ମନ୍ଥରା ଏବଂ କୈକେୟୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଘଟୁଥିବା ଏହି ଘଟଣା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗଭୀର ଏବଂ ଦୁଃଖଦାୟକ ଦୃଶ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରେ। ରାଘବଙ୍କୁ ଦୂର କରିବା ଏବଂ କୈକେୟୀଙ୍କ ମନରେ ଅଶାନ୍ତି ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ, ମନ୍ଥରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିରାଶ ଓ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ କୈକେୟୀଙ୍କୁ କହିଲା, "ମହାରାଜ ଦଶରଥ ରାମଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରିବାକୁ ଯୋଜନା କରୁଛନ୍ତି, ଏହା ତୁମ ପାଇଁ ଅନ୍ତହୀନ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟର ଆରମ୍ଭ। ମୁଁ ଭୟ, ଶୋକ ଓ ଦୁଃଖରେ ଦগ୍ଧ ହେଉଛି, ଏବଂ ତୁମ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି। ତୁମର ଦୁଃଖ ମୋର ଦୁଃଖ, ତୁମର ଅବନତି ମୋର ଅବନତି, ଏବଂ ତୁମର ସମୃଦ୍ଧି ମୋର ସମୃଦ୍ଧି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।" "ତୁମେ ରାଜବଂଶର ଝିଅ ଓ ମହାରାଜଙ୍କର ପ୍ରଧାନ ରାନୀ ହେଉଛ, ତଥାପି ରାଜଧର୍ମର ଗମ୍ଭୀରତା କାହିଁକି ବୁଝିପାରୁନାହଁ? ତୁମେ ନିର୍ମଳ ହୃଦୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଅତିଶୟ ଭରସା କରିଛ, ଯିଏ ଧର୍ମର କଥା କହି ମଧୁର ଭାଷଣ ଦେଉଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ମନରେ ତୀବ୍ର ଚତୁର ଓ କଠୋର। ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ ତୁମକୁ ଖାଲି ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଉଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଆଜି କଉସଲ୍ୟାଙ୍କୁ ସମୃଦ୍ଧି ଦେବେ। ଦୁଷ୍ଟ ହୃଦୟ ଥିବା ସେ, ତୁମର ପୁତ୍ର ଭରତଙ୍କୁ ଦୂରେ ରଖି, ରାମଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦେବାକୁ ଯୋଜନା କରିଛନ୍ତି। ଏମିତି ଏକ ଶତ୍ରୁ ସ୍ୱାମୀ ରୂପେ ଓ ଏକ ମାତା ଭଲ ଚାହିଁଥିବା ଭାବରେ ହେଉଛି, ଯଥା ଏକ ବିଷାକ୍ତ ସାପ ଶିଶୁକୁ ବାହୁଡେ ଧରିଥାଏ। ଏହିପରି ଶତ୍ରୁ ଓ ଅବହେଳିତ ସାପ କିପରି କରିଥାଏ, ତାହା ମହାରାଜ ଦଶରଥ ଆଜି ତୁମେ ଓ ତୁମ ପୁତ୍ର ସହିତ କରିଛନ୍ତି। ଆରାମର ଅଭ୍ୟାସ ଥିବା ମୂର୍ଖ ରାନୀ, ତୁମେ ଏହି ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତୁମ ପରିବାର ସହିତ ନଶ୍ଟ ହେଉଛ। ଏହି ସୁଯୋଗରେ ତୁମ ଉପକାର ପାଇଁ ତୁରନ୍ତ କିଛି କର, ତୁମ ପୁତ୍ର, ନିଜେ ଏବଂ ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କର।" ମନ୍ଥରାଙ୍କ ଏହି ଭୟ ଓ ଅଶାନ୍ତିର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ସୁନ୍ଦରୀ କୈକେୟୀ ଶୟନ ଛାଡ଼ି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସି ହେଲେ, ଶରଦ ଋତୁର ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ପରି ଉଦ୍ଭାସିତ ହେଲେ। ସେ ମନ୍ଥରାଙ୍କୁ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଅଳଙ୍କାର ଉପହାର ଦେଇ, ଅନ୍ତରୁ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ କହିଲେ, "ମନ୍ଥରା, ତୁମେ ଯେଉଁ ଖୁସିର ଖବର ଆଣିଛ, ଏହା ମୋତେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ। ଏହି ଖୁସିର ପ୍ରତିଦାନରେ ଆଉ କ’ଣ ଦେବି, କହ। ରାମ ଓ ଭରତ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ କୌଣସି ଭେଦ ଦେଖେନି, ତେଣୁ ରାମଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ହେବାରେ ମୁଁ ଖୁସି। ଏଠାରୁ ବଡ଼ କୌଣସି ଦାୟିତ୍ୱ ମୋ ପାଇଁ ନାହିଁ। ତୁମେ ମଧୁର ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ କଥା କହିଛ, ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉପହାର ଦେଉଛି—ଇଚ୍ଛା କର, ଯାହା ଚାହଁ।" ଏହି ସମୟରେ, ମନ୍ଥରା ଇର୍ଷ୍ୟା ଭରିତ ହୋଇ, ଦିଆଯାଇଥିବା ଅଳଙ୍କାରକୁ ଫେଲିଦେଲେ ଓ କ୍ରୋଧ ଓ ଦୁଃଖରେ ଭରିଆଗଲେ। ତାହାପରେ କୈକେୟୀଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୂର୍ଖ ରାନୀ, ତୁମେ କାହିଁକି ଅକାରଣରେ ଖୁସି ହେଉଛ? ତୁମେ ଏହି ଦୁଃଖର ସାମୁଦ୍ରିକ ମଧ୍ୟରେ ଅଛ କି ନାହିଁ ବୁଝିପାରୁନାହଁ। ମୁଁ ଦୁଃଖରେ ଦଗ୍ଧ ହେଉଛି, କିନ୍ତୁ ତୁମ ପାଇଁ ନିଜକୁ ଦମନ କରୁଛି। ଏତେ ବଡ଼ ଅପମଙ୍ଗଳ ଘଟିଥିବାବେଳେ ତୁମେ ଖୁସି କାହିଁକି? ତୁମର ଅବିବେକ ଦେଖି ମୁଁ ଦୁଃଖିତ। କୌଣସି ସୁଜାନ ନାରୀ ଏପରି ରକ୍ତସ୍ନିଗ୍ଧ ହୋଇ ଏକ ସପତ୍ନୀ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଉନ୍ନତି ଦେଖି ଖୁସି ହେବ? ମୁଁ ଭୟରେ ଅଛି, ଏହି ଭୟ କେବଳ ଭରତ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ରାମ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ। ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ରାମଙ୍କୁ ନିବେଦିତ, ଏବଂ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଭରତଙ୍କୁ ଏମିତି ଭାବେ। ଯଦିଓ ବଂଶାନୁକ୍ରମ ଅନୁଯାୟୀ ରାଜ୍ୟ ଭରତଙ୍କୁ ମିଳିବା ଉଚିତ, ତଥାପି ଏହି ଅନୁକ୍ରମ ଦୁଇ ଛୋଟ ପୁଅଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଛି।" "କଉସଲ୍ୟା ଧନ୍ୟ, ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କର ପୁଅ ରାମକୁ ଆସନ୍ତାକାଲି ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରିବେ। ଏବେ ଭୂମି ଆନନ୍ଦ ଓ ନିର୍ଭୟତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ, ତୁମେ କଉସଲ୍ୟାଙ୍କୁ ଚାକରୀ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେବ, ଆମେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସେବାକାରୀ ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ, ତୁମର ପୁଅ ଭରତ ରାମଙ୍କର ଚାକର ହେବ। ରାମଙ୍କର ପତ୍ନୀମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହେବେ, ଯେଉଁଠାରେ ତୁମର ପୁଅର ଭାଗ୍ୟ ଅବନତି ଦେଖି ତୁମର ବଉମାନେ ଦୁଃଖିତ ହେବେ।" ଏପରି ମନ୍ଥରା କହିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, କୈକେୟୀ ମାତ୍ର ରାମଙ୍କର ଗୁଣଗାନ କରିଲେ। ସେ କହିଲେ, "ରାମ ରାଜାଙ୍କର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁଅ, ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଶିଳ୍ବାନ୍, ସଂଯମୀ, କୃତଜ୍ଞ, ସତ୍ୟବାଦୀ ଓ ଶୁଦ୍ଧ; ତେଣୁ ସେ ଏହି ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ। ସେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ଭାଇ ଓ ଚାକରମାନେଙ୍କୁ ପିତାପରି ରକ୍ଷା କରିବ। ତେଣୁ ରାମଙ୍କ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ଶୁଣି ତୁମେ କାହିଁକି ଚିନ୍ତିତ? ଶତ ବର୍ଷ ପରେ ଭରତ ମଧ୍ୟ ଏହି ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ହେବ। ଏପରି ଶୁଭ ଦିନ ଆସିଛି, ମନ୍ଥରା, ତୁମେ କାହିଁକି ଏତେ ଦୁଃଖିତ ଓ ଜଳିଉଛ? ଭରତ ଯେଉଁମାନେ ସମ୍ମାନ ପାଆନ୍ତି, ରାଘବ ତା’ଠାରୁ ଅଧିକ; କଉସଲ୍ୟା ବ୍ୟତୀତ ସେ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ଅତିଶୟ ସେବା କରନ୍ତି। ରାମଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ଥିଲେ ଭରତଙ୍କର ମଧ୍ୟ ହେବ, କାରଣ ରାଘବ ନିଜ ଭାଇମାନେକୁ ନିଜ ପରି ଭାବନ୍ତି।" କୈକେୟୀଙ୍କ ଏହି ଉତ୍ତର ଶୁଣି, ମନ୍ଥରା ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ଏକ ଦୀର୍ଘ ଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି କୈକେୟୀଙ୍କୁ କହିଲେ, "ତୁମର ଅବିବେକରେ ତୁମେ ଏହି ବଡ଼ ଦୁଃଖ ଦେଖିପାରୁନାହଁ। ରାଘବ ରାଜା ହେବେ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ପରେ; କିନ୍ତୁ ତୁମର ପୁଅ ଭରତ ଏହି ବଂଶର ରାଜ୍ୟରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେବ।" ଏହିପରି ଭାବେ ମନ୍ଥରା ଏବଂ କୈକେୟୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟ, ଇର୍ଷ୍ୟା, ଭଲପାଇବା ଓ ଅବିବେକର ଏକ ଗଭୀର ସଂବାଦ ଘଟିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଏକ ଦିନ କୈକେୟୀଙ୍କ ମନ ଆନନ୍ଦରେ ଥିଲା, ତାହାକୁ ମନ୍ଥରା ତାଙ୍କ ଭୟ ଓ ଚିନ୍ତାର ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ଧକାର କରିଦେଲେ।