ସେ ଦିନ, ରାଜା ଦଶରଥଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଶୁଣି ବସିଷ୍ଠ, ମହାଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଉପସ୍ଥିତ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେଙ୍କୁ ନିର୍ଦେଶ ଦେଲେ—ସୁନା, ମଣି, ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ, ଭେଟ ଓ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଔଷଧି ଉପସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ। ସେମାନେ ଆଉ ନିର୍ଦେଶ ଦେଲେ—ଧଳା ମାଳା, ଚିଡ଼ା, ମଧୁ, ଘିଅ ଏବଂ ଅପହିନ୍ନ ପୋଷାକ, ଏକ ରଥ, ଅନେକ ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ଆଣିବାକୁ। ଚାରି ଦଳ ନିକର ଶେନା, ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଥିବା ହାତୀ, ଚମର ଦୁଇଟି, ଧଳା ଛତା ଓ ଧ୍ୱଜ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ନିର୍ଦେଶ ଦେଲେ। ଏକ ଶତ ସୁନାର ଘଡ଼ା, ସୁନା ଶିଙ୍ଗ ଥିବା ବଳଦ, ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବାଘ ଚର୍ମ ମଧ୍ୟ ଚାହିଁଲେ। ଯାହା କି ଆବଶ୍ୟକ, ଏହି ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ରାଜାଙ୍କ ଅଗ୍ନିଶାଳାରେ ପ୍ରଭାତେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ନିର୍ଦେଶ ଦେଲେ। ଅନ୍ତଃପୁର ଓ ସମସ୍ତ ନଗର ଦ୍ୱାରକୁ ଚନ୍ଦନ ମାଳା ଓ ସୁଗନ୍ଧ ଧୂପ ଦେଇ ସଜାଇବାକୁ ଆଜ୍ଞା ହେଲା। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ପାଷ୍ଟିକ ଖାଦ୍ୟ, ଦହି ଓ ଦୁଧ ସହ ଅନେକ ପ୍ରସ୍ତୁତି ହେବାକୁ ଲାଗିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଶତ-ଶତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ଭୋଜନ କରିପାରିବେ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ଘିଅ, ଦହି, ଚିଡ଼ା ଓ ବହୁ ସାମଗ୍ରୀ ଦିଆଯିବାକୁ ନିର୍ଦେଶ ଦିଆଯିଲା। ପ୍ରଭାତ ହେଲେ, ସୁଭ ଦିନ ଆରମ୍ଭ ହେବା ସହ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ ଦେଇ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯିବାକୁ ଚାହିଁଲେ। ଧ୍ୱଜ ଲଗାଯିବା, ରାଜପଥ ଚିତା ହେବା ଓ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱାରପାଳ ଓ ନାଇକାମାନେ ସଜିବାକୁ ନିର୍ଦେଶ ଦିଆଯିଲା। ଖାଦ୍ୟ ଓ ଭେଟ ନେଇ ଥିବା ଲୋକମାନେ ରାଜପାଳିସର ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଙ୍ଗଣ ଓ ଦେବଳୟମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ହେବେ। ମାଳା ପହିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ଲୋକମାନେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ରହିବେ; ଦୀର୍ଘ ତଳୱାର ଓ ଚମଡ଼ା ବେଲ୍ଟ ପିନ୍ଧିଥିବା ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ମାନେ ସଜି ଉପସ୍ଥିତ ହେବେ। ସୁରାବଳୀ ମାନେ ମହାରାଜ ଶଭାଗୃହରେ ପ୍ରବେଶ କରିବେ। ଏହିପରି ଆଜ୍ଞା ଦେଇ, ଦୁଇ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସମସ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ। ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ସମ୍ପାଦନ କରି, ରାଜାଙ୍କୁ ଖବର ଦେଲେ—"ସମସ୍ତ ତିଆରି ହେଇଯିଛି।" ଏହା ଶୁଣି, ରାଜା ଦଶରଥ ଏମିତି ଭଲ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ବହୁତ ଖୁସି ହେଲେ। ତାପରେ ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କୁ ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ—"ସୁନ୍ଦର ଶିଳା ଥିବା ଆତ୍ମନିୟନ୍ତ୍ରିତ ରାମଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଏଠାକୁ ନେଇଆସ।" ସୁମନ୍ତ୍ର ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ ରଥରେ ରାମଙ୍କୁ ନେଇଆସିଲେ। ଦୁଇଜଣ ଏକାଠି ବସିଥିବାବେଳେ, ରାମ ଦଶରଥଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ପୂର୍ବ, ଉତ୍ତର, ପଶ୍ଚିମ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ରାଜାମାନେ, ବିଦେଶୀ, ଆର୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜନଗଣ, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ପାହାଡ଼ରେ ବସୁଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଦଶରଥଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଇଥିଲେ—ଯେପରି ଦେବମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସେବନ କରନ୍ତି। ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦଶରଥ ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ମାରୁତମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଅନ୍ତଃପୁରର ଚାଲରୁ ଦଶରଥ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାମଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖିଲେ—ଯିଏ ଦୁନିଆରେ ପ୍ରଶଂସିତ ଏବଂ ଗନ୍ଧର୍ବ ରାଜା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଦୀର୍ଘ ବାହୁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ ଗର୍ବିତ ହାତୀ ପରି ଚାଲିଥିଲେ, ମୁହଁ ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ, ଦେଖିବାକୁ ଅତି ଆକର୍ଷଣୀୟ। ତାଙ୍କର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଶୃଙ୍ଗାର, ଉତ୍ତମ ଗୁଣ ଓ ଦୟା ଲୋକମାନେର ଚକ୍ଷୁ ଓ ହୃଦୟକୁ ଆକର୍ଷଣ କରିଥିଲା; ତାଙ୍କର ଉପସ୍ଥିତି ତାପିତ ଲୋକମାନେକୁ ବର୍ଷା ପରି ଉଲ୍ଲାସିତ କରିଥିଲା। ରାମ ଆସୁଥିବାବେଳେ ଦଶରଥ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆଶା ରଖି ଚାହିଁଲେ; ସୁମନ୍ତ୍ର ରାଘବଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ରଥରୁ ଉତ୍ତରାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କଲେ। ହାତ ଜୋଡି ସୁମନ୍ତ୍ର ରାମଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲିଲେ; ରାଘବ ରଘୁବଂଶର ଉଲ୍ଲାସ, କୈଳାସ ପର୍ବତର ଶିଖର ପରି ଚମକି ଅନ୍ତଃପୁର ଦିଗରେ ଗଲେ। ରାମ ଶୀଘ୍ର ରାଜାଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ଗଲେ, ହାତ ଜୋଡି ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ପାଖରେ ଯାଇ ଶୀର୍ଷ ନମାଇଲେ। ନିଜ ନାମ ଘୋଷଣା କରି, ରାମ ପିତାଙ୍କ ପାଦେ ନମସ୍କାର କଲେ; ତାଙ୍କୁ ହାତ ଜୋଡି ନମାଇଥିବା ଦେଖି, ଦଶରଥ ତାଙ୍କୁ ନିକଟକୁ ଆଣିଲେ, ହାତ ଧରିଲେ; ଏବଂ ରାମଙ୍କୁ ମଣି ଓ ସୁନାରେ ଶୋଭିତ ଉତ୍ତମ ଆସନ ଦେଲେ। ଦଶରଥ ରାମଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ଆସନ ଦେଉଥିବାବେଳେ, ରାଘବ ଏହି ଉତ୍ତମ ସ୍ଥାନରେ ଶୋଭା ପାଇଲେ। ନିଜ ଦୀପ୍ତିରେ, ମେରୁ ପାହାଡ଼ରେ ଉଦୟ ହେଉଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି, ସମସ୍ତ ସଭାକୁ ଉଜାଗର କରିଦେଲେ। ଶରତ ଆକାଶରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ତାରାମାନେ ଯେପରି ଚମକନ୍ତି, ସେପରି ରାମଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ସଭା ଉଜାଗର ହେଲା; ଦଶରଥ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର ଦେଖି ତୃପ୍ତି ପାଇଲେ। ତାଙ୍କୁ ନିଜ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ପରି ଶୁଭ୍ର ଦର୍ପଣରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଦେଖିଲେ; ଏବେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପିତା ତାଙ୍କ ଉତ୍ତମ ଆସନରେ ବସିଥିବା ପୁତ୍ରଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ। ଦଶରଥ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ—"ତୁମେ ମୋ ମୁଖ୍ୟ ରାଣୀଙ୍କୁ ଜନ୍ମିଥିବା, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଯୋଗ୍ୟ, ଏବଂ ଏକ ଉତ୍ତମ ପୁତ୍ର।" "ମୋ ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର ରାମ, ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ନିଜ ଗୁଣରେ ଲୋକମାନେର ହୃଦୟ ଜିତିଛ।" "ଏହିପରି, ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ତୁମେ ରାଜ୍ୟ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ହେବାର ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କର; ଦୈତ୍ୟ ଓ ଇଚ୍ଛାରେ ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନିଷ୍ୟ।" "ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରେମରେ, ମୋ ପୁତ୍ର, ଏକ ଉପଦେଶ ଦେଉଛି—ସଦା ନମ୍ରତା ରଖ, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କର।" "କାମ ଓ କ୍ରୋଧର ଦୋଷ ଛାଡ଼; ଗୁପ୍ତ ଓ ଖୋଲା ଉଭୟ ସ୍ଥାନରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚରିତ୍ର ରଖ।" "ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଓ ଲୋକମାନେଙ୍କୁ ଜିତିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର; ଧନ ଓ ଅସ୍ତ୍ର ଭଣ୍ଡାର ଏବଂ ଭଣ୍ଡାର ଅଧିକ କର।" "ଯିଏ ଭୂମିରେ ଭକ୍ତ ଏବଂ ପ୍ରେମିକ ପ୍ରଜା ସହ ଶାସନ କରେ, ତାଙ୍କର ମିତ୍ରମାନେ ଅମୃତ ପାଇବା ଦେବମାନେ ପରି ଉଲ୍ଲାସିତ ହୁଅନ୍ତି।" "ଏହିପରି, ପୁତ୍ର, ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ଏହିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କର।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାମଙ୍କ ଭକ୍ତ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଖୁସି କରିବାକୁ ଚାହୁଥିବା ମିତ୍ରମାନେ ଅନୁଗତ ହେଲେ।