ମାତାଙ୍କ ଉପଦେଶ ପରେ, ରାମ ନମ୍ରତାରେ ହାତ ଜୋଡି ଉପବେଶିଥିବା ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି କରି, ମୃଦୁ ହସରେ କହିଲେ—“ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଆମେ ଦୁଇଜଣେ ଏହି ପୃଥିବୀର ଶାସନ କରିବା। ଏହି ରାଜ୍ୟ ଭାଗ୍ୟ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛି, ଯେଉଁକୁ ମୁଁ ମୋ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ୱରୂପ ଭାବେ ଦେଖି। ସୌମିତ୍ରି, ରାଜ୍ୟର ଆନନ୍ଦ ଓ ଫଳ ଉପଭୋଗ କର; ମୋ ଜୀବନ ଓ ରାଜ୍ୟ ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଚାହେଁ।” ଏପରି କହି ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇ, ରାମ ମାତାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ, ସୀତାଙ୍କୁ ନିଜ ଗୃହକୁ ଯିବା ପାଇଁ ନିଜର ନିବାସକୁ ଗଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ମହାମୁନି ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ରାମାୟଣର ଆୟୋଧ୍ୟା କାଣ୍ଡର ପଞ୍ଚମ ସର୍ଗ ପଠିତ ହୁଏ। ରାମଙ୍କୁ ଆଗାମୀ କାଳର ଅଭିଷେକ ବିଷୟରେ ଉପଦେଶ ଦେଇ, ରାଜା ଦଶରଥ ବସିଷ୍ଠ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଡାକି କହିଲେ—“କକୁତ୍ସ୍ଥ ବଂଶଜ, ଆଜି ରାମ ଓ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଉପବାସ କରାଉ, ଦୀକ୍ଷା ଓ ରାଜ୍ୟ ଲାଭ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେବ।” ବସିଷ୍ଠ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ବେଦ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ, ରାଜାଙ୍କୁ “ଯଥାସ୍ଥିତ” କହି ରାମଙ୍କ ନିବାସକୁ ଜାଇଲେ। ରାମଙ୍କୁ ଉପବାସ କରାଇବା ପାଇଁ, ନିଶ୍ଚଳ ବସିଷ୍ଠ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରଥରେ ଚଢି ଯାଇଲେ। ଏହି ମହାମୁନି ଆସିବାର ସମୟରେ, ରାମ ଉତ୍ସୁକ ଓ ନମ୍ରତାରେ ତ୍ୱରିତ ଭାବରେ ଗୃହରୁ ବାହାରି ସାଧୁଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବାକୁ ଚାଲିଯାଇ, ଚାରିଏ ରଥ ପାଖରେ ଯାଇ, ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ହାତ ଧରି ରଥରୁ ଉତାରିବାରେ ସହାୟତା କଲେ। ରାମଙ୍କ ଏପରି ନମ୍ରତା ଦେଖି, ପୁରୋହିତ ମୃଦୁ ଶବ୍ଦରେ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ—“ରାମ, ତୁମ ବାପା ତୁମେ ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ଅଛନ୍ତି, ତୁମେ ରାଜ୍ୟ ପାଇବ; ଆଜି ସୀତାଙ୍କ ସହିତ ଉପବାସ କର।” “ଆଗାମୀ କାଳ, ତୁମ ବାପା ଦଶରଥ ପ୍ରେମରେ ତୁମେ ଅଭିଷିକ୍ତ କରିବେ, ଯେପରି ନହୁଷ ଯୟାତିଙ୍କୁ କରିଥିଲେ।” ଏପରି କହି, ପବିତ୍ର ଓ ନିଗ୍ରହୀତ ବସିଷ୍ଠ ରାମ ଓ ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ଉପବାସ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କରାଇଲେ। ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ବସିଷ୍ଠ ରାମଙ୍କ ନିବାସରୁ ବିଦାୟ ନେଲେ। ସେଠାରେ, ରାମ ତାଙ୍କ ମିତ୍ରମାନେ ସହିତ ଉପବେଶି, ସୁମଧୁର କଥା କହିଥିବା ମିତ୍ରମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏସମୟରେ, ରାମଙ୍କ ଗୃହ ମନୁଷ୍ୟ ଓ ନାରୀମାନେର ଉଲ୍ଲାସରେ ଭରିଥିଲା, ଯେପରି ହାସରେ ଭରିଥିବା ହ୍ରଦ ଏବଂ ମଦିରାପାୟୀ ପକ୍ଷୀମାନେ ତାହାରେ ଚଉଁଥିଲେ। ଏହି ରାମଙ୍କ ରାଜପାଳିସ ନିବାସରୁ ବସିଷ୍ଠ ବାହାରିଲେ, ଏବଂ ରାସ୍ତାରେ ଲୋକମାନେ ଭିଡ଼ ହୋଇଥିବା ଦେଖିଲେ। ଆୟୋଧ୍ୟାର ରାଜପଥ ଚାରିପାଖରେ ଉତ୍ସୁକ ଲୋକମାନେ ଭିଡ଼ ହୋଇଥିଲେ। ଏସମୟରେ, ରାଜପଥରେ ଲୋକମାନେର ଉଲ୍ଲାସର ଶବ୍ଦ ସମୁଦ୍ରର ଗୁଞ୍ଜନ ପରି ହେଉଥିଲା। ଆୟୋଧ୍ୟା ସମସ୍ତ ରାସ୍ତା ଦୂର୍ଗନ୍ଧ ଓ ଚାଲିବାରେ ମନୋହର ହୋଇଥିଲା, ଅରଣ୍ୟ ମାଳା ଓ ଉଚ୍ଚ ଘରର ଝଣ୍ଡାରେ ଶୋଭା ପାଉଥିଲା। ଏସମୟରେ, ଆୟୋଧ୍ୟାର ଲୋକମାନେ—ନାରୀ ଓ ଶିଶୁମାନେ ଭିଡ଼ ହୋଇ—ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଉତ୍ସବ ପାଇଁ ନିଜେ ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇ, ଉଲ୍ଲାସରେ ଏହି ଆୟୋଧ୍ୟାର ମହା ଉତ୍ସବ ଦେଖିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ଥିଲେ। ଏପରି ଭିଡ଼ ରାଜପଥ ଭିତରେ, ବସିଷ୍ଠ ଧୀରେ ଧୀରେ ରାଜପାଳିସ ଦିଗକୁ ଚାଲିଥିଲେ, ଲୋକମାନେ ଭିଡ଼କୁ ବିଭାଜିତ କରୁଥିଲେ। ଶ୍ୱେତ ମେଘ ଶିଖର ପରି ଏକ ରାଜପାଳିସରେ ଚଢ଼ି, ବସିଷ୍ଠ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ, ବୃହସ୍ପତି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପରି। ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଆଗମନ ଦେଖି, ରାଜା ତାଙ୍କ ଆସନରୁ ଉଠି, ମତାମତ ଜାଣି, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ଜଣାଇଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ମହାସଭାରେ ବସିଥିବା ସଭ୍ୟମାନେ ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି ଉଠିଲେ। ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ଅନୁମତିରେ, ରାଜା ଲୋକମାନେ ଭିତରୁ ନିଜ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ସିଂହ ଗିରିଗୁହାରେ ଯିବାପରି। ଏହି ଅନ୍ତଃପୁର ଦୀପ୍ତିମାନ ନାରୀମାନେର ଭିଡ଼ରେ ଭରିଥିଲା, ଇନ୍ଦ୍ରର ମନ୍ଦିର ପରି ଶୋଭା ପାଉଥିଲା, ରାଜା ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ତାହାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ରାମାୟଣର ଆୟୋଧ୍ୟା କାଣ୍ଡର ଷଷ୍ଠ ସର୍ଗ ପଠିତ ହୁଏ। ବସିଷ୍ଠ ତ୍ୟାଗ କରିବା ପରେ, ରାମ ନିୟମିତ ମନ ଓ ନିର୍ମଳ ଦେହରେ, ଚକ୍ଷୁଶାଳି ସୀତାଙ୍କ ସହିତ, ନାରାୟଣଙ୍କ ଉପାସନାକୁ ଗଲେ। ତାଲେ ଅଞ୍ଜଳିରେ ଅଘ୍ରତି ଧରି, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଅଗ୍ନିରେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଘୃତ ଅର୍ପଣ କଲେ। ଅଘ୍ରତି ଶେଷ ଭାଗ ଭୋଜନ କରି, ନିଜ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ତୁଷୀ ତଳେ ବସି ନାରାୟଣଙ୍କ ଧ୍ୟାନ କଲେ। ରାତିର ଏକ ପାହାଡ଼ ଅବଶିଷ୍ଟ ହେବା ସମୟରେ, ରାମ ଜାଗି, ଗୃହକୁ ଶୁଭ ରୀତିରେ ସଜାଇଲେ। ଏଠାରେ, ଗାୟକ, ବଂଶାବଳିକ ଓ ସ୍ତୁତିକାରମାନେଙ୍କ ମଧୁର କଥା ଶୁଣି, ରାମ ନିୟମିତ ଧ୍ୟାନରେ ପୂର୍ବାହ୍ନ ପୂଜା ପାଇଁ ବସିଲେ। ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପ୍ରଣାମ କରି, ଶୁଭ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ବେଦ ପାଠ କରାଇଲେ। ଏହି ବେଦ ପାଠର ଗମ୍ଭୀର ଓ ମଧୁର ଶବ୍ଦ, ଓ ଉପକରଣ ମଧୁର ଶବ୍ଦ ଏସହିତ, ଆୟୋଧ୍ୟାକୁ ଭରି ଦେଲା। ରାମ ଓ ବୈଦେହୀ ଉପବାସ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ଆୟୋଧ୍ୟାର ସମସ୍ତ ଲୋକ ଉଲ୍ଲାସରେ ଭରିଗଲେ। ଏପରି ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ବିଷୟରେ ଶୁଣି, ଏବଂ ରାତି ଶେଷ ହୋଇଥିବା ଦେଖି, ସମସ୍ତ ନାଗରିକ ନିଜ ନଗରକୁ ଶୁଭ ଭାବରେ ସଜାଇବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।