ରାମଙ୍କ ପିତା ଦଶରଥ ତାଙ୍କୁ ନିଜେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାକୁ ଏବଂ ଯଥାଯଥ ଆଚରଣ କରିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦେଲେ। ଏହି କଥା ଶୁଣି ରାମଙ୍କ ସଙ୍ଗୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅତି ଭଲପାଇଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଖୁସି କରିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ଥିଲେ, ତ୍ୱରିତ ଭାବରେ କୌଶଲ୍ୟାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ଏବଂ ବିବରଣୀ ଦେଲେ। କୌଶଲ୍ୟା ତାଙ୍କୁ ସୁନା, ଗାଁ, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ମଣିମାଣିକ୍ୟ ବଣ୍ଟନ କରିଲେ। ସତ୍ତ୍ୱଶୀଳ ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ କୌଶଲ୍ୟା ଏହି ଉପହାରଗୁଡିକ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟଜନମାନେ ପାଇଁ ଦେଲେ। ପରେ, ରାଘବ ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ତାଙ୍କ ରଥରେ ଚୢ଼ି ନିଜ ଅତି ଶୋଭାମୟ ଘରକୁ ଗଲେ, ଯାଁଠାରେ ଜନସମୂହ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ। ନାଗରିକମାନେ ରାଜାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଏତେ ଖୁସି ହେଲେ ଯେ, ଏକ ବଡ଼ ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିବା ପରି ଲାଗିଲା। ସେମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ ଏବଂ ଖୁସିରେ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଲେ। ଏଠିଠାରେ ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଲୋକମାନେ ଚାଲିଗଲାପରେ, ଦଶରଥ ରାଜା ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ପୁନଃ ଆଲୋଚନା କରିଲେ। ଭଲଭାବରେ ବିଚାର କରି, ଏହି ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ଠା ରାଜା ନିଜ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲେ। ସେ କହିଲେ, “ଆସନ୍ତାକାଲି ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରର ଅନୁକୂଳ ଦିନ; ଆସନ୍ତାକାଲି ମୋର ପୁତ୍ର ରାମ, ଯାହାର ଚକ୍ଷୁ ମାନେ ପଦ୍ମ ପତ୍ର ପରି, ତାଙ୍କୁ ରାଜସ୍ୟ ଅଭିଷେକ କରାଯିବ।” ଏହାପରେ, ଦଶରଥ ରାଜା ନିଜ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ଯାଇ ରଥଚାଳକଙ୍କୁ ଡାକିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ, “ରାମଙ୍କୁ ପୁନଃ ଏଠାକୁ ନେଇଆସ।” ଦ୍ୱାରପାଳମାନେ ରାମଙ୍କୁ ଏହି ଡାକ ଦେଲେ। ଏହି ଡାକ ଶୁଣି ରାମ ଅନ୍ଦୋଳିତ ହେଲେ। ତ୍ୱରିତ ଭାବରେ ରାମ ଅନ୍ତର୍ଗତ ହୋଇ କହିଲେ, “ଆପଣ ଆସିବାର କାରଣଟି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କୁହନ୍ତୁ।” ତେବେ ରଥଚାଳକ କହିଲେ, “ରାଜା ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି; ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଆପଣ ଚାହିଲେ ଯାଇପାରିବେ।” ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାମ ଉତ୍ସୁକତାରେ ରାଜପାଳିସକୁ ଗଲେ। ରାମ ଆସିଥିବା ଶୁଣି, ଦଶରଥ ରାଜା ଉତ୍ତମ କଥା କହିବାକୁ ଚାହିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ଆଣିଲେ। ରାଘବ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ରାଜପାଳିସରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ଦୂରରୁ ଦେଖି ହାତ ଜୋଡି ପ୍ରଣାମ କଲେ। ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଉଠାଇ ଗଲେ, ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ଆସନ ଦେଲେ ଏବଂ ପୁନଃ କଥା କହିଲେ। “ରାମ, ମୁଁ ବୃଦ୍ଧ ହୋଇଛି, ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ ଜୀବନ କରିଛି ଏବଂ ମୋ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ସମସ୍ତ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରିଛି। ମୁଁ ଅନେକ ଯଜ୍ଞ କରିଛି, ଅନେକ ଦାନ ଦେଇଛି। ଆଜି, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନୁଷ୍ୟ, ତୁମେ ମୋର ଅପୂର୍ବ ଏବଂ ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର, ମୋ ଆଶାଅନୁସାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛ। ମୁଁ ଦେଇଛି, ଶିଖିଛି, ଆପ୍ତି କରିଛି ଯାହା ଚାହିଲି। ମୁଁ ଦେବତା, ଋଷି, ପିତୃ, ପୁରୋହିତ ଏବଂ ନିଜ ପ୍ରତି ଋଣ ମୁକ୍ତ ହୋଇଛି। ଏବେ ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ କିଛି କରିବା ଅଛି ନାହିଁ, ଏବଂ ଏହା ହେଉଛି ତୁମ ଅଭିଷେକ। ଏହି କଥା ମୁଁ କହୁଛି, ତୁମେ ଏହା ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ। ଆଜି ସମସ୍ତ ଜନ ତୁମକୁ ରାଜା ଭାବରେ ଚାହୁଛନ୍ତି; ଏହିପରି, ମୁଁ ତୁମକୁ ରାଜସ୍ୟ ଅଭିଷେକ କରିବି। ଏହି ଦିନ, ମୁଁ ଭୟଙ୍କର ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖୁଛି; ଅଗ୍ନିମୟ ଧୁମକେତୁ ତ୍ରାସଦାୟକ ଧ୍ୱନି ସହିତ ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ୁଛି। ଜ୍ୟୋତିଷୀମାନେ କହୁଛନ୍ତି ଯେ, ମୋ ତାରା କ୍ରୂର ଗ୍ରହମାନେ—ସୂର୍ଯ୍ୟ, ମଙ୍ଗଳ ଏବଂ ରାହୁ—ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ। ସାଧାରଣତଃ ଏପରି ଅପଶକୁନ ଦେଖାଯିବା ରାଜାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ବିପଦ ଆଣିଥାଏ। ତେଣୁ, ରାଘବ, ମୋ ଚିତ୍ତ ଭ୍ରମିତ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ ଅଭିଷେକ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ; କାରଣ ଜୀବଜନ୍ତୁମାନେର ଚିନ୍ତା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚଞ୍ଚଳ। ଆଜି ଚନ୍ଦ୍ର ପୂର୍ବାଷାଢ଼ାରେ ପହଁଚିଛି, ପୁଷ୍ୟ ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ; ଆସନ୍ତାକାଲି ଜ୍ୟୋତିଷୀମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ପୁଷ୍ୟ ସଂଯୋଗ ଘୋଷଣା କରିବେ। ତେଣୁ, ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଅଭିଷେକ ହେବା; ମୋ ମନ ଏହାପାଇଁ ଅତି ଉତ୍ସାହିତ। ଆସନ୍ତାକାଲି ମୁଁ ତୁମକୁ ରାଜସ୍ୟ ଅଭିଷେକ କରିବି, ହେ ଶତ୍ରୁଦଳନ। ଆଜିରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ତୁମେ ରାତି ସଂଯମରେ ତୁମ ଜନାନୀ ସହିତ ଦର୍ଭା ଶେୟାରେ ଶୟନ କରିବା ଉଚିତ। ତୁମ ମିତ୍ରମାନେ ଏହି ଦିନ ଚାରିପାଖରେ ସଚେତନ ରହି ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରିବେ; କାରଣ ଏପରି ଉଦ୍ୟମରେ ଅନେକ ବାଧା ଆସେ। ଭରତ ସହର ରୁ ବାହାରେ ଥିବାରୁ, ତୁମ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ସମୟ ଆସିଛି। ତୁମ ଭାଇ ଭରତ ସଦା ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଜେଷ୍ଠଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରେ, ନ୍ୟାୟବାନ, ଦୟାଳୁ ଏବଂ ଏନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରିଛି। ତଥାପି, ମୁଁ ମନୁଷ୍ୟମାନେର ଚିତ୍ତ ଅସ୍ଥିର ଭାବିବି; କିନ୍ତୁ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଏକ ଦୀପ୍ତି ଦେଖାଏ, ହେ ରାଘବ। ଏପରି ଭାବରେ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଆଗ୍ୟା ଦେଇ, ରାମ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ନିଜ ଘରକୁ ଚାଲିଗଲେ। ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ସେ ତ୍ୱରିତ ଭାବରେ ନିଜ ମାଆଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ଗଲେ। ଏଠାରେ ରାମ ତାଙ୍କ ମାଆ କୌଶଲ୍ୟାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ନମ୍ର ଭାବରେ ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ନିରବ ଭାବରେ ଦେବାଳୟରେ ବସି ନିଜ ପୁତ୍ରର ଶୁଭ ଭାବିବାରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଥିଲେ। ସୁମିତ୍ରା ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପୂର୍ବରୁ ଏଠାରେ ଆସିଥିଲେ, ସୀତା ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ, ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକର ଖୁସି ଖବର ଶୁଣି। ସେମାନେ କୌଶଲ୍ୟାଙ୍କୁ ଘିରି ରହିଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ମୁଦିଥିଲେ। ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ପୁତ୍ରର ଅଭିଷେକ ହେବା ଶୁଣି, କୌଶଲ୍ୟା ନିଜ ଶ୍ୱାସ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ତାଙ୍କ ପୂଜାରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥିବାବେଳେ, ରାମ ଆସିଲେ, ଭକ୍ତି ସହିତ ଭାବପୂର୍ବକ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଦେଲେ ଏବଂ ଏହି କଥା କହିଲେ, ଯାହାରେ ତାଙ୍କ ମାଆ ଖୁସି ହେଲେ— “ମା, ମୋର ପିତା ମୋତେ ଜନମାନ୍ୟ ରକ୍ଷାର ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଇଛନ୍ତି; ଆସନ୍ତାକାଲି ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ ମୁଁ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେବି। ଏହି ରାତି ସୀତା ମଧ୍ୟ ମୋ ସହିତ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ; ଏହିପରି ମୋ ଶିକ୍ଷକମାନେ ଉପଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି, କାରଣ ମୋର ପିତା ଏହି କଥା କହିଛନ୍ତି।