ମନ୍ଥରା ରାଜସଭାରେ କୈକେୟୀଙ୍କୁ ଦେଖି ବିଷଣ୍ଣ ହୃଦୟରେ କହିଲେ, “ଓ ରାଣୀ, ତୁମ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଦୁଃଖ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି — ରାଜା ଦଶରଥ ଆଜି ରାମଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି। ମୁଁ ଭୟରେ ଡୁବିଯାଇଛି, ଦୁଃଖ ଓ ଶୋକରେ ଜଳିଯାଉଛି, ଏବଂ ତୁମର ଭଲର ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି। କୈକେୟୀ, ତୁମର ଦୁଃଖ ମୋର ଦୁଃଖ, ତୁମର ଅବନତି ମୋର ଅବନତି, ତୁମର ସମୃଦ୍ଧି ମୋର ସମୃଦ୍ଧି — ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ରାଜପୁତ୍ରୀ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ରାଜାଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ରାଣୀ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ତୁମେ କିପରି ରାଜନୀତିର ଗମ୍ଭୀରତା ବୁଝିପାରୁନାହିଁ? ତୁମର ପତି ଧର୍ମ କଥା କହିଲେ ମଧୁର ଭାବରେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ଚରିତ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠୋର। ତୁମେ ସ୍ୱଚ୍ଛ ହୃଦୟରେ ତାଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱାସ କରିଛ, ଏବଂ ଏହିପରି ଭାବରେ ତୁମେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇଛ। ଏବେ ସେ ତୁମେଠାରେ ଖାଲି ଶାନ୍ତିଦାୟକ ଶବ୍ଦ ନେଇ ଆସୁଛି, କିନ୍ତୁ ଏହି ଦିନ ତୁମର ପତି କୌଶଳ୍ୟାଙ୍କୁ ସମୃଦ୍ଧିରେ ଏକତ୍ର କରିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି। ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ହୃଦୟ ମାନବ ତୁମର ପୁତ୍ର ବରତଙ୍କୁ ତୁମର ପରିବାରରୁ ଦୂର କରି ରାମଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟରେ ବସାଇବେ, ସମସ୍ତ ବାଧା ଦୂର କରି। ଏକ ଶତ୍ରୁ ପତିର ରୂପରେ ଏବଂ ଏକ ମାତା ଭଲ ଚାହିଁବା ଦାବି କରିବା ଏକ ବିଷୀଳ ସାପ ଶିଶୁ ଦ୍ୱାରା ଆଲିଙ୍ଗନ କରିବା ପରି — ଏଭଳି ତୁମେ ଧରି ରଖାଯାଇଛ। ଯେପରି ଏକ ଶତ୍ରୁ କିମ୍ବା ଅବହେଳିତ ସାପ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ସେଇପରି ଏହି ଦିନ ଦଶରଥ ରାଜା ତୁମେ ଓ ତୁମର ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ବ୍ୟବହାର କରିଛନ୍ତି। ଓ ଅବୋଧା, ସବୁବେଳେ ସୁଖରେ ବସିବାକୁ ଅଭ୍ୟସ୍ତ, ତୁମେ ଏବଂ ତୁମର ପରିବାର ସେ ଅପରାଧୀ ଦ୍ୱାରା ନଷ୍ଟ ହୋଇଛ, ଯିଏ ମିଥ୍ୟା ଶାନ୍ତିଦାୟକ ଶବ୍ଦ ଦେଇ ରାମଙ୍କୁ ସିଂହାସନରେ ବସାଇବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି। ତେଣୁ, କୈକେୟୀ, ଏହି ଶୁଭ ଅବସରରେ ତୁମ ଭଲର ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ କର; ତୁମର ପୁତ୍ର, ନିଜେ ଓ ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କର, ଯେଉଁଠି ମୁଁ ଏହି ଦୃଶ୍ୟକୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଦେଖୁଛି। ମନ୍ଥରାଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସୁନ୍ଦର ମୁହଁ ଥିବା କୈକେୟୀ ଶୟନ ତଳରୁ ଉଠିଲେ, ଖୁସିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଶରତରୁତୁ ରେ ଅର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ। କୈକେୟୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ମନ୍ଥରାଙ୍କୁ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଭୂଷଣ ଦେଲେ। ସେ ଭୂଷଣ ଦେଇ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରାଣୀ କୈକେୟୀ ଖୁସି ହୋଇ, ମନ୍ଥରାଙ୍କୁ ଆଉ କଥା କହିଲେ। “ମନ୍ଥରା, ତୁମେ ମୋତେ ଯେଉଁ ଖୁସି ଖବର ଦେଲା, ଏହା ମୋ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ। ତୁମେ ମୋତେ ଏତେ ଖୁସି ଦେଲା, ଏବେ ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଆଉ କଣ କରିପାରିବି, କହ। ଏହି ରାମଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରିବା ଖବର ମୋ ପାଇଁ ରାମ ଓ ବରତ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ, ତେଣୁ ମୁଁ ଖୁସି ହୋଇଛି। ଏହାଠାରୁ ବଡ଼ ଉପହାର ମୋ ପାଇଁ ନାହିଁ। ତୁମେ ଯେଉଁଠି ମିଠା ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ କଥା କହିଛ, ମୁଁ ତୁମକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଉପହାର ଦେଉଛି — ଚାହିଁଥିବା କିଛି ଚୟନ କର। ଏହି ସମୟରେ, ମନ୍ଥରା ଦ୍ୱେଷରେ ଭୂଷଣ ଫେଲି ଦେଇ, କ୍ରୋଧ ଓ ଦୁଃଖରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, କୈକେୟୀଙ୍କୁ କହିଲେ — “ଅବୋଧା, କାହିଁକି ତୁମେ ଅକାରଣରେ ଖୁସି ହେଲା? ତୁମେ ଜଣାନାହିଁ କି ତୁମେ ଦୁଃଖର ସାଗର ମଧ୍ୟରେ ଅଛ? ମୁଁ ଦୁଃଖରେ ଡୁବି ଯାଉଛି, ତୁମ ପାଇଁ ନିଜକୁ ସଂଯମ କରିଛି; କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଏତେ ଦୁଃଖରେ ଖୁସି କାହିଁକି? ମୁଁ ତୁମର ଅବୁଝ ଭାବରେ ଦୁଃଖିତ; କୌଣସି ବୁଦ୍ଧିମତୀ ରାଣୀ ଅନ୍ୟ ରାଣୀର ପୁତ୍ରର ଉନ୍ନତି ଦେଖି ଖୁସି ହେବେ, ଏହା ମୃତ୍ୟୁ ପରି। ମୁଁ ରାମ ପାଇଁ ଭୟ କରୁଛି, କେବଳ ବରତ ପାଇଁ ନୁହେଁ; ରାଜ୍ୟ ବଣ୍ଟନ ଭାବି ଏହି ଭୟ ଆସିଛି, ଏହା ଭୟରୁ ଉପଜିଥିବା ଦୁଃଖ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ରାମଙ୍କୁ ନିବେଶିତ, ତେଣୁ ଶତୃଘ୍ନ ବରତଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପରି ନିବେଶିତ। ରାଜ୍ୟାଭିଷେକର ଅନୁକ୍ରମ ଅନୁଯାୟୀ ବରତଙ୍କୁ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ ଦୁଇ ଛୋଟ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଛି। କୌଶଳ୍ୟା ସଉଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଯାହାଙ୍କର ପୁତ୍ର ଆଗାମିକାଲି ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦ୍ୱାରା ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ହେବ। ଯେତେବେଳେ ପୃଥିବୀ ଆନନ୍ଦ ଓ ନିଶ୍ଚିନ୍ତତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ, ଶତୃମାନେ ଦଳି ଦିଆଯିବେ, ତୁମେ କୌଶଳ୍ୟାଙ୍କୁ ହାତ ଜୋଡି ସେବା କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେବ। ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏହିପରି ତାଙ୍କର ଦାସୀ ହେବାକୁ ପଡ଼ିବା, ତୁମର ପୁତ୍ର ରାମଙ୍କର ସେବକ ହେବ। ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ, ରାମଙ୍କର ପ୍ରଧାନ ରାଣୀମାନେ ଖୁସି ହେବେ, ତୁମର ବହୁମାନେ ବରତଙ୍କର ଅବନତିରେ ଦୁଃଖିତ ହେବେ। ମନ୍ଥରାଙ୍କୁ ଏଭଳି କହିବାକୁ ଦେଖି, କୈକେୟୀ ଖୁସି ହେଇ ରାମଙ୍କର ଗୁଣଗାନ କଲେ। ରାମ, ରାଜାଙ୍କର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର, ଧର୍ମରେ ନିପୁଣ, ଶୀଳବାନ୍, ନିଜକୁ ନିଆଁତ୍ରଣ କରିଥିବା, କୃତଜ୍ଞ, ସତ୍ୟବାନ୍ ଓ ପବିତ୍ର; ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ସେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହୋଇ ନିଜ ଭାଇ ଓ ସେବକମାନେ ଉପରେ ପିତା ପରି ସୁରକ୍ଷା ଦେବେ; ତେଣୁ କୈଁଠି ଏହି ଖବର ଶୁଣି ତୁମେ ଦୁଃଖିତ? ଏବଂ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ, ଶତ ବର୍ଷ ପରେ ବରତ ମଧ୍ୟ ନିଜ ପିତା ଓ ପୁରୁଷ ପ୍ରଥମ ରାଜ୍ୟ ପାଇବ। ତେଣୁ, ସମୃଦ୍ଧି ଆସିଛି, ଖୁସି ଆସିଛି, ମନ୍ଥରା, ତୁମେ ଏହି ଶୁଭ ଖବରରେ କାହିଁକି ଦୁଃଖ ଓ ଜଳିଯାଉଛ? ଯେପରି ବରତଙ୍କୁ ଆଦର ମିଳେ, ରାଘବକୁ ଆଉ ଅଧିକ ମିଳେ; କୌଶଳ୍ୟା ବ୍ୟତୀତ, ସେ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଦର କରେ। ଯଦି ରାମଙ୍କର ରାଜ୍ୟ, ବରତଙ୍କର ମଧ୍ୟ; କାରଣ ରାଘବ ନିଜ ଭାଇମାନେ ଉପରେ ନିଜ ପରି ଆଦର କରେ। କୈକେୟୀଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦୁଃଖରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନ୍ଥରା ଦୀର୍ଘ ନିଶ୍ୱାସ ନେଇ, କୈକେୟୀଙ୍କୁ କହିଲେ, “ତୁମର ଅବୁଝ ଭାବରେ, ତୁମେ ଦୁଃଖ ଦେଖୁନାହିଁ, ନିଜକୁ ନିଜେ ନୁହେଁ, ଦୁଃଖ ଓ ବିପଦର ସାଗରରେ ଡୁବିଯାଉଛ। ରାଘବ ରାଜା ହେବେ, ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ପରେ ରାଜ୍ୟ ମିଳିବ; କିନ୍ତୁ ବରତ, ଓ କୈକେୟୀ, ରାଜ୍ୟର ଉତ୍ତରାଧିକାର ରେ ତ୍ୟାଜିଦିଅ ହେବେ। କାରଣ, ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କର ପୁତ୍ରମାନେ ରାଜ୍ୟରେ ରହିପାରିବେନି; ସମସ୍ତଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦିଆଯିଲେ ବଡ଼ ଅସମ୍ଭାବ ହେବ।