ସୁମନ୍ତ୍ର ହାତ ଜୋଡି ରାମଙ୍କ ପଛରେ ପଛରେ ଚାଲିଲେ, ଯେତେବେଳେ ରାଘବବଂଶର ଗର୍ବ ରାମ ତାଙ୍କର ପିତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ରାଜପ୍ରାସାଦକୁ ଯାଉଥିଲେ । ସେ ରାଜପ୍ରାସାଦ କୈଲାସ ପର୍ବତର ଶିଖର ଭଳି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଦେଖାଯାଉଥିଲା । ରାଘବ ତ୍ୱରିତଗତିରେ ରାଜପ୍ରାସାଦକୁ ଚଢ଼ିଗଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ସମ୍ନାରେ ହାତ ଜୋଡି ନମସ୍କାର କଲେ । ନିଜ ନାମ ଘୋଷଣା କରି, ରାମ ତାଙ୍କର ପିତାଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ଶିର ନମାଇଲେ । ଏଭଳି ହାତ ଜୋଡି ନମିଥିବା ରାମଙ୍କୁ ଦେଖି, ରାଜା ଦଶରଥ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ନିକଟକୁ ଆଣି, ତାଙ୍କର ହାତ ଧରିଲେ ଏବଂ ଏକ ରତ୍ନ ଓ ସୁନାରେ ଶୋଭିତ ଉତ୍ତମ ଆସନ ଦେଲେ । ରାଜା ରାମଙ୍କୁ ସେଇ ସୁନ୍ଦର ଓ ଉଚ୍ଚତମ ଆସନରେ ବସିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କଲେ । ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଆସନ ପାଇଁ, ରାଘବ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଲେ । ତାଙ୍କର ନିଜ ତେଜରେ, ଯେପରି ମେରୁ ପର୍ବତ ଉପରେ ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ, ସେପରି ସେଇ ସଭା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲା । ଶରତ ଆକାଶରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା, ଗ୍ରହ ଏବଂ ତାରାମଣ୍ଡଳରେ ଯେପରି ଶୋଭା ପାଏ, ସେପରି ସେଇ ସଭା ଦେଖାଯାଉଥିଲା । ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖି, ରାଜା ଦଶରଥ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ । ସେ ନିଜକୁ ଏକ ନିର୍ମଳ ଅଇନାରେ ଅନୁପ୍ରତିବିମ୍ବିତ ହେଉଥିବା ଭଳି ଅନୁଭବ କଲେ । ଏପରେ, ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପିତା ତାଙ୍କ ସୁନ୍ଦର ଆସନରେ ବସିଥିବା ପୁତ୍ରଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ । ରାଜା ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, "ତୁମେ ମୋ ପ୍ରଧାନ ରାନୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛ, ସମସ୍ତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ମୋର ଉତ୍ତମ ପୁତ୍ର ଅଟୁଟ ଭାବେ ହେଉଛ । ରାମ, ତୁମେ ମୋର ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର, ଗୁଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ । ତୁମେ ନିଜ ଗୁଣରେ ଏହି ଜନମାନେଙ୍କ ହୃଦୟ ଜିତିଛ । ଏହିପରି, ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ତୁମେ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ପାଇବ । ପ୍ରକୃତି ଓ ଚୟନରେ ତୁମେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ମନୁଷ୍ୟ ଭାବରେ ପରିଚିତ । ତଥାପି, ମୋର ସ୍ନେହବଶତଃ ତୁମର କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ମୁଁ କିଛି ଉପଦେଶ ଦେଉଛି—ସଦା ନମ୍ରତା ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖିବା । ଆସକ୍ତି ଓ କ୍ରୋଧରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଦୋଷଗୁଡ଼ିକୁ ତ୍ୟାଗ କର, ଗୁପ୍ତ ଓ ପ୍ରକାଶ୍ୟ—ଦୁଇଁ ଠାରେ ଉଚିତ ଆଚରଣ କର । ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ଓ ପ୍ରଜାମାନେ ସମେତ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜୟ କର, ଧନଭଣ୍ଡାର ଓ ଅସ୍ତ୍ରଶାଳାରେ ବହୁତ ଧନ ସଞ୍ଚୟ କର । ଯିଏ ଏମିତି ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ସ୍ନେହ ଓ ଭକ୍ତିରେ ରଖି ଭୂମିର ଶାସନ କରେ, ତାଙ୍କର ମିତ୍ରମାନେ ଅମୃତ ମିଳିବାରେ ଦେବତାମାନେ ଯେପରି ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି, ସେପରି ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି । ଏହିପରି, ପୁତ୍ର, ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖି, ଏହିପରି କାମ କର ।" ରାଜାଙ୍କ ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ରାମଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଓ ପ୍ରେମରେ ଭରିଥିବା ତାଙ୍କର ମିତ୍ରମାନେ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହୋଇ କୌଶଲ୍ୟାଙ୍କୁ ଏହି ଖୁସିର ଖବର ଦେଲେ । କୌଶଲ୍ୟା, ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟଜନଙ୍କୁ ସୁନା, ଗାଈ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ରତ୍ନ ବଣ୍ଟିଦେଲେ । ଏପରେ, ରାଘବ ରାଜାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ତାଙ୍କର ଚରିଅଟ୍ ଚଢ଼ି ନିଜ ଭବନକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଉଥିଲେ । ସେଇ ସମସ୍ତ ନାଗରିକମାନେ ରାଜାଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ଏପରି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ଯେପରି ଏକ ବଡ଼ ଲାଭ ମିଳିଛି । ସେମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରି ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା କଲେ । ଏଠାରେ ଚତୁର୍ଥ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ଲୋକମାନେ ବିଦାୟ ହେବା ପରେ, ରାଜା ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ପୁନଃ ଆଲୋଚନା କଲେ । ଆଲୋଚନା ପରେ, ସେଉଁଠି ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲେ । "ଆସନ୍ତାକାଲି ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରର ଶୁଭ ଦିନ; ଆସନ୍ତାକାଲି ମୋର ପଦ୍ମନୟନ ରାମଙ୍କର ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ହେବ," ରାଜା ଘୋଷଣା କଲେ । ଏପରେ ରାଜା ଦଶରଥ ନିଜ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ସୁତରାମକୁ ଡାକି କହିଲେ, "ରାମଙ୍କୁ ପୁନଃ ଏଠାକୁ ଆଣ ।" ଦ୍ୱାରପାଳ ରାମଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ ଯେ, ତାଙ୍କୁ ପୁନଃ ଡାକାଯାଇଛି । ଏହି ଖବର ଶୁଣି ରାମଙ୍କ ମନରେ କିଛି ଅଶାନ୍ତି ଆସିଲା । ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ଭାବେ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ରାମ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ଆପଣ ଆସିବାର କାରଣ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ ।" ସୁତରାମ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ରାଜା ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି; ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଆପଣ ଯିବେ କି ନାହିଁ ତାହା ନିଜେ ତୟ କରନ୍ତୁ ।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାମ ଦ୍ୱାରାନ୍ୱିତ ହୋଇ ପୁନଃ ରାଜପ୍ରାସାଦକୁ ଗଲେ । ରାମ ଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ଦଶରଥ ରାଜା ମୃଦୁ ଶବ୍ଦରେ କଥା କହିବାକୁ ଚାହିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ଆଣିଲେ । ରାଘବ ନିଜ ପିତାଙ୍କ ରାଜପ୍ରାସାଦରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ଦୂରରୁ ଦେଖି ହାତ ଜୋଡି ନମସ୍କାର କଲେ । ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଉଠାଇ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ଆସନ ଦେଲେ ଏବଂ ପୁନଃ କଥା କହିଲେ । "ରାମ, ମୁଁ ବୃଦ୍ଧ, ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଏବଂ ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରିଛି; ମୁଁ ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ ଶତଶଃ ଯଜ୍ଞ କରିଛି, ଦାନ ଦେଇଛି । ଆଜି, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ, ତୁମେ ମୋର ଅପୂର୍ବ ଏବଂ ଆତ୍ମଜ ପୁତ୍ର ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛ; ମୁଁ ଦେଇଛି, ଶିଖିଛି, ଇଚ୍ଛିତ ସମସ୍ତ କାମ କରିଛି । ହେ ବୀର, ମୁଁ ସୁଖ ଅନୁଭବ କରିଛି; ଦେବତା, ଋଷି, ପିତୃ, ପ୍ରଜାପତି ଏବଂ ନିଜ ପ୍ରତି ମୋର କୌଣସି ଋଣ ନାହିଁ । ତୁମ ପାଇଁ ମୋର ଏକମାତ୍ର କାମ ଅଛି, ସେହେଉଛି ତୁମର ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ; ତେଣୁ ଏବେ ମୁଁ ଯାହା କହିବି, ତୁମେ ତାହା କରିବା ଉଚିତ । ଆଜି ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ତୁମକୁ ରାଜା ଭାବରେ ଚାହୁଁଛନ୍ତି; ଏହିପରି, ମୁଁ ତୁମକୁ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଭାବେ ଅଭିଷେକ କରିବି । ଏହା ସହିତ, ରାମ, ଆଜି ମୁଁ ଅଶୁଭ ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖୁଛି; ଅଗ୍ନିମୟ ଉଲ୍କାପିଣ୍ଡ କଡ଼ା କଡ଼ା ଶବ୍ଦରେ ତଳକୁ ପଡ଼ୁଛି । ଜ୍ୟୋତିଷୀମାନେ ମୋତେ କହୁଛନ୍ତି ଯେ, ମୋର ନକ୍ଷତ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ, ମଙ୍ଗଳ ଏବଂ ରାହୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ ହେଉଛି । ସାଧାରଣତଃ, ଏପରି ଅପଶକୁନ ଦେଖାଯିବାରେ ରାଜାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଓ ଭୟଙ୍କର ଦୁର୍ଘଟନା ଘଟେ । ତେଣୁ, ରାଘବ, ମୋର ମନ ଅସ୍ଥିର ହେବା ପୂର୍ବରୁ ତୁମର ଅଭିଷେକ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ; କାରଣ, ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଚିନ୍ତା ସତତା ଅସ୍ଥିର ଥାଏ । ଆଜି ଚନ୍ଦ୍ରମା ପୂର୍ବାଷାଢାରେ ପହଞ୍ଚିଛି, ପୁଷ୍ୟ ଆସିବାକୁ ଅଛି; ଆସନ୍ତାକାଲି ଜ୍ୟୋତିଷୀମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ଯୋଗ ଘୋଷଣା କରିବେ ।