ମନ୍ଥରା କୈକେୟୀଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇ କହିଲେ, "ଏହି ସୁଯୋଗ ସମୟରେ ତୁମ ଏବଂ ତୁମ ପୁଅ, ଆଉ ମୋତେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଦେଖୁଥିବା ଏହି ଘଟଣାରୁ ରକ୍ଷା କର। ତୁମ ସ୍ୱାର୍ଥ ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ କର।" ମନ୍ଥରାଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସୁନ୍ଦର ମୁହଁ ଥିବା କୈକେୟୀ ଖୁସିରେ ଶୟନ ଶଯ୍ୟାରୁ ଉଠିଲେ, ଶରତ ଋତୁର କ୍ଷୀଣ ଚନ୍ଦ୍ରର ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେଖାଯିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏହି ଅପାର ଆନନ୍ଦ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ସେ ମନ୍ଥରାଙ୍କୁ ଏକ ଅତି ମୂଲ୍ୟବାନ ଦେବ ଭୂଷଣ ଦେଇଦେଲେ। ଭୂଷଣ ଦେଇ ଦେବା ପରେ, ମହିଳାଶ୍ରେଷ୍ଠ କୈକେୟୀ ଆଉ ଖୁସିରେ ମନ୍ଥରାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମନ୍ଥରା, ତୁମେ ଯେଉଁ ଖବର ମୋତେ ଦେଲ, ସେଟା ମୋତେ ବହୁତ ପ୍ରିୟ ଲାଗିଲା। ଏହି ଆନନ୍ଦ ଦେବା ପାଇଁ ଆଉ କଣ କରିପାରିବି, କୁହ।" କୈକେୟୀ କହିଲେ, "ମୋ ପାଇଁ ରାମ ଓ ଭରତ ମଧ୍ୟରେ କିଛି ତଫାତ ନାହିଁ; ରାମଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରାଯିବାର ଖବର ମୋତେ ଖୁସି ଦେଇଛି। ଏହାଠାରୁ ବଡ଼ ଉପକାର ମୋ ପାଇଁ କିଛି ନାହିଁ। ତୁମେ ମୋତେ ମଧୁର ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ କଥା କହିଛ; ଏଥିପାଇଁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନ ଦେଉଛି—ତୁମେ ଯାହା ଚାହଁ ଚୟନ କର।" ଏଠିଏ, ଶ୍ରୀମାନ୍ତ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଅୟୋଧ୍ୟା କାଣ୍ଡର ଏଠି ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ମନ୍ଥରା ଏହି ଭୂଷଣକୁ ଅପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଫିଙ୍କିଦେଲେ, ଏବଂ କ୍ରୋଧ ଓ ଦୁଃଖରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ କୈକେୟୀଙ୍କୁ କହିଲେ, "ତୁମେ ଅବିବେକିନୀ, କାରଣ ବିନା ଖୁସି ହେଉଛ। ତୁମେ କଣ ବୁଝୁନାହାଁ, ତୁମେ ଦୁଃଖର ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଅଛ? ମୁଁ ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଯାଇଛି, ତଥାପି ତୁମ ପାଇଁ ନିଜକୁ ସଂଯମ କରୁଛି, ତୁମେ ଏତେ ବଡ଼ ବିପଦ ଦେଖି ବି କିପରି ଆନନ୍ଦିତ ହେଉଛ? ତୁମ ଅବିବେକ ପାଇଁ ମୁଁ ଦୁଃଖିତ; ବୁଦ୍ଧିମତୀ କେଉଁ ଜଣେ ସତ୍ରୁପତ୍ନୀଙ୍କ ପୁଅ ଉନ୍ନତି ଦେଖି ମୃତ୍ୟୁ ଆସିଗଲା ଭାବି ଖୁସି ହେବେ? ମୁଁ କେବଳ ଭରତ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ରାମଙ୍କ ଭୟରୁ ଏହି ରାଜ୍ୟ ଭାଗ ନେଇ ଚିନ୍ତିତ; ଏହା ଚିନ୍ତା କରି ମୁଁ ଦୁଃଖିତ, କାରଣ ଭୟତୁ ଭୟ ଉପଜେ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ରାମଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରନ୍ତି, ଏପରି ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଭରତଙ୍କୁ, ଯେପରି ଲକ୍ଷ୍ମଣ କକୁତ୍ସ୍ଥ ବଂଶଜ ରାମଙ୍କୁ। ଏ ରାଜ୍ୟାନୁକ୍ରମ ନିକଟତା ଅନୁଯାୟୀ ଭରତଙ୍କୁ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏହା ଏହି ଦୁଇ ଛୋଟ ପୁଅଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଛି। କୌସଲ୍ୟା ନିଶ୍ଚୟ ଧନ୍ୟ, ଯାହାର ପୁଅ ଆସନ୍ତାକାଲି ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ପାଇବେ। ଯେତେବେଳେ ଏହି ପୃଥିବୀ ଆନନ୍ଦ ଓ ନିର୍ଭୟତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ, ଶତ୍ରୁମାନେ ଦଳିତ ହେବେ, ସେତେବେଳେ ତୁମେ କୌସଲ୍ୟାଙ୍କ ପାଖରେ ହାତ ଜୋଡ଼ି ସେବା କରିବାକୁ ପଡିବ, ଏକ ଦାସୀର ଭଳି। ଆମେ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କର ସେବାକାରିଣୀ ହେବା, ତୁମ ପୁଅ ମଧ୍ୟ ରାମଙ୍କର ଦାସ ହେବ। ନିଶ୍ଚୟ, ରାମଙ୍କ ପ୍ରଧାନ ପତ୍ନୀମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହେବେ, କିନ୍ତୁ ତୁମର ବୌହୁଁମାନେ ଭରତଙ୍କ ପତନ ଦେଖି ଖୁସି ହେବେ ନାହିଁ।" ମନ୍ଥରା ଏପରି କହିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ତେବେ କୈକେୟୀ ଖୁସି ହୋଇ କେବଳ ରାମଙ୍କ ଗୁଣଗାନ କରିଲେ। ସେ କହିଲେ, "ରାମ, ରାଜାଙ୍କ ଜେଷ୍ଠ ପୁଅ, ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଗୁଣବାନ, ସଂଯମୀ, କୃତଜ୍ଞ, ସତ୍ୟବାଦୀ ଓ ପବିତ୍ର; ସେ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ। ସେ ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଭାଇ ଓ ସେବକମାନେ ପ୍ରତି ପିତାର ଭଳି ରକ୍ଷା କରିବେ; ତେଣୁ, ମନ୍ଥରା, ରାମଙ୍କ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ଶୁଣି ତୁମେ ଏତେ ଚିନ୍ତିତ କାହିଁକି? ନିଶ୍ଚୟ, ଶତ ବର୍ଷ ପରେ ଭରତ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ବଉଁ ଓ ପିତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ପାଇବେ। ଏପରି ସମୟରେ, ଶୁଭ ଅବସ୍ଥା ଓ ଆନନ୍ଦ ଆସିଛି, ତୁମେ କାହିଁକି ଏହି ସଉଭାଗ୍ୟ ଦେଖି ଦୁଃଖିତ ଓ ଦହିଯାଉଛ? ଯେପରି ଭରତଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ମିଳେ, ତେପରି ରାଘବଙ୍କୁ ତା'ଠାରୁ ଅଧିକ; କୌସଲ୍ୟା ବ୍ୟତୀତ ସେ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ବହୁତ ସେବା କରନ୍ତି। ଯଦି ରାଜ୍ୟ ରାମଙ୍କର, ଏହା ଭରତଙ୍କର ମଧ୍ୟ; କାରଣ ରାଘବ ନିଜ ଭାଇମାନଙ୍କୁ ନିଜ ଭଳି ଭାବନ୍ତି।" ଏପରି କୈକେୟୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ମନ୍ଥରା ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ଦୀର୍ଘ ଶ୍ୱାସ ତାଣି, ତାପରେ ଏହିପରି କହିଲେ, "ତୁମ ଅବିବେକରୁ ତୁମେ ବିପଦ ଦେଖୁନାହାଁ, ନିଜକୁ ବୁଝୁନାହାଁ, ଦୁଃଖ ଓ ବିପଦର ସମୁଦ୍ରରେ ଡୁବିଯାଉଛ। ରାଘବ ରାଜା ହେବେ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ପରେ ତା'ଠାରୁ ରାଜ୍ୟ ହେବ; କିନ୍ତୁ ତୁମର ଭରତ ରାଜ୍ୟ ରେଖାରୁ ବାହାରି ଯିବେ। ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ ରାଜ୍ୟରେ ରହିପାରନ୍ତି ନାହିଁ; ଯଦି ସମସ୍ତେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେବେ, ଏହି ରାଜ୍ୟରେ ବଡ଼ ଅନ୍ୟାୟ ହେବ। ତେଣୁ, ଦୋଷରହିତିନୀ, ରାଜାମାନେ ସଦା ଜେଷ୍ଠ ପୁଅଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ ଗୁଣବାନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ। ତୁମର ପୁଅ ଏମିତି ଅନାଥ ଭଳି ହେବ, ସମସ୍ତ ସୁଖ ଓ ବଂଶ ହରାଇ ଯିବ। ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ମୋତେ ଚିହ୍ନିପାରୁନାହ; ମୁଁ ତୁମ ସହ ପତ୍ନୀ ଉପରେ ଉପକାର କରିଛି, ଏହିପାଇଁ ମୋତେ ଯଥୋଚିତ ଫଳ ଦିଅ। ନିଶ୍ଚୟ, ଯେତେବେଳେ ରାମ ଅପରାଜିତ ରାଜ୍ୟ ଲାଗି ପାଇଯିବେ, ସେ ଭରତକୁ ଦୂର ଦେଶକୁ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଲୋକକୁ ପଠାଇଦେବେ। ଶିଶୁ ଅବସ୍ଥାରେ ଭରତଙ୍କୁ ତୁମେ ମାମାଘରେ ନେଇଯାଇ ରଖିନଥିଲ; ସମ୍ପର୍କ ନିକଟତା ଦ୍ୱାରା ସ୍ନେହ ବଢ଼େ, ଅଚଳ ଜଡ଼ ମଧ୍ୟ। ଭରତ ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ମଧ୍ୟ ସେପରି ହୋଇଛି; ଯେପରି ଲକ୍ଷ୍ମଣ ରାମଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ସେପରି ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଭରତଙ୍କୁ। ଜଙ୍ଗଲ ମଣିଷମାନେ ଯେଉଁ ଗଛକୁ କାଟିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି, ସେହି ଗଛ ନିକଟତାରୁ ଭୟ ପାଇଁ ପ୍ରଥମେ ଶାଖା ଚାପି ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ, ଏହି କଥା ଶୁଣିଯାଇଛି। ରାମ ନିଶ୍ଚୟ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବେ, ଏହି ଭ୍ରାତୃସ୍ନେହ ଏପରି ଯେପରି ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟଙ୍କ; ତେଣୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ରାମ କେବେ ଅନ୍ୟାୟ କରିବେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଭରତଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚୟ ଅନ୍ୟାୟ କରିପାରନ୍ତି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ତେଣୁ, ରାଘବଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଭବନରୁ ବନକୁ ପଠାଅ; ଏହା ମୋତେ ଭଲ ଲାଗେ, ଏବଂ ତୁମ ପାଇଁ ବଡ଼ ଉପକାରୀ।" ଏପରି ମନ୍ଥରା ତାଙ୍କ ଦୁଃଖ, ଭୟ ଓ ଚିନ୍ତା ଦ୍ୱାରା କୈକେୟୀଙ୍କ ମନକୁ ପରିବର୍ତ୍ତିତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।