ରାଜା ଦଶରଥ ଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଯେଉଁମାନେ ହାତ ଜୋଡି ଦଣ୍ଡବତ୍ ହୋଇ ଦାଣ୍ଡ ଦେଉଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ—ସୁନା, ମଣିମୁକ୍ତା, ବିଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ, ଅନେକ ପ୍ରକାର ଔଷଧି ଓ ଉପହାର ଆଣିବା ପାଇଁ। ସେହିପରି, ସ୍ୱେତ ମାଳା, ଭୁନା ଚାଉଳ, ମଧୁ ଓ ଘୃତ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଭାବେ, ଅପରିହିତ ନୂତନ ବସ୍ତ୍ର, ଏକ ରଥ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ଆଣିବାକୁ କହିଲେ। ଚାରି ପ୍ରକାର ସେନା, ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଥିବା ଏକ ହାତୀ, ଦୁଇଟି ଚାମର, ଧଳା ଛତ୍ର ଓ ଧ୍ୱଜା ସଜାଇବା ଆଦେଶ ଦେଲେ। ଏକ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ବାଘଚମର, ସେଂଖଳା ଶତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ କଳଶ, ସୁନାର ଶିଙ୍ଗ ଥିବା ଏକ ବୃଷ, ଏବଂ ଯେଉଁ କିଛି ଆବଶ୍ୟକ ଏବଂ ଶୁଭ ଜିନିଷ, ସେସବୁ ଆୟୋଜନ କରି ପ୍ରଭାତେ ରାଜସଭାର ଅଗ୍ନିଗୃହରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ କହିଲେ। ରାଜମହଳ ଓ ସମଗ୍ର ନଗର ଦ୍ୱାରକୁ ଚନ୍ଦନ ମାଳା ଓ ସୁଗନ୍ଧ ଧୂପ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ କରିବା ନିର୍ଦେଶ ହେଲା। ଶତଶଃ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ଦହି ଓ ଦୁଧ ମିଶା ଉତ୍ତମ ଓ ପୌଷ୍ଟିକ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ। ସେମାନେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେପରେ, ଆଗାମୀ ପ୍ରଭାତେ ଘୃତ, ଦହି, ଭୁନା ଚାଉଳ ଏବଂ ଅନେକ ଦାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ବିତରଣ କରିବା ପ୍ରସ୍ତାବ ହେଲା। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ପରେ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିବା, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ ଓ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ନିର୍ଦେଶ ହେଲା। ଧ୍ୱଜା ସଜାଇବା, ରାଜପଥ ଝଡ଼ିବା, ଦ୍ୱାରପାଳ ଓ ନୃତ୍ୟାଙ୍ଗନାମାନେ ଭଲ ଭାବରେ ଭୂଷିତ ହେବା, ଖାଦ୍ୟ ଓ ଉପହାର ନେଇଥିବା ଲୋକେ ରାଜମହଳର ଦ୍ୱିତୀୟ ପ୍ରାଙ୍ଗଣ ଓ ଦେବଳୟ-ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେବା, ମାଳା ଧାରଣ କରିପାରିବା ଲୋକେ ଅଲଗା ଭାବେ ରଖାଯିବା, ଦୀର୍ଘ ତଳୱାର, ଚମଡ଼ା ବେଲ୍ଟ ଧାରଣ କରିଥିବା, ସଜ୍ଜିତ ଓ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ହେବା, ସେହିପରି ସାହସୀ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ରାଜମହଳର ବଡ଼ ସଭାଘରରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ନିର୍ଦେଶ ହେଲା। ଏପରି ସମସ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦୁଇଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିର୍ବିଘ୍ନରେ ସମ୍ପାଦନ କଲେ। ସେମାନେ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ସବୁ କାମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ସୂଚନା ଦେଲେ। ରାଜା ଦଶରଥ, ତାଙ୍କ କଥା ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭକ୍ତି ସହ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ବୟ କରାଯିବାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ଓ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ଏବଂ ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କୁ ଡାକି କହିଲେ—“ନିୟମିତ ଓ ଶାନ୍ତ ଶିଳ୍ପୀ ରାମଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଏଠାକୁ ଆଣ।” ସୁମନ୍ତ୍ର ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ଯାଇ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରେ ରାମଙ୍କୁ ଆଣିଲେ। ଦୁଇଜଣ ଏକାଠି ବସିଥିବା ବେଳେ ରାମ ରାଜା ଦଶରଥଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ପୂର୍ବ, ଉତ୍ତର, ପଶ୍ଚିମ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ରାଜାମାନେ, ବିଦେଶୀ, ଆର୍ୟ, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ପାହାଡ଼ର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜନମାନେ ସମସ୍ତେ ଦଶରଥଙ୍କ ସେବାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ, ଯେପରି ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସେବା କରନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାଜା ଦଶରଥ ବଡ଼ ମହିମା ଧାରଣ କରୁଥିଲେ। ରାଜମହଳର ତେରସାରୁ ଦଶରଥ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର, ପୃଥିବୀରେ ବିରତ୍ନାମା ଓ ଗନ୍ଧର୍ବ ରାଜା ସମ ଶୂର ରାମଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖିଲେ। ଦୀର୍ଘବାହୁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଗଜରାଜ ସମ ଚାଳ ଥିବା, ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତ ମଣି ପରି ମୁହଁର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା, ଦେଖିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନୋହର ରାମ, ତାଙ୍କ ରୂପ, ଶୀଳ, ଶୌର୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଓ ହୃଦୟକୁ ଆକର୍ଷିତ କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ଗରମରେ ଜଳ ଦେଇ ପୃଥିବୀକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିବା ବର୍ଷା ମଘ ପରି ଲୋକଙ୍କୁ ଖୁସି କରିଦେଉଥିଲା। ରାମ ଆସୁଥିବା ବେଳେ ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାରେ ତୃପ୍ତ ହେଉନଥିଲେ। ସୁମନ୍ତ୍ର ରାମଙ୍କୁ ରଥରୁ ଉତାରିଦେଲେ। ସୁମନ୍ତ୍ର ହାତ ଜୋଡି ରାମଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲିଲେ। ରଘୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ ତାଳପର୍ବତ ଶିଖର ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ରାଜମହଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ରାମ ଶୀଘ୍ର ଚାଲି ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ, ହାତ ଜୋଡି ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ନିଜ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ପିତାଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ଶିର ନମାଇଲେ। ରାଜା ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ହାତ ଧରି, ମଣି-ସୁନାରେ ଭୂଷିତ ଉତ୍ତମ ଆସନ ଦେଲେ। ରାମ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆସନରେ ବସିଲେ, ତାଙ୍କ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ସଭା ମେରୁ ପର୍ବତରେ ଉଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଅଲୋକିତ ହେଲା। ଶରତ ଆକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର-ନକ୍ଷତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଯେପରି ଶୋଭିତ, ସେପରି ସଭା ରାମଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ଦେଖାଯିବାକୁ ଲାଗିଲା। ପିତା ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ରକୁ ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ, ନିଜ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ନିର୍ମଳ ଦର୍ପଣରେ ଦେଖୁଥିବା ପରି ଅନୁଭବ କଲେ। ତାପରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପିତା ତାଙ୍କ ସୁସଜ୍ଜିତ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ—“ତୁମେ ମୋ ପ୍ରଧାନ ରାନୀ ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମ ନେଇଛ, ସମସ୍ତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଯୋଗ୍ୟ; ତୁମେ ମୋର ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର, ଗୁଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ଲୋକଙ୍କ ହୃଦୟ ଜିତ କରିଛ। ଏହିପରି ତୁମ ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା, ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ତୁମେ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ପାଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। ତୁମେ ନିଜ ଶୀଳ ଓ ଚରିତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଏହି ପଦ ପାଇବାର ଅର୍ହ। ତଥାପି, ପୁତ୍ର, ମୋର ଭାବନାରୁ ତୁମ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଏକ କଥା କହିବି—ସଦା ନମ୍ରତା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ ରଖ। ଅଭିଲାଷା ଓ କ୍ରୋଧ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ଦୋଷ ବିଦାୟ କର; ଜନସମ୍ମୁଖ ଓ ଗୁପ୍ତ ଦୁଇଁଠିଠାରେ ଉଚିତ ଆଚରଣ କର। ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ଜିତିବା ପାଇଁ, ଧନ-ଅସ୍ତ୍ର ସଂଚୟ କର। ଯେ ରାଜା ପ୍ରେମପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଜା ଦ୍ୱାରା ଭୂମି ଶାସନ କରେ, ସେ ମିତ୍ରମାନେ ଅମୃତ ପାଇଥିବା ଦେବତାମାନେ ପରି ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି।” “ଏହିପରି ଆଚରଣ କରିବାକୁ ତୁମେ ନିଜକୁ ନିଗ୍ରହ କର। ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ରାମଙ୍କୁ ପ୍ରେମ କରୁଥିବା ଏବଂ ସେମାନେ ତାଙ୍କ ସୁଖରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ମିତ୍ରମାନେ ଶୀଘ୍ର କୌଶଳ୍ୟାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। କୌଶଳ୍ୟା ଗୋଲା, ଗାଈ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ମୁଲ୍ୟବାନ ମଣିରତ୍ନ ଦାନ କରିବାରେ ଲାଗିଗଲେ।