ଏହି ଘଟଣାରେ, ଦଶରଥ ରାଜା ରାମଙ୍କୁ ନିଜ ପାଖରେ ବସାଇ ଦେଖିଲେ, ମାନେ ଏକ ନିର୍ମଳ ଆଇନାରେ ନିଜକୁ ଦେଖୁଥିବା ପରି ଅନୁଭବ କଲେ । ସେହିବେଳେ, ସେ ତାଙ୍କର ସୁସଂସ୍ଥିତ ପୁଅ ରାମଙ୍କୁ ମଧୁର ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ—“ରାମ, ତୁମେ ମୋର ପ୍ରଧାନ ରାଣୀର ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ମୋର ଯୋଗ୍ୟ ପୁଅ ଅଟୁଟ ଭାବରେ ଅଛ ।” “ରାମ, ତୁମେ ମୋର ପ୍ରିୟ ପୁଅ, ଗୁଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ । ତୁମ ନିଜ ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଜନମାନସଙ୍କ ହୃଦୟ ଜିତିଛ । ଏହି କାରଣରୁ, ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ର ଆସିଲେ, ତୁମେ ଏହି ରାଜ୍ୟର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଭାବରେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ଅଟୁଟ ଭାବରେ ପ୍ରମାଣିତ ହେଉଛ ।” “ତଥାପି, ତୁମେ ଧର୍ମିକ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ମୋର ସ୍ନେହ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମ ଭଲ ପାଇଁ କିଛି କହିବି—ସଦା ବିନମ୍ରତା ରଖିବା ଏବଂ ନିଜ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା । ଆଶା ଓ କ୍ରୋଧ ରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଦୋଷ ଛାଡ଼ିଦେବା ଉଚିତ; ଗୋପନ ଓ ଚାରିପାଖରେ ନିୟମିତ ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ ।” “ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସମସ୍ତ ଜନତାଙ୍କୁ ଜିତିବା, ରାଜସ୍ୱ ଓ ଅସ୍ତ୍ରାଗାର ଭରିବା ଉଚିତ । ଯେ ରାଜା ନିଜ ପ୍ରଜାଙ୍କ ସ୍ନେହ ଓ ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଏହି ପୃଥିବୀ ଶାସନ କରେ, ତାଙ୍କ ସାଙ୍ଗମାନେ ଅମୃତ ପାଇଥିବା ଦେବତାମାନଙ୍କ ପରି ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି । ତେଣୁ, ପୁଅ, ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ଏହି ଅନୁଯାୟୀ ଚାଲିବା ।” ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ରାମଙ୍କ ଭକ୍ତ ଓ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ମିତ୍ରମାନେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ କୌଶଲ୍ୟାଙ୍କ ପାଖକୁ ଖବର ଦେଲେ । କୌଶଲ୍ୟା ଖୁସିରେ ସୁନା, ଗାଈ ଓ ବିଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣି ରତ୍ନ ଦାନ କଲେ । ସେ, ନାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା, ଏହି ସମ୍ପଦ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଦେଲେ । ପରେ, ରାଘବ ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ତାଙ୍କ ଅଲଙ୍କୃତ ଗୃହକୁ ରଥରେ ବସି ଗଲେ, ଏବଂ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ଗର୍ବରେ ସମ୍ମାନ କଲେ । ସେହି ସମୟରେ ରାଜଧାନୀର ନାଗରିକମାନେ ରାଜାଙ୍କ ମୁଖରୁ ଏହି ଖୁସିର ଖବର ଶୁଣି ବଡ଼ ଉତ୍ସାହିତ ହେଲେ, ମାନେ ସେମାନେ କିଛି ମହାପୁରସ୍କାର ଜିତିଥିବା ପରି ଅନୁଭବ କଲେ । ସେମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ ଏବଂ ଖୁସିରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ । ଏଠାରେ ଚତୁର୍ଥ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ନାଗରିକମାନେ ଚାଲିଗଲାପରେ, ଦଶରଥ ରାଜା ପୁଣି ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଆଲୋଚନା କଲେ । ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଚାର କରି, ଏହି ଦୃଢ଼ ଚିତ୍ତ ରାଜା ନିଶ୍ଚୟ କଲେ—“ଆସନ୍ତାକାଲି ପବିତ୍ର ପୁଷ୍ୟ ଦିନ । ଆସନ୍ତାକାଲି ମୋର ପଦ୍ମପତ୍ର ନୟନ ଥିବା ପୁଅ ରାମଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରିବି ।” ତାପରେ ରାଜା ତାଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ରଥଚାଳକଙ୍କୁ ଡାକି କହିଲେ—“ରାମଙ୍କୁ ପୁଣି ଏଠାକୁ ଆଣ ।” ଦ୍ୱାରପାଳମାନେ ରାମଙ୍କୁ ଏହି ଆମନ୍ତ୍ରଣ ଦେଲେ, ଏହା ଶୁଣି ରାମଙ୍କ ମନରେ କିଛି ଅଶାନ୍ତି ଅନୁଭବ ହେଲା । ତାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଭିତରକୁ ନେଇଯାଇ, ରାମ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ମୋ ଆସିବାର କାରଣ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କହ ।” ରଥଚାଳକ କହିଲେ—“ରାଜା ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି; ଏହା ଶୁଣି ଆପଣ ଚାହୁଁଥିଲେ ଯାଇପାରନ୍ତି ।” ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ରାମ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ରାଜଭବନକୁ ଚାଲିଗଲେ । ରାମ ଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ଦଶରଥ ରାଜା ତାଙ୍କୁ ମୃଦୁ ଶବ୍ଦରେ କଥାବାର୍ତ୍ତା କହିବାକୁ ଆନ୍ତରିକ କାମନା କଲେ ଏବଂ ରାମଙ୍କୁ ଭିତରକୁ ଆଣିଲେ । ରାମ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଭବନରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ଦୂରରୁ ଦେଖି ହାତ ଜୋଡି ପ୍ରଣାମ କଲେ । ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଉଠାଇ ଆଲିଂଗନ କଲେ, ଆସନ ଦେଇ ପୁଣି କଥା ଆରମ୍ଭ କଲେ— “ରାମ, ମୁଁ ବୃଦ୍ଧ ହୋଇଛି, ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ ଉପଭୋଗ କରିଛି ଏବଂ ଇଚ୍ଛାମତ ଭୋଗଭୋଗ କରିଛି । ମୁଁ ଇଚ୍ଛାମତ ଦାନ କରିଛି, ଶତଶଃ ଯଜ୍ଞ କରିଛି । ଏବେ ତୁମେ ମୋର ଅପୂର୍ବ ଏବଂ ପ୍ରିୟ ପୁଅ, ମୋ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ଜନ୍ମ ନେଇଛ । ମୁଁ ଦେଇଛି, ଶିଖିଛି, ଆମି ଚାହିଁଥିବା ସବୁ କିଛି ପାଇଛି ।” “ହେ ରାମ, ମୁଁ ସୁଖ ଅନୁଭବ କରିଛି, ଦେବତା, ଋଷି, ପିତୃ, ପୁରୋହିତ ଏବଂ ନିଜ ପ୍ରତି ଋଣ ମୁକ୍ତ ହୋଇଛି । ତୁମ ପାଇଁ ଆଉ କିଛି ବାକି ନାହିଁ, କେବଳ ଏହି ଅଭିଷେକ ଛାଡ଼ି । ତେଣୁ, ମୁଁ ଯାହା କହୁଛି, ତୁମେ ଏହାକୁ କରିବା ଉଚିତ ।” “ଆଜି ସମସ୍ତ ଜନ ତୁମକୁ ରାଜା ଭାବରେ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଭାବରେ ଅଭିଷିକ୍ତ କରିବି । ଏହା ସହିତ, ଆଜି ମୁଁ ଅଶୁଭ ସ୍୵ପ୍ନ ଦେଖୁଛି, ଅଗ୍ନି ମେଘ ଗର୍ଜନ ସହ କ୍ଷିତିଜରେ ପଡ଼ୁଛି । ଜ୍ୟୋତିଷୀମାନେ ମୋ ଜନ୍ମନକ୍ଷତ୍ର ପ୍ରତି କ୍ରୁର ଗ୍ରହ—ସୂର୍ଯ୍ୟ, ମଙ୍ଗଳ ଓ ରାହୁ—ଅପମାନ କରୁଛନ୍ତି ବୋଲି କହୁଛନ୍ତି । ଏପରି ଅଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଦେଖିଲେ ରାଜାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଓ ଭୟଙ୍କର ବିପଦ ଆସେ । ତେଣୁ, ରାଘବ, ମୋର ମନ ଅସ୍ଥିର ହେବା ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେଉ, କାରଣ ଜୀବମାନଙ୍କ ମନ ବହୁତ ଚଞ୍ଚଳ ।” “ଆଜି ଚନ୍ଦ୍ର ତାରା ମଧ୍ୟରେ ପୂର୍ବାଷାଢ଼ାକୁ ପହଞ୍ଚିଛି, କାଲି ପୁଷ୍ୟ ଯୋଗ ହେବ ବୋଲି ଜ୍ୟୋତିଷୀମାନେ କହୁଛନ୍ତି । ତେଣୁ, ପୁଷ୍ୟ ଯୋଗେ ଅଭିଷେକ କରାଯିବା ଉଚିତ; ମୋ ମନ ଏହିପାଇଁ ଦୃଢ଼ ଚାହାଁଛି । କାଲି ମୁଁ ତୁମକୁ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଭାବରେ ଅଭିଷିକ୍ତ କରିବି, ହେ ଶତ୍ରୁ ଦଳନ କରୁଥିବା ରାମ ।” “ଆଜିଠାରୁ ତୁମେ ନିଜ ପତ୍ନୀ ସହିତ ଦର୍ଭା ଛାଇଁ ଛାଡ଼େ ଶୟନ କରିବା ଓ ନିଜକୁ ସଂଯମ ରଖିବା । ତୁମ ମିତ୍ରମାନେ ଆଜି ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ସଚେତନ ରହି ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରିବେ, କାରଣ ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟରେ ବିପଦ ଆସିପାରେ ।” “ବର୍ତ୍ତମାନ ଭରତ ନଗରରେ ନାହାନ୍ତି, ତେଣୁ ଏହି ସମୟ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ । ତୁମ ଭାଇ ଭରତ ଧର୍ମପରାୟଣ, ବଡ଼ ଭାଇଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରେ, ଧର୍ମିକ, ଦୟାଳୁ ଓ ନିଜ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରଖେ । ତଥାପି, ମୁଁ ବିଶ୍ୱାସ କରେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମନ ଅସ୍ଥିର, କିନ୍ତୁ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ଥିବା ଧର୍ମିକମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଦୀପ୍ତିମାନ ।” ଏପରି ଭାବେ ଆଗାମୀକାଲି ଅଭିଷେକ ହେବା ପାଇଁ ଅନୁମତି ଓ ଉପଦେଶ ପାଇ, ରାମ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ନିଜ ଗୃହକୁ ଚଲିଗଲେ ।