ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଯେପରି ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଉତ୍ତମ ଭାବେ ଶାସନ କରିଥିଲେ, ସେହି ପରମ୍ପରାକୁ ଅନୁସରଣ କରି ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳ ଓ ସୁଖରେ ନିୟୋଜିତ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ମୁଁ ସଦା ନିର୍ବିଘ୍ନ ଭାବେ ଏହି ଜନତାଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିଛି, ଆଗଜାଗି ଏବଂ ନିଦ୍ରା ବିନା ଏହାର ରକ୍ଷା କରିଛି। ଏହି ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଚିନ୍ତା କରିକରି, ଧଳା ଛତାର ଛାୟା ତଳେ ମୁଁ ବୃଦ୍ଧ ହୋଇଯାଇଛି। ଏହି ଦେହ ଅନେକ ହଜାର ବର୍ଷ ଜୀବନ କଟାଇ ଏବେ କ୍ଲାନ୍ତ ଓ ଛିଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଛି, ଏବେ ମୁଁ ବିଶ୍ରାମ ଚାହୁଁଛି। ରାଜଧର୍ମର ଭାର ଯେଉଁଠି ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ ଉଚିତ ଓ ଉପଯୁକ୍ତ, ତଥାପି ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟ ନଥିଲେ ଏହା ଧରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ, ଏହି ଭାର ଉଠାଇ ମୁଁ ଦୁଃଖିତ ଓ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇଛି। ତେଣୁ ଏବେ ମୁଁ ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ, ସେମାନଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରି, ମୋ ପୁଅଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟଭାର ଦେଇ ବିଶ୍ରାମ ନେବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ମୋ ପୁଅ ମୋଠାରୁ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଅଧିକ, ଶତ୍ରୁନଗର ଜୟୀ ଓ ଶକ୍ତିରେ ଇନ୍ଦ୍ର ସମ, ସେହି ରାମ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି। ଚନ୍ଦ୍ରମା ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ର ସହିତ ଯେପରି ଜୁଡିଥାଏ, ଏହି ପୂଣ୍ୟଶ୍ଳାଘ୍ୟ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମଙ୍କୁ ମୁଁ କାଲି ପ୍ରଭାତେ ଯୁବରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରିବି। ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଭାଇ ଏହି ଶ୍ରୀରମ୍ ଆପଣମାନେ ପାଇଁ ଉଚିତ ନାୟକ, ତାଙ୍କ ଶାସନ ତଳେ ତିନି ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ସୁରକ୍ଷିତ ହେବେ। ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଧନ-ଧାନ୍ୟରେ ଏକତ୍ର କରି, ମୋ ପୁଅଙ୍କୁ ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଇ ନିଜେ ଶ୍ରମମୁକ୍ତ ହେବି। ଯଦି ଏହି ଭାବନା ଆପଣମାନେ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି, ତେବେ ଏହାକୁ ଅନୁମୋଦନ କରନ୍ତୁ; କିମ୍ବା ଆମୁକ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ଥିଲେ କହନ୍ତୁ। ମୋ ଇଚ୍ଛା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଆଉ କୌଣସି ଉପକାରକ ବିକଳ୍ପ ଥିଲେ ଚିନ୍ତା କରାଯାଉ; କାରଣ, ଏକାନ୍ତିକ ଚିନ୍ତନ ଏବଂ ଖୋଲା ଆଲୋଚନା ଦ୍ୱାରା ଅଧିକ ସଠିକ୍ ନିଷ୍କର୍ଷ ଆସିଥାଏ। ରାଜା ଏପରି କହିବା ସହିତ, ଉପସ୍ଥିତ ରାଜାମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଓ ହର୍ଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ମୟୂରମାନେ ବର୍ଷାମେଘକୁ ଦେଖି ଯେପରି ଉଲ୍ଲାସ କରନ୍ତି, ସେପରି ଉତ୍ସାହିତ ହେଲେ। ଏହି ଆନନ୍ଦର ମୃଦୁ ଧ୍ୱନି ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗଞ୍ଜିଉଠିଲା, ପୃଥିବୀକୁ ମନେ ହେଉଥିଲା ଅସ୍ଥିର କରିଦେଲା। ରାଜାଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ଭଲଭାବରେ ବୁଝି, ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥର ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସେନାପତିମାନେ, ସହର ଓ ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଏକମତ ହୋଇ ଚିନ୍ତା କରି, ବୃଦ୍ଧ ଦଶରଥଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ରାଜନ୍, ଆପଣ ଅନେକ ହଜାର ବର୍ଷ ବଞ୍ଚିଅଛନ୍ତି, ଏହିଠିଏ ରାମଙ୍କୁ ଯୁବରାଜ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ, ହେ ପୃଥିବୀପତି।" "ଆମେ ଚାହୁଁଛୁ ଶୂରବୀର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମଙ୍କୁ ରାଜସିଂହାସନ ଉପରେ ବୃହତ୍ କୁମ୍ଭୀର ଉପରେ ବସିଥିବା, ରାଜଛତାର ଛାୟା ତଳେ ଦେଖିବାକୁ।" ଏହି ମନରଞ୍ଜକ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣି, ରାଜା ତାଙ୍କ ମନର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଜିଜ୍ଞାସାକୁ ଚାଲୁଥିବା ଭାବରେ ପଚାରିଲେ, "ଆପଣମାନେ ରାଘବଙ୍କୁ ନାୟକ ଭାବେ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ଏହି ଇଚ୍ଛାର କାରଣ କ'ଣ? ମୁଁ ଏଯାଁଯାଏଁ ଧର୍ମରେ ପୃଥିବୀ ଶାସନ କରୁଛି, ତଥାପି କାହିଁକି ଆପଣମାନେ ଏହି ଶୂରବୀରଙ୍କୁ ଯୁବରାଜ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି?" ତାପରେ ସେଇ ମହାତ୍ମାମାନେ, ସହର ଓ ଗ୍ରାମବାସୀ ସହିତ, ଉତ୍ତର ଦେଲେ: "ହେ ରାଜନ୍, ଆପଣଙ୍କ ପୁଅ ଅନେକ ଶୁଭ ଗୁଣର ଧାରକ। ଆମେ ଏବେ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ଗୁଣକୁ କହିବାକୁ ଯାଉଛୁ, ଯେଉଁ ଗୁଣ ପ୍ରିୟ, ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ; ତିନି ଧର୍ମ, ଦେବତା ସମ, ଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ ଶିଳ୍ପୀ; ଆପଣ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦ୍ର ସମ ଦିବ୍ୟ ଗୁଣରେ, ସତ୍ୟ ଓ ପରାକ୍ରମରେ ଅଟୁଟ ରାମ ସମସ୍ତ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁମାନେଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ। ସେ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି; ଧର୍ମ ଓ ଶ୍ରୀ ନିଜେ ରାମଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି। ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ସୁଖ ଦେବାରେ ସେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ସମ, ଧୈର୍ଯ୍ୟରେ ପୃଥିବୀ ସମ, ଜ୍ଞାନରେ ବୃହସ୍ପତି ସମ, ଶକ୍ତିରେ ଇନ୍ଦ୍ର ସମ। ସେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ବାଚନରେ ସତ୍ୟବାଦୀ, ଦୟାଳୁ, କ୍ଷମାଶୀଳ, ମୃଦୁଭାଷୀ, କୃତଜ୍ଞ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟୀ। ମୃଦୁ, ଧୃଢ଼ଚିତ୍ତ, ନିର୍ମଲ, ଅସୂୟାଶୂନ୍ୟ ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୃଦୁ ଓ ସତ୍ୟ କଥା କହନ୍ତି। ବୃଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସେବା କରନ୍ତି, ତେଣୁ ତାଙ୍କର ଅଦ୍ୱିତୀୟ କୀର୍ତ୍ତି, ମାନ୍ୟତା ଓ ତେଜ ଦିନକୁ ଦିନ ବଢ଼ିଯାଉଛି। ଦେବ, ଦାନବ, ମାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ, ବେଦ ଓ ଅଙ୍ଗରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦକ୍ଷ, ନିୟମ ଓ ଦୀକ୍ଷାରେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ। ବର୍ଷା ସମ୍ପ୍ରଦାୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କୁଳୀନ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଅଶୋକ ଚିତ୍ତ ଓ ବିଶାଳ ମୁଦ୍ଧି। ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥ ଶିଖିଛନ୍ତି; ଗ୍ରାମ କିମ୍ବା ନଗର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଯେତେବେଳେ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଯାଆନ୍ତି, ସୌମିତ୍ରି ସହ ଯାଇ ସଦା ଜୟୀ ହୋଇ ଫେରନ୍ତି। ଯୁଦ୍ଧରୁ ଫେରି, ହାଥୀ କିମ୍ବା ରଥ ଉପରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ସଦା ପ୍ରଜାଙ୍କର କୁଶଳ ଜିଜ୍ଞାସା କରନ୍ତି, ତାଙ୍କର ପୁଅ, ଅଗ୍ନି, ଜନନୀ, ଦାସ, ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରନ୍ତି। ସେ ଏକ ପିତା ନିଜ ସନ୍ତାନଙ୍କୁ ଯେପରି ଜିଜ୍ଞାସା କରିଥାଏ, ସେହିପରି ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଏ ଦେଖନ୍ତି - "ତୁମେ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଦେଉଛ କି? ତୁମେ କବଚ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ କି?" ଏପରି ରାମ, ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସଦା ତୁମେମାନଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଉଛନ୍ତି; ପ୍ରଜାଙ୍କ ଦୁଃଖରେ ତିନି ଗଭୀର ଭାବେ ବିୟଥିତ। ସମସ୍ତ ଉତ୍ସବରେ ସେ ପିତା ସମ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି; ସତ୍ୟବାଦୀ, ଶୂରବୀର, ବୃଦ୍ଧସେବୀ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟୀ। ସେ ସଦା ହସ୍ୟମୁଖେ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ଉଚିତ ଓ ଉପକାରକ କଥା କହନ୍ତି, ବିବାଦରେ ରୁଚି ନାହିଁ। ପ୍ରଶ୍ନ ଓ ଉତ୍ତରରେ ବୃହସ୍ପତି ସମ, ସୁନ୍ଦର ଭୂରୁ ଓ ବିସ୍ତୃତ ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ଚକ୍ଷୁ ବିଶିଷ୍ଟ, ଭଗବାନ୍ ବିଷ୍ଣୁ ସମ। ଜଗତ୍ ପ୍ରିୟ ଏହି ରାମ ପରାକ୍ରମ, ଶକ୍ତି ଓ ବୀର୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ପ୍ରଜାର ରକ୍ଷାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ତାଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ରିୟ କେବେ ଅବଶ ହୁଏ ନାହିଁ।