କୈକେୟୀଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ମନ୍ଥରା ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ଦୀର୍ଘ ଶ୍ୱାସ ନେଇ, କୈକେୟୀଙ୍କୁ କହିଲା, "ତୁମର ଅବିବେକ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ବିପତ୍ତି ଦେଖୁନାହଁ, ନାହିଁ ତୁମେ ନିଜକୁ ବୁଝୁଛ, ଏହି ଦୁଃଖ ଓ ବିପଦ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଡୁବିଯାଉଛ। ରାଘବ ରାଜା ହେବେ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ତା'ପରେ; କିନ୍ତୁ ତୁମ ପୁଅ ଭରତ ରାଜବଂଶରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେବେ। ରାଜାଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁଅ ରାଜ୍ୟରେ ରହିନଥାନ୍ତି; ସମସ୍ତଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦେଲେ ଅନ୍ୟାୟ ଓ ଅନ୍ୟୋନ୍ୟ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ହେବ। ତେଣୁ, ଅନ୍ୟମାନେ ଗୁଣବାନ୍ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରାୟଃ ବଡ଼ ପୁଅଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦିଆଯାଏ। ତୁମର ପୁଅ ଏହିପରି ଅନୁଭବ ଓ ରାଜ୍ୟ ହରାଇ ଅନାଥ ଭଳି ହେବେ। ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଏହା ବୁଝୁନାହଁ; ମୋ ଉପକାର ପାଇଁ ଯଥାଯଥ ପୁରସ୍କାର ଦିଅ। ଯେତେବେଳେ ରାମ ଅବିଘ୍ନ ରାଜ୍ୟ ପାଇବେ, ତେବେ ସେ ଭରତଙ୍କୁ ଦୂର ଦେଶକୁ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଲୋକକୁ ପଠାଇଦେବେ। ଭରତ ଛୁଆଁ ଥିବାବେଳେ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ମାମାଘରେ ରଖିନଥିଲ; ସମ୍ପର୍କ ନିକଟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଅଚଳକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରେମ ହୁଏ। ଭରତ ପାଇଁ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ହୋଇଯାଇଛି; ଯେପରି ଲକ୍ଷ୍ମଣ ରାମଙ୍କ ପଛେ ପଛେ ଚଲନ୍ତି, ଏହିପରି ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଭରତଙ୍କ ସହ ଅଟୁଟ। ଏହା ଶୁଣାଯାଏ, ଜଙ୍ଗଲରେ କାଟିଦେବାକୁ ଥିବା ଗଛକୁ ନିକଟତାର ଭୟରେ ଆଗରୁ ଶାଖା ଭାଙ୍ଗିଦିଅନ୍ତି। ରାମ ନିଶ୍ଚୟ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବେ, ତାଙ୍କ ଭାଇପ୍ରେମ ଜଗତରେ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ ସମାନ ପ୍ରଶଂସିତ। ସେହିପରି ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଅନ୍ୟାୟ କଦାଚିତ୍ କରିବେନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଭରତଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନ୍ୟାୟ କରିପାରନ୍ତି—ଏଥିରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ନାହିଁ। ତେଣୁ ରାଘବଙ୍କୁ ରାଜଭବନରୁ ଅରଣ୍ୟକୁ ପଠାଅ; ଏହିଠାରେ ତୁମର ଉପକାର ଓ ମୋର ଇଚ୍ଛା ରହିଛି। ଏହା ଦ୍ୱାରା ତୁମ ପରିବାରର ମଙ୍ଗଳ ହେବ, ଯଦି ଭରତ ଧର୍ମାନୁସାରେ ବଂଶୀୟ ରାଜ୍ୟ ପାଉଥିବେ। ଏହି ଆରାମପ୍ରିୟ ଶିଶୁ ଭରତ ରାମଙ୍କ ଶକ୍ତି ତଳେ ହେବାକୁ ଦୁଃଖ ପାଇବେ; ସେ କିପରି ରାମଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇ ରହିପାରିବେ? ଯେପରି ଏକ ହାତୀ ନାୟକକୁ ସିଂହ ଜଙ୍ଗଲରେ ତାଡ଼ି ଦେଉଛି, ସେପରି ରାମଙ୍କ ସମ୍ପ୍ରଭାଏ ଭରତକୁ ତୁମେ ରକ୍ଷା କର। ଏକଥା କ୍ଷଣେ ତୁମ ଭାଗ୍ୟର ଗର୍ବରେ ରାମଙ୍କ ମାତାଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରିଥିଲ; ଏବେ ସେ ତୁମପ୍ରତି ଶତ୍ରୁତା ରଖିବେନାହିଁ କି? ଯେତେବେଳେ ରାମ ପୃଥିବୀ ଓ ଧନ-ସମ୍ପଦ ଅଧିକାର କରିବେ, ସେତେବେଳେ ତୁମେ ଭରତ ସହିତ ଦୁଃଖ ଓ ଅପମାନ ପାଇବ। ରାମ ପୃଥିବୀ ଅଧିକାର କଲେ ଭରତ ନିଶ୍ଚୟ ହାରିଯିବେ; ତେଣୁ ତୁମ ପୁଅ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ଭାବିବା ଉଚିତ୍, ଅନ୍ୟ ପୁଅଙ୍କ ନିର୍ବାସନ ପାଇଁ କାରଣ ଖୋଜ।" ଏପରି ତର୍କବିତର୍କ ପରେ, କୈକେୟୀଙ୍କ ମୁହଁ ରୋଷରେ ଜ୍ୱାଳାମୟ ହେଲା, ସେ ଦୀର୍ଘ ଶ୍ୱାସ ନେଇ ମନ୍ଥରାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଆଜି ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ରାମଙ୍କୁ ଏଠାରୁ ଅରଣ୍ୟକୁ ପଠାଇଦେବି, ଏବଂ ତୁରନ୍ତ ଭରତଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରାଇଦେବି।