ଦଶରଥ ରାଜା ନିଜ ପାଳେସର ଦେଉଳ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାଇ ରହିଥିଲେ, ସେ ଦେଖିଲେ ତାଙ୍କର ପୁଅ ରାମ ଆସୁଛନ୍ତି—ଯେଉଁ ରାମ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଶୂର ବିର, ଗନ୍ଧର୍ବ ରାଜା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ମହାନ ବ୍ୟକ୍ତି। ଦୀର୍ଘ ଭୁଜା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ, ଗର୍ବିତ ହାତୀ ପରି ଚାଲିଥିଲେ; ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତ ପରି ଚମକୁଥିଲା, ଦେଖିବାକୁ ବହୁତ ମନୋହର। ରାମଙ୍କର ଶୋଭା, ଉତ୍କର୍ଷ, ଓ ଗୁଣ ଲୋକଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ଓ ହୃଦୟକୁ ଆକର୍ଷିତ କରୁଥିଲା; ତିନି ବିନ୍ଦୁ ଜଳରେ ତାପିତ ପୃଥିବୀକୁ ମେଘର ଶୀତଳତା ଦେଇ ଖୁସି କରିଥିବା ପରି, ଲୋକମାନେ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖି ଆନନ୍ଦିତ ହେଉଥିଲେ। ରାମ ଆସୁଥିବା ବେଳେ ଦଶରଥ ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାରେ ଅପାର ସନ୍ତୋଷ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ; ଏହି ସମୟରେ ସୁମନ୍ତ୍ର ରାମଙ୍କୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରଥରୁ ଉତରେଇବାରେ ସହଯୋଗ କଲେ। ରାମ ତାଙ୍କର ହାତ ଜୋଡି, ସୁମନ୍ତ୍ର ପଛରେ ଚାଲି, ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଦେଉଳ ପାଖକୁ ଗଲେ; ରଘୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ ଶିବ ପାହାଡ଼ର ଶିଖର ପରି ଚମକୁଥିଲା। ରାମ ତ୍ୱରାନ୍ତ ଚାଲି ଦେଉଳରେ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ; ହାତ ଜୋଡି ନିଜ ପିତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ଓ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ନିଜ ନାମ ଘୋଷଣା କରି, ରାମ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ପାଦ ପରେ ନମନ କଲେ; ରାମଙ୍କୁ ଏପରି ହାତ ଜୋଡି ନମନ କରିଥିବା ଦେଖି, ଦଶରଥ ରାଜା ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପୁଅଙ୍କୁ ନିକଟକୁ ଆଣିଲେ, ହାତ ଧରି ସ୍ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ରତ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଏକ ଉତ୍ତମ ଆସନ ଦେଲେ। ରାଜା ରାମଙ୍କୁ ସେଉଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆସନରେ ବସିବାକୁ ଦେଉଥିଲେ; ରାମ ଏହି ଆସନରେ ବସି ଅତି ଚମକୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର ନିଜ ତେଜରେ, ମେରୁ ପାହାଡ଼ରେ ଉଦୟ ହେଉଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି, ରାମ ସମ୍ମିଳନୀକୁ ଆଲୋକିତ କରିଦେଲେ; ସେ ସମ୍ମିଳନୀ ଶରତ ଆକାଶରେ ଚନ୍ଦ୍ର, ଗ୍ରହ, ତାରା ଚମକୁଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ରାଜା ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପୁଅକୁ ଦେଖି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ; ନିଜ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ପରି ସ୍ବଚ୍ଛ ଦର୍ପଣରେ ଅଳଂକୃତ ହେବାର ଅନୁଭୂତି ହେଲା। ତାପରେ ସେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପିତା, ଉତ୍ତମ ଆସନରେ ବସିଥିବା ରାମଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ। ଦଶରଥ ରାଜା ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, କଶ୍ୟପ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ କଥା କହିଥିବା ପରି—"ତୁମେ ମୋ ମୁଖ୍ୟ ରାଣୀଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଛ, ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରରେ ଯୋଗ୍ୟ, ଏବଂ ଯୋଗ୍ୟ ପୁଅ।" "ରାମ, ତୁମେ ମୋ ପ୍ରିୟ ପୁଅ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁଣରେ; ନିଜ ଗୁଣରେ ଲୋକମାନଙ୍କର ହୃଦୟ ଜିତ କରିଛ।" "ଏହିପରି ତୁମେ ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ହେବାର ଅଧିକାର ଗ୍ରହଣ କର; ତୁମେ ଜନ୍ମ ଓ କ୍ରିୟାରେ ଶୁଭ ମିଳିଛ।" "ତଥାପି, ତୁମେ ଶୁଭ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରେମରୁ ମୁଁ ତୁମ ସ୍ବାର୍ଥରେ କିଛି କହିବି: ସଦା ନମ୍ରତା ରଖ, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କର।" "କାମ ଓ କ୍ରୋଧ ପ୍ରଭୂତି ଦୋଷ ଛାଡିଦିଅ; ଗୁପ୍ତ ଓ ପ୍ରକାଶ ଦୁଇଁ ଚାଳି ଯଥାଯଥ ଆଚରଣ କର।" "ମନ୍ତ୍ରୀ ଦିଅଁ ଆରମ୍ଭ କରି ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଜିତିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର; ରାଜସ୍ୱ ଓ ଶସ୍ତ୍ରାଗାରରେ ବଡ଼ ଆସ୍ତି ଏକତ୍ରିତ କର।" "ଯିଏ ଭୂମିକୁ ଭକ୍ତ ଓ ପ୍ରେମିକ ପ୍ରଜା ଦ୍ୱାରା ଶାସନ କରେ, ତାଙ୍କର ମିତ୍ରମାନେ ଅମୃତ ପାଇଥିବା ଦେବମାନେ ପରି ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି।" "ଏହିପରି, ପୁଅ, ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ଏହି ଅନୁସାରେ କାମ କର।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାମଙ୍କୁ ଭକ୍ତ ଓ ଏହି ଉପଦେଶରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ମିତ୍ରମାନେ ତ୍ୱରାନ୍ତ କୌଶଳ୍ୟାଙ୍କ ପାଖକୁ ଖବର ଦେଲେ; କୌଶଳ୍ୟା ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ଗାଁଠିଁ, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ରତ୍ନ ଦାନ କଲେ। ଉତ୍ତମ ନାରୀ କୌଶଳ୍ୟା ଏହି ଦାନ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟଜନଙ୍କୁ ଦେଲେ; ତାପରେ ରାମ ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ରଥରେ ଚଢ଼ି ନିଜ ଶୋଭାମୟ ଗୃହକୁ ଗଲେ, ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରୁଥିଲେ। ନାଗରିକମାନେ ରାଜାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ବଡ଼ ଲାଭ ମିଳିଥିବା ପରି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ; ରାଜାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ, ଆନନ୍ଦରେ ଭରି ଦେବମାନେ ପୂଜା କଲେ। ଏଠାରେ ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଲୋକମାନେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିବା ପରେ, ଦଶରଥ ରାଜା ଆଉଥରେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଆଲୋଚନା କଲେ; ଆଲୋଚନା ପରେ, ଏହି ଦୃଢ଼ ରାଜା ନିଜ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲେ। "ଆସନ୍ତାକାଲି ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରର ଶୁଭ ଦିନ; ଆସନ୍ତାକାଲି ମୋ ପୁଅ ରାମ, ଲଟସ ପତ୍ର ପରି ଚକ୍ଷୁ, ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ରୂପେ ଅଭିଷେକ ହେବେ," ରାଜା ଘୋଷଣା କଲେ। ତାପରେ ଦଶରଥ ରାଜା ନିଜ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ଗଲେ, ଚାରିଅଟିୟରକୁ ଡାକି କହିଲେ—"ରାମକୁ ଆଉଥରେ ଏଠାକୁ ଆଣ।" ଦ୍ୱାରରକ୍ଷକମାନେ ରାମଙ୍କୁ ଏହି ଡାକ ଦେଲେ; ଏହି ଡାକ ଶୁଣି ରାମ ଭୟ ଅନୁଭବ କଲେ। ତ୍ୱରାନ୍ତ ଭିତରେ ଆସି, ରାମ କହିଲେ—"ତୁମେ କାହିଁକି ଆସିଛ, ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କାରଣ କହ।" ଚାରିଅଟିୟର କହିଲେ—"ରାଜା ତୁମକୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି; ଏହା ଶୁଣି, ତୁମେ ଯିବା କି ନାହିଁ, ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା।" ଚାରିଅଟିୟରଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ରାମ ତ୍ୱରାନ୍ତ ରାଜପାଳେସରେ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ। ରାମ ଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ଦଶରଥ ରାଜା ଉତ୍ତମ କଥା କହିବାକୁ ଚାହିଁ, ତାଙ୍କୁ ଭିତରକୁ ଆଣିଲେ। ରାମ ନିଜ ପିତାଙ୍କ ଦେଉଳକୁ ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ଦୂରରୁ ଦେଖି, ହାତ ଜୋଡି ପ୍ରଣାମ କଲେ। ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଉଠାଇ, ଆଲିଂଗନ କରି, ଆସନ ଦେଇ, ପୁନି ରାମଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ। "ରାମ, ମୁଁ ବୃଦ୍ଧ, ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ, ଏବଂ ମୋ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ଭୋଗ କରିଛି; ମୁଁ ଅନେକ ଯଜ୍ଞ, ଅନେକ ଦାନ କରିଛି।" "ଆଜି, ମୋ ଅନୁକୂଳ ଓ ଅପୂର୍ବ ପୁଅ ତୁମେ ଜନ୍ମ ନେଇଛ; ମୁଁ ଦେଇଛି, ଶିଖିଛି, ଏବଂ ଚାହିଁଥିବା ସବୁ ପାଇଛି।" "ବୀର, ମୁଁ ଖୁସି ଅନୁଭବ କରିଛି; ଦେବ, ଋଷି, ପିତୃ, ପୁରୋହିତ, ଓ ନିଜ ପ୍ରତି ଋଣ ଶେଷ କରିଛି।" "ତୁମ ପାଇଁ ଆଉ କିଛି କରିବା ଅଛି ନାହିଁ, ସେହିଁପାଇଁ ମୁଁ ଯାହା କହୁଛି, ତୁମେ ଏହା କରିବା ଉଚିତ।" "ଆଜି ସମସ୍ତ ଲୋକ ତୁମକୁ ରାଜା ଭାବରେ ଚାହୁଁଛନ୍ତି; ଏହିପାଇଁ, ପୁଅ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ରୂପେ ଅଭିଷେକ କରିବି।" "ଏହା ଛଡ଼ା, ଆଜି ମୁଁ ଅଶୁଭ ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖୁଛି; ଅଗ୍ନିମୟ ଧୂମକେତୁ ଗଜଗଜ ଶବ୍ଦ କରି ତଳକୁ ପଡ଼ୁଛି।