ଏହି ସମୟରେ ଅୟୋଧ୍ୟାରେ ଲୋକମାନେ ଅସାଧାରଣ ଖୁସିରେ ଭରିଯାଇଥିଲେ। ଏହି ଅପୂର୍ବ ଆନନ୍ଦର କାରଣ କଣ? ରାଜା ଏତେ ଖୁସିରେ କ’ଣ କରିବେ? ଏଇ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଖୋଜିବା ପାଇଁ ଏକ ଦିନ ରାମଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଧାତ୍ରୀ ମହିଳା, ଆନନ୍ଦରେ ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇ, କୁବଜା ମନ୍ଥରାଙ୍କୁ ଏହି ଖୁସିର ସୂଚନା ଦେଲେ—"ରାଘବଙ୍କ ପାଇଁ ଏବେ ବଡ଼ ସୌଭାଗ୍ୟ ଆସୁଛି।" "କାରଣ, ଆସନ୍ତାକାଲି ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ର ତଳେ ରାଜା ଦଶରଥ ରାମଙ୍କୁ, ଯେଉଁଠାରେ କ୍ରୋଧକୁ ଜୟ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଦୋଷହୀନ, ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଭାବେ ଅଭିଷେକ କରିବେ।" ଧାତ୍ରୀଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ମନ୍ଥରା ତୁରନ୍ତ ରାଗରେ ଭରିଯାଇ, କୈକେୟୀଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ରାଜମହଳରୁ ତଳକୁ ନମିଲେ, ଯାହା କୈଳାସ ପର୍ବତର ଶିଖର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ରାଗରେ ଜଳୁଥିବା ମନ୍ଥରା, ଯେଉଁଠାରେ ସଦା ଦୁଷ୍ଟତା ଦେଖନ୍ତି, ସେ କୈକେୟୀଙ୍କୁ ଏମିତି କହିଲେ—"ଉଠ, ମୂର୍ଖ! ଏହିଭଳି ଶୁଇ ରହିଲୁ କାହିଁକି? ତୋପରେ ବଡ଼ ବିପଦ ଆସୁଛି। ଅସୁଭିତାର ବଡ଼ ଧାରାରେ ବୁଡ଼ିଯାଇଛୁ, ତୁମେ ନିଜକୁ ଚିହ୍ନିପାରୁନାହାଁ।" "ତୁମେ ଦେଖିବାକୁ ଭାଗ୍ୟବାନ୍, କିନ୍ତୁ ଯାହା ଅପ୍ରିୟ, ତାହାରେ ତୁମେ ଅପରିମିତ ଭାଗ୍ୟ ମନେ କରୁଛ। ତୁମର ଏହି ଭାଗ୍ୟ ଗ୍ରୀଷ୍ମରେ ନଦୀର ସ୍ରୋତ ପରି ଅସ୍ଥିର।" ମନ୍ଥରାଙ୍କ ଏହି କଠୋର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି କୈକେୟୀ ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ସେ ମନ୍ଥରାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ମନ୍ଥରା, ସବୁ ଭଲ ତ? ମୁଁ ତୁମକୁ ଦୁଃଖିତ ମୁହଁରେ ଦେଖୁଛି, ତୁମେ ବହୁତ ଦୁଃଖ ପାଉଛ।" କୈକେୟୀଙ୍କ ମୃଦୁ କଥା ଶୁଣି, କୁବଜା ମନ୍ଥରା, ଯିଏ କଥା କହିବାରେ ଦକ୍ଷ ଏବଂ ରାଗରେ ଭରିଥିଲେ, ଏମିତି କହିଲେ—"ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଏହି ଦୁଃଖର ଖବର ଆଣିଛି, ତୁମକୁ ରାଘବରୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ। ରାନୀ, ତୁମ ପାଇଁ ବଡ଼ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଦୁର୍ଗତି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଛି—ରାଜା ଦଶରଥ ରାମଙ୍କୁ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ କରିବେ।" "ମୁଁ ଭୟ, ଦୁଃଖ ଏବଂ ଶୋକରେ ଡୁବିଯାଇଛି, ଅଗ୍ନିରେ ପଡ଼ିଥିବା ପରି ଜଳୁଛି, ଏବଂ ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି।" "କୈକେୟୀ, ତୁମ ଦୁଃଖ ମୋର ଦୁଃଖ, ତୁମ ଅବନତି ମୋର ଅବନତି, ତୁମ ସମୃଦ୍ଧି ମୋର ସମୃଦ୍ଧି—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।" "ତୁମେ ରାଜବଂଶରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଛ, ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରଧାନ ରାନୀ; ତେବେ କିପରି ତୁମେ ରାଜଧର୍ମର ଗମ୍ଭୀରତା ବୁଝୁନାହାଁ?" "ତୁମର ପତି ଧର୍ମର କଥା କହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଚାଳାକ; ତାଙ୍କର କଥା ମୃଦୁ, କିନ୍ତୁ ସ୍ୱଭାବ କଠୋର। ତୁମେ ନିର୍ମଳ ହୃଦୟରେ ତାଙ୍କୁ ଭରସା କରିଛ, ଏହିପରି ଭାବରେ ଠକିଗଲ।" "ଏବେ ସେ ତୁମକୁ ଖାଲି ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଉଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତରେ, ଆଜି ତୁମର ପତି କୌସଲ୍ୟାଙ୍କୁ ସମୃଦ୍ଧି ଦେଉଛନ୍ତି।" "ସେ ଦୁଷ୍ଟ ହୃଦୟର ଲୋକ, ତୁମ ବଂଶରୁ ଭରତକୁ ଦୂର କରି, ଏବେ ସମସ୍ତ ବାଧା ଦୂର କରି ରାମଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟରେ ବସାଇବେ।" "ସତ୍ରୁ ରୂପୀ ପତି ଏବଂ ମାତୃ ରୂପୀ ବିପଦ, ଏକ ଶିଶୁ ଜେହିଁପରି ବିଷାକ୍ତ ସର୍ପକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରେ—ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଏମିତି ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛ।" "ଏହି ଦିନ ରାଜା ଦଶରଥ ତୁମେ ଏବଂ ତୁମ ପୁଅକୁ ଏକ ସତ୍ରୁ କିମ୍ବା ଅବହେଳିତ ସର୍ପ ପରି ବ୍ୟବହାର କରିଛନ୍ତି।" "ଅନ୍ୟେ ସମୟରେ ସୁଖରେ ପଡ଼ିଥିବା ମୂଢ଼ା, ତୁମେ ଏବେ ତୁମ ବଂଶ ସହିତ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଯାଉଛ, ଯିଏ ମିଠା ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଇ ରାମଙ୍କୁ ରାଜସିଂହାସନରେ ବସାଉଛି।" "ସେହିପାଇଁ, କୈକେୟୀ, ଏହି ସମୟରେ ତୁମ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ତୁରନ୍ତ କିଛି କର; ତୁମ ପୁଅ, ନିଜେ ଏବଂ ମୋତେ, ଯିଏ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖୁଛି, ରକ୍ଷା କର।" ମନ୍ଥରାଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସୁନ୍ଦର ମୁହଁ ଥିବା କୈକେୟୀ ଶଯ୍ୟାରୁ ଉଠି, ଶରତ୍କାଳର କୃଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଖୁସିରେ ଭରିଗଲେ। ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ଏବଂ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ସେ ମନ୍ଥରାକୁ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦିବ୍ୟ ଆଭୂଷଣ ଦେଲେ। ଆଭୂଷଣ ଦେଇ, ଖୁସି ହୋଇ କୈକେୟୀ ପୁନି ମନ୍ଥରାଙ୍କୁ କହିଲେ—"ମନ୍ଥରା, ତୁମେ ଯେଉଁ ଖୁସିର ଖବର ଆଣିଛ, ତାହା ମୋତେ ବହୁତ ପ୍ରିୟ। ଏହି ଖୁସି ଦେଇଛ, ତେଣୁ ଆଉ କଣ ମୋତେ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, କହ।" "ମୁଁ ରାମ ଓ ଭରତ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦେଖୁନି, ତେଣୁ ରାଜା ରାମଙ୍କୁ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ କରିବେ ବୋଲି ମୁଁ ଖୁସି।" "ଏଠାରେ ମୋ ପାଇଁ ତାଠାରୁ ବଡ଼ ବର ଅଛି କି? ତୁମେ ଯେଉଁ ମିଠା ଏବଂ ଆନନ୍ଦଦାୟକ କଥା କହିଛ, ତାହା ଅମୃତ ସମାନ। ତୁମେ ଏଭଳି କହିଛ, ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବର ଦେଉଛି—ଯାହା ଚାହଁ, ଚୟନ କର।" ଏଉଁବେଳେ, ମନ୍ଥରା ଇର୍ଷ୍ୟାରେ ଆଭୂଷଣ ଫେଲିଦେଲେ ଏବଂ ରାଗ ଓ ଦୁଃଖରେ ଭରିଯାଇ କହିଲେ—"ତୁମେ, ମୂଢ଼ା, କାହିଁକି ଅକାରଣରେ ଖୁସି ହେଲ? ତୁମେ ବୁଝୁନାହାଁ ଯେ ଏହା ଦୁଃଖର ସାଗର।" "ମୁଁ ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଯାଇଛି, କିନ୍ତୁ ତୁମ ପାଇଁ ନିଜକୁ ଦମନ କରୁଛି, ରାନୀ। ଏତେ ବଡ଼ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଦୁଃଖ ଆସିଛି, ତଥାପି ତୁମେ ଖୁସି କାହିଁକି? ଶୋକ କରିବା ଉଚିତ୍।" "ମୁଁ ତୁମର ଅବିବେକ ପାଇଁ ଦୁଃଖିତ। କୌଣସି ବୁଦ୍ଧିମତୀ ଜଣେ ଏଭଳି ଖୁସି ହେବେ କି, ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ରାନୀର ପୁଅ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ହେଉଛି—ଏହା ମୃତ୍ୟୁ ସମାନ।" "ମୁଁ କେବଳ ଭରତ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ରାମ ପାଇଁ ଭୟ କରୁଛି, ରାଜ୍ୟ ବଣ୍ଟନ ପାଇଁ। ଏହି କଥା ଭାବି, ମୁଁ ଦୁଃଖିତ, କାରଣ ଭୟ ତା'ଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଯେଉଁଠାରେ ଭୟ ଅଛି।" "ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ରାମଙ୍କ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ଏବଂ ଏହିପରି ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଭରତ ପ୍ରତି, ଯେପରି ଲକ୍ଷ୍ମଣ କକୁତ୍ସ୍ଥ ବଂଶର ରାମ ପ୍ରତି।" "ଏଉଁ ରୂପସୀ, ଉତ୍ତରାଧିକାର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ସମୟରେ ଭରତଙ୍କୁ ମିଳିବା ଉଚିତ୍, କିନ୍ତୁ ରାଜ୍ୟ ଉତ୍ତରାଧିକାର ଏହି ଦୁଇ ଛୋଟ ଭାଇଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଛି।" "କୌସଲ୍ୟା ନିଶ୍ଚୟ ଭାଗ୍ୟବାନ୍, ଯାହାଙ୍କ ପୁଅକୁ ଆସନ୍ତାକାଲି ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଭାବେ ଅଭିଷେକ କରାଯିବ।" "ଯେତେବେଳେ ଏହି ଭୂମି ଆନନ୍ଦ ଓ ଭରସାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ, ଶତ୍ରୁମାନେ ଦମିତ ହେବେ, ସେତେବେଳେ ତୁମେ କୌସଲ୍ୟାଙ୍କୁ ହାତ ଜୋଡି ସେବା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ଦାସୀ ପରି।