ଦଶରଥ ମହାରାଜ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ର ଆସିଲାପରେ ତୁମେ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ପାଇବା; କାରଣ ତୁମେ ସ୍ୱଭାବ ଓ ଚୟନରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ଗୁଣବାନ୍। ତୁମେ ଧର୍ମିକ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ମୋର ସ୍ନେହରୁ ଏକ କଥା କହୁଛି—ସଦା ନମ୍ରତା ରଖିବା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ସଂଯମ କରିବା। କାମ ଓ କ୍ରୋଧ ଜନିତ ଦୋଷ ଛାଡ଼ିଦେବା; ଗୁପ୍ତ ଓ ପ୍ରକାଶ୍ୟ, ଉଭୟ ସ୍ଥଳରେ ଉଚିତ ଆଚରଣ କରିବା। ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ଜିତିବା, ଧନ-ଅସ୍ତ୍ର ଭଣ୍ଡାର ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା। ଯେ ରାଜା ଏମିତି ଭାବରେ ଭକ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ଶାସନ କରେ, ସେଠାରେ ବନ୍ଧୁମାନେ ଅମୃତ ପାଇଥିବା ଦେବତାମାନେ ପରି ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି। ଏହିପରି ଆଚରଣ କରିବାକୁ ତୁମେ ସଂଯମ ରଖ।" ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ରାମଙ୍କ ସହଚରମାନେ ତାଙ୍କୁ ଖୁସି କରିବାକୁ ଦୃତ ଗତିରେ କୌସଳ୍ୟାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ। କୌସଳ୍ୟା ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟଜନମାନଙ୍କୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ଗାଈ, ଓ ରତ୍ନ ଦାନ କଲେ। ସେ, ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା, ଏହି ଦାନ ଦେଇ, ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ରାଘବଙ୍କୁ ଜନସମୂହ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଇ ନିଜ ଗୃହକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିବାକୁ ପଠାଇଲେ। ସେଠାରେ ନାଗରିକମାନେ ରାଜାଙ୍କ ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣି, ବଡ଼ ଧନ ଲାଗିଥିବା ପରି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ; ସେମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ନିଜ ଘରକୁ ଫେରି, ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ଏଠାରେ ଚତୁର୍ଥ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ନାଗରିକମାନେ ଚାଲିଗଲାପରେ, ଦଶରଥ ରାଜା ପୁନି ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କଲେ। ଏହା ପରେ ସେ ଏକ ଦୃଢ଼ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ନେଲେ। ସେଠାରେ ରାଜା କହିଲେ, “ଆସନ୍ତାକାଲି ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ର ଆସିବ; ଆସନ୍ତାକାଲି ମୋର ପୁତ୍ର ରାମ, ଯାହାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ କମଳଦଳ ସମାନ, ସେ ରାଜ୍ୟାଭିଷିକ୍ତ ହେବେ।” ଏହା ପରେ ଦଶରଥ ରାଜା ନିଜ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ସାରଥିକୁ ଡାକି କହିଲେ, “ରାମଙ୍କୁ ପୁନି ଏଠାକୁ ନେଇଆ।” ଦ୍ୱାରପାଳମାନେ ରାମଙ୍କୁ ଏହି ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଦେଲେ, ଶୁଣି ବେଳେ ରାମଙ୍କ ମନେ ଅନିଶ୍ଚିତତା ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା। ସେ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ପଚାରିଲେ, “ମୋ ଆସିବାର କାରଣ କ’ଣ?” ସାରଥି ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ରାଜା ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି; ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଆପଣ ଯିବେ କି ନାହିଁ, ନିଜେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଅନ୍ତୁ।” ଏହି ଉତ୍ତର ଶୁଣି, ରାମ ଦୃତ ଚଳି ରାଜମହଳକୁ ଗଲେ। ରାମ ଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ଦଶରଥ ରାଜା ସ୍ନେହପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହିବାକୁ ଚାହିଲେ ଓ ତାଙ୍କୁ ଭିତରକୁ ନେଇଲେ। ରାଘବ ନିଜ ପିତାଙ୍କ ମହଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଦୂରରୁ ଦେଖି, ହାତ ଜୋଡି ଶୀର୍ଷ ନମସ୍କାର କଲେ। ଦଶରଥ ତାଙ୍କୁ ଉଠାଇ, ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଆସନ ଦେଇ, ପୁନି କଥା ଆରମ୍ଭ କଲେ— “ରାମ, ମୁଁ ବୟସ୍କ, ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ ଭୋଗ କରିଛି; ଶତଶଃ ଯଜ୍ଞ କରିଛି, ଯେପରି ଚାହିଁଥିଲି। ଆଜି ତୁମେ ମୋର ଇଚ୍ଛାନୁସାର ଅପୂର୍ବ, ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର; ମୁଁ ଦେଇଛି, ଶିଖିଛି, ଓ ଯାହା ଚାହିଁଥିଲି ସେ ସବୁ ପାଇଛି। ମୁଁ ଦେବ, ଋଷି, ପିତୃ, ପୌରୋହିତ୍ୟ ଓ ନିଜ ପ୍ରତି ସମସ୍ତ ଋଣ ମୁକ୍ତ; ଏବେ ତୁମ ପାଇଁ କିଛି ବାକି ନାହିଁ, ମାତ୍ର ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ଛାଡ଼ି। ତେଣୁ ମୁଁ ଯାହା କହୁଛି, ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ କରିବା ଉଚିତ। ଏବେ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ତୁମକୁ ରାଜା ଭାବେ ଚାହୁଁଛନ୍ତି; ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷିକ୍ତ କରିବି। ଏହା ସହିତ, ଆଜି ମୁଁ ଅଶୁଭ୍ନ୍ବା ଶପ୍ନ ଦେଖୁଛି; ଅଗ୍ନିମୟ ଉଲ୍କା ବିଜ୍ଞାନ୍ତ ଧ୍ୱନି ସହ କ୍ଷୀଣ ହେଉଛି। ଜ୍ୟୋତିଷୀମାନେ କହୁଛନ୍ତି, ମୋର ନକ୍ଷତ୍ର ଦୁଷ୍ଟ ଗ୍ରହ—ସୂର୍ଯ୍ୟ, ମଙ୍ଗଳ ଓ ରାହୁ—ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ। ଏପରି ଅଶୁଭ ସଙ୍କେତ ଆସିଲେ, ରାଜାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ବା ଭୟଙ୍କର ବିପଦ ଆସେ। ତେଣୁ, ରାଘବ, ମୋର ମନ ଅସ୍ଥିର ହେବା ପୂର୍ବରୁ, ତୁମକୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରିବା ଦରକାର; କାରଣ ଜୀବମାନଙ୍କ ମନ ବହୁତ ଚଞ୍ଚଳ। ଆଜି ଚନ୍ଦ୍ରମା ପୂର୍ବାଷାଢ଼ାକୁ ପହଞ୍ଚିଛି, ପୁଷ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ; ଆସନ୍ତାକାଲି ନିଶ୍ଚିତ ଜ୍ୟୋତିଷୀମାନେ ପୁଷ୍ୟ ସଂଯୋଗ ଘୋଷଣା କରିବେ। ତେଣୁ ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ତୁମେ ରାଜ୍ୟାଭିଷିକ୍ତ ହେଉ; ମୋର ମନ ଏହିପରି ଆଗ୍ରହ କରୁଛି। ଆସନ୍ତାକାଲି ମୁଁ ତୁମକୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷିକ୍ତ କରିବି, ହେ ଶତ୍ରୁଦଳନ। ଆଜିଠାରୁ ସଂଯମ ରଖି, ତୁମ ସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ଦର୍ଭ ଶୟନରେ ରାତି କାଟିବା; ତୁମ ବନ୍ଧୁମାନେ ସତର୍କ ରହି, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରିବେ; ଏପରି ଉଦ୍ୟମରେ ବହୁତ ବିଘ୍ନ ଆସେ। ଭରତ ନଗରରେ ନଥିବାରୁ, ମୋ ମତରେ ଏହି ସମୟ ଉପଯୁକ୍ତ। ତୁମର ଭାଇ ଭରତ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଜ୍ୟେଷ୍ଠଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ଧର୍ମପରାୟଣ, ଦୟାଳୁ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟୀ। ତଥାପି, ମୁଁ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମନ ଅସ୍ଥିର ବୋଲି ଭାବିଏ; କିନ୍ତୁ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଇତିହାସରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ, ହେ ରାଘବ।" ଏପରି ଭାବେ ଆଗାମୀ ଦିନ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ନିମିତ୍ତ ଅନୁମତି ଓ ଉପଦେଶ ଦେଇ, ରାମ ନମସ୍କାର କରି ନିଜ ଗୃହକୁ ଚାଲିଗଲେ। ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶାନୁସାରେ ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ସେ ସିଧାସିଧି ମାଆଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ଦେଖିଲେ, କୌସଳ୍ୟା, ନମ୍ର, ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ମୌନ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେବଗୃହରେ ବସି, ରାମଙ୍କ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛନ୍ତି। ସେଠାରେ ସୁମିତ୍ରା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଆଗରୁ ପହଞ୍ଚିଯାଇଥିଲେ, ତଥା ସୀତା ମଧ୍ୟ ଖୁସି ଖବର ଶୁଣି, ଆଣି ଦିଆଯାଇଥିଲେ।