ରାମଙ୍କୁ ଦେଖି ଦଶରଥ ଏହିପରି କହିଲେ—“ରାମ, ଆଜି ମୁଁ ଅଶୁଭ୍ ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖୁଛି; ଆକାଶରୁ ଅଗ୍ନିମୟ ଉଲ୍କାପିଣ୍ଡ ତଡ଼ିତ ସହିତ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ପଡ଼ୁଛି। ଜ୍ୟୋତିଷୀମାନେ କହିଛନ୍ତି, ମୋ ଜନ୍ମନକ୍ଷତ୍ର କ୍ରୂର ଗ୍ରହ—ସୂର୍ଯ୍ୟ, ମଙ୍ଗଳ ଓ ରାହୁ—ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ। ସାଧାରଣତଃ ଏପରି ଅଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଇଲେ ରାଜାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ କିମ୍ବା ଭୟଙ୍କର ବିପଦ ଆସେ। ଏହିଏ ଦେଖି, ରାଘବ, ମୋ ମନ ଅସ୍ଥିର ହେବା ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ ଅଭିଷେକିତ ହେବା ଉଚିତ, କାରଣ ଜୀବମାନଙ୍କର ଚିନ୍ତା ସତ୍ୟିକି ଅସ୍ଥିର। ଆଜି ଚନ୍ଦ୍ର ପୂର୍ବାଷାଢ଼ା ନକ୍ଷତ୍ରକୁ ପୁଷ୍ୟା ପୂର୍ବରୁ ପହଞ୍ଚିଛି; ଆସନ୍ତାକାଲି ଜ୍ୟୋତିଷୀମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପୁଷ୍ୟା ସଂଯୋଗ ଘୋଷଣା କରିବେ। ତେଣୁ, ପୁଷ୍ୟା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ତୁମେ ଅଭିଷେକିତ ହେବା; ମୋ ମନ ତୁମକୁ ଏହିପରି ଉତ୍ସାହିତ କରୁଛି। ଆସନ୍ତାକାଲି ମୁଁ ତୁମକୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରିବି, ଶତ୍ରୁ ଦଳନ କରୁଥିବା ରାମ। ଆଜିଠୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ତୁମେ ନିଜ ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ତୁମ ଜନାନୀ ସହିତ ଦର୍ଭା ଶଯ୍ୟା ଉପରେ ରାତି କାଟିବା ଉଚିତ। ତୁମ ମିତ୍ରମାନେ ଆଜି ସତର୍କ ହୋଇ ତୁମକୁ ଚାରିପାଖରେ ରକ୍ଷା କରିବେ; ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟରେ ବହୁତ ବାଧା ଆସିଥାଏ। ଭରତ ଏବେ ନଗରରୁ ଦୂରେ ଅଛି, ତେଣୁ ତୁମ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ସମୟ ଆସିଛି। ତୁମ ଭାଇ ଭରତ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ; ସେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରେ, ଧର୍ମବାନ, ଦୟାଳୁ ଓ ନିଜ ଇନ୍ଦ୍ରିୟରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରଖିଛି। ତଥାପି, ମୁଁ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ମନ ଅସ୍ଥିର ବୋଲି ଭାବୁଛି; କିନ୍ତୁ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କ କର୍ମରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ରାଘବ।” ଏପରି କଥା ଶୁଣି ଓ ଆସନ୍ତାକାଲି ଅଭିଷେକ ଅନୁମତି ମିଳିବା ପରେ, ରାମ ପିତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ନିଜ ଘରକୁ ଗଲେ। ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପ୍ରକାରେ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ନିଜ ଗୃହ ପ୍ରବେଶ କରି, ସେ ସିଧାସିଧି ମା ଦେବୀଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ଗଲେ। ଏଠାରେ ରାମ ଦେଖିଲେ ତାଙ୍କ ମା କୌସଲ୍ୟା ନମ୍ର ଭାବରେ, ସୁନ୍ଦର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଚୁପ୍ଚାପ ଭାବରେ ମନ୍ଦିରରେ ବସି, ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛନ୍ତି। ସୁମିତ୍ରା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଏଠାକୁ ପୂର୍ବରୁ ଆସିଥିଲେ, ଶୀତା ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଖବର ଶୁଣି ଆଣି ଦିଆଯାଇଥିଲେ। ସମୟ ଉପରେ, କୌସଲ୍ୟା ଚକୁ ବନ୍ଦ କରି, ସୁମିତ୍ରା, ଶୀତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ। ପୁଷ୍ୟା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ପୁତ୍ର ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ହେବା ଶୁଣି, ସେ ନିଶ୍ୱାସ ଅଟକାଇ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିଲେ। ଏହିପରି ଉପବାସ ଓ ପୂଜାରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥିବାବେଳେ, ରାମ ଆସି ମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ଆନନ୍ଦ ଦେଇ କହିଲେ—“ମା, ପିତା ମୋତେ ଜନସମୁଦାୟର ରକ୍ଷା କରିବା କାମ ଦେଇଛନ୍ତି; ଆସନ୍ତାକାଲି ମୁଁ ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପ୍ରକାରେ ଅଭିଷେକିତ ହେବି। ଶୀତା ମଧ୍ୟ ଆଜି ରାତି ମୋ ସହିତ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ; ମୋ ଶିକ୍ଷକମାନେ ଏହିପରି ଆଜ୍ଞା ଦେଇଛନ୍ତି, ପିତା ମଧ୍ୟ ଏହା କହିଛନ୍ତି। ଆସନ୍ତାକାଲି ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଉଚିତ, ତାହା ଆଜି ମୋ ପାଇଁ ଓ ବୈଦେହୀ ପାଇଁ ଆୟୋଜନ କର।" ଏହିପରି କଥା ଶୁଣି, ଦୀର୍ଘ ଅଭିଲାଷା ପୂରଣ ହେଉଥିବା କୌସଲ୍ୟା ଅନନ୍ଦ ଲୁହାରେ କଣ୍ଠ ଅଟକାଇ କହିଲେ—“ମୋ ଶିଶୁ ରାମ, ତୁମେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେଉ; ତୁମ ଶତ୍ରୁମାନେ ନିହତ, ତୁମେ ଶ୍ରୀ ଓ ଉନ୍ନତିରେ ସମ୍ପନ୍ନ, ମୋ ଆତ୍ମୀୟ ଓ ସୁମିତ୍ରାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛ। ରାମ, ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛ, ତୁମ ଗୁଣରେ ତୁମ ପିତା ଦଶରଥଙ୍କୁ ଖୁସି କରିଛ। ମୋ ସହିଷ୍ଣୁତା ଅବ୍ୟର୍ଥିତ ହେଲା, ମୋ ପଦ୍ମନୟନ ପୁତ୍ର, ଏବେ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ରାଜସ୍ୱ ଶ୍ରୀ ତୁମ ଉପରେ ବସିବ।" ମାଙ୍କୁ ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ରାମ ନମ୍ର ଭାବରେ ଜୋଡ଼ାହାତେ ବସିଥିବା ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖି ମୃଦୁ ହସି କହିଲେ—“ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ମୋ ସହିତ ଶାସନ କର; ଏହି ରାଜ୍ୟ ଶ୍ରୀ ତୁମେ ମୋ ଦ୍ୱିତୀୟ ଆତ୍ମା, ତୁମ ପାଇଁ ଆସିଛି। ସୌମିତ୍ରି, ରାଜ୍ୟର ଉପଭୋଗ ଓ ଫଳ ଉପଭୋଗ କର; ମୋ ଜୀବନ ଓ ରାଜ୍ୟ ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଚାହୁଁଛି।” ଏପରି କଥା କହି ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ, ରାମ ମାମାନେଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଶୀତାଙ୍କୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଦେଇ ନିଜ ଗୃହକୁ ଯିବାକୁ ଏଗେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ରାମକୁ ଆସନ୍ତାକାଲି ଅଭିଷେକ ନିମିତ୍ତେ ଉପଦେଶ ଦେଇ, ଦଶରଥ ରାଜା ପ୍ରଧାନ ପୁରୋହିତ ଵଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଡାକି କହିଲେ—“କକୁତ୍ସ୍ଥ ବଂଶଜ, ତୁମେ ଯାଇ, ରାମ ଓ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଆଜି ଉପବାସ କରାଇବା ଉଚିତ, ଶୁଭ ଓ ରାଜ୍ୟ ଲାଭ ପାଇଁ।” ଵଶିଷ୍ଠ ଏହାକୁ ଶୁଣି “ଏହିପରି ହେବ” ବୋଲି ରାଜାଙ୍କୁ କହି, ନିଜେ ରାମଙ୍କ ଗୃହକୁ ଗଲେ। ରାମଙ୍କୁ ଉପବାସ କରାଇବାକୁ, ଶୂର, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ନିୟମ ଜ୍ଞାନୀ ରାମଙ୍କୁ ନିୟମିତ କରିବାକୁ, ଵଶିଷ୍ଠ ନିଜ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରଥ ଉପରେ ଚଢ଼ି ଗଲେ। ରାମ ଉତ୍ସାହିତ ଓ ନମ୍ର ଭାବରେ ନିଜ ଗୃହରୁ ବାହାରି, ଉପସ୍ଥିତ ମହାମୁନିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବାକୁ ଗଲେ। ଶୀଘ୍ର ଚାଲି, ସେ ଚାରିଏ ରଥ ସମ୍ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚି, ଵଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ହାତ ଧରି ନିଜେ ରଥରୁ ଉତାରିବାରେ ସାହାୟତା କଲେ। ରାମଙ୍କ ଏପରି ନମ୍ରତା ଦେଖି, ପୁରୋହିତ ଦୟାଳୁ ଭାବରେ ରାମଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଲେ—“ରାମ, ତୁମ ପିତା ତୁମେ ଉପରେ ଖୁସି, ଏବେ ତୁମେ ରାଜ୍ୟ ପାଇବ; ଆଜି ଶୀତା ସହିତ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ। ଆସନ୍ତାକାଲି ତୁମ ପିତା ଦଶରଥ ସ୍ନେହରେ, ନହୁଷଙ୍କ ଯେପରି ଯୟାତିଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରିଥିଲେ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରିବେ।" ଏପରି କଥା କହି, ଶୁଚି ଓ ନିୟମିତ ଵଶିଷ୍ଠ ରାମ ଓ ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ନିୟମ ପ୍ରକାର ଉପବାସ କରାଇଲେ।