ଏହି କଥା ଆୟୋଧ୍ୟା ନାମକ ଏକ ସୁନ୍ଦର ନଗରର, ଯାହାର ରାଜା ଦଶରଥ ଥିଲେ। ଦଶରଥ, ଯିଏ ବହୁତ ସମ୍ରାଟ ଓ ମହାନ ଯୋଧା ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ସହ ହଜାର ଯୁଦ୍ଧା ଥିଲେ। ସେ ନଗରଟିକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଚାରିତ୍ର ଓ ଗୁଣବତ୍ତା ଥିବା ଦ୍ୱିତୀୟ ଜନ୍ମ ଲୋକଙ୍କର ଘେରାରେ ଧରିଥିଲେ, ଯାହା ସଂସ୍କୃତିର ଦ୍ୱିତୀୟ ଶାଖାର ଶିକ୍ଷାରେ ପ୍ରବୀଣ ଓ ସତ୍ୟ ପ୍ରତି ବିଶ୍ୱାସୀ ଥିଲେ। ଏହି ସଦ୍ଗୁଣୀ ଓ ବୃହତ୍ ଆତ୍ମାର ସହିତ ସେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ମହାରିଷିଙ୍କ ନିକଟରେ ବସିଥିବା ଧ୍ୟାନୀ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ମହାନ୍ତା ଥିଲେ। ଏହି ନଗରରେ ଦଶରଥଙ୍କ ଶାସନ ହେଉଥିଲା, ଯାହା ମାନୁର ଭଳି ପୃଥିବୀର ସୁରକ୍ଷା କରୁଥିଲା। ସେ ତାଙ୍କର ସତ୍ୟ ନିଷ୍ଠା ଓ ତିନି ଲକ୍ଷ୍ୟ ଅନୁସରଣରେ ନଗରଟିକୁ ଶାସନ କରୁଥିଲେ, ଯାହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅମରବତୀ ପରି ଥିଲା। ଆୟୋଧ୍ୟାରେ କୌଣସି ଦରିଦ୍ରତା ଥିଲା ନାହିଁ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘରେ ଧନ, ଗୋ ଓ ଘୋଡା, ଧାନ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ଥିଲା। ନଗରରେ କୌଣସି କଳଙ୍କିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଦେଖାଯାଉନଥିଲେ; ସମସ୍ତେ ଧର୍ମୀ, ଶିଷ୍ଟ, ଆନନ୍ଦିତ ଓ ପବିତ୍ର ଥିଲେ। କୌଣସି ଅନ୍ୟାୟ, ଅନ୍ଧ ବିଶ୍ୱାସ, କ୍ଷୁଧା, କ୍ଷୁଣ୍ଡଲାତା ଦେଖାଯାଉନଥିଲା। ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠାବାନ, ସେମାନେ ଦାନ ଓ ଶିକ୍ଷାରେ ପ୍ରବୀଣ, ଓ ଦାନ ଗ୍ରହଣରେ ସାଂକୁଚିତ ଥିଲେ। ଆୟୋଧ୍ୟାରେ ଏକ ଅନ୍ୟ ଗୁଣ ଥିଲା, ସେହିଠାରେ ମହିଳା ଓ ପୁରୁଷ ଦୁଇଜଣଙ୍କରେ ଧନ, ସୌନ୍ଦର୍ୟ ସହିତ ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଥିଲା। ତିନି ବର୍ଗର ଲୋକେ ଦେବତା ଓ ଅତିଥିଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ, ଦୟାଳୁ ଓ ସାହସୀ ଥିଲେ। ସମସ୍ତଙ୍କର ଜୀବନ ସୁସ୍ଥ ଓ ସତ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠାବାନ ଥିଲା, ସେମାନେ ସଦା ତାଙ୍କର ପୁଅ, ପୋତା ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କ ସହିତ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଥିଲେ। ଦଶରଥଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଏହି ନଗର ସୁରକ୍ଷିତ ଥିଲା, ଯେପରିକି ପୁରାତନ ସମୟରେ ମାନୁ ତାଙ୍କର ସମ୍ରାଜ୍ୟର ସୁରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ନଗରଟି ଯୁଦ୍ଧାରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ, ଦୟାଳୁ, ଓ କୌଶଳ ଥିବା ଯୋଧାମାନେ ଭରିଥିଲେ, ଯେପରିକି ଦେଖାଯାଉଥିବା ସିଂହମାନେ। ଏହି ସମସ୍ତ ବୃହତ୍ ଘଟନାରେ, ଦଶରଥଙ୍କ ମହାନ ରାଜ୍ୟ ଏକ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଥିଲା, ଯାହା ସତ୍ୟନାମା ନାମରେ ପରିଚିତ ଥିଲା। ଦଶରଥଙ୍କ ସହାୟକମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଗୁଣରେ ଦକ୍ଷ ଓ ସଦା ଦୟାଳୁ, ସେମାନେ ରାଜ୍ୟର କାର୍ଯ୍ୟରେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ ମନ୍ତ୍ରୀ, ଯେପରିକି ଧୃଷ୍ଟି, ଜୟନ୍ତ, ବିଜୟ, ସୁରାଷ୍ଟ୍ର, ରାଷ୍ଟ୍ରବୃଦ୍ଧି, ଅକୋପ, ଧର୍ମପାଳ, ଓ ସୁମନ୍ତ୍ର, ଯିଏ ମାନ୍ୟତା ଓ ଗ୍ୟାନରେ ପ୍ରବୀଣ। ସେମାନେ ସଦା ସତ୍ୟ ଓ ପରିସ୍କାର କଥା କହିଥିଲେ, ତାଙ୍କର କୌଣସି ପ୍ରେମ, କ୍ଷୋଭ, କିମ୍ବା ସ୍ୱାର୍ଥ ନାହିଁ। ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଘଟନାରେ ଦୃଷ୍ଟି ରଖୁଥିଲେ, ଏବଂ ସମୟରେ ଦଣ୍ଡ ଦେବାକୁ ମଧ୍ୟ ସମର୍ଥ ଥିଲେ। ଏହି ଭଳି ଆୟୋଧ୍ୟାର କଥା ଆମକୁ ଦର୍ଶାଇଥାଏ ଯେ କିପରି ଏକ ସତ୍ୟ, ଧର୍ମ, ଓ ଦୟାରେ ଭରିଥିବା ସମାଜ ଗଢ଼ାଯାଇପାରେ, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତେ ସାଥୀ ଓ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି।