ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାଜା ଦଶରଥ ଏକ ଦିନ ଦେଖିଲେ ଯେ ଆକାଶ, ମଧ୍ୟମଣ୍ଡଳ ଓ ପୃଥିବୀରେ ଭୟଙ୍କର ଅପଶକୁନ ଦେଖାଯାଉଛି, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଦେହରେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାର ଚିହ୍ନ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି। ସେ ଏହା ମଧ୍ୟ ବୁଝିପାରିଲେ ଯେ, ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଶୋଭାମୟ ମୁହଁ ଥିବା, ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଦୂର କରୁଥିବା, ମହାତ୍ମା ରାମ ଦେଶର ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କର ପ୍ରିୟ। ଏହିପରି ସମୟରେ, ନିଜ ଓ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ଏବଂ ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟ ଆସିଥିବାରୁ, ଧାର୍ମିକ ଏହି ରାଜା ଭକ୍ତି ଓ ସ୍ନେହରେ ଦ୍ରୁତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲେ। ପୃଥିବୀର ଏହି ସ୍ୱାମୀ ବିଭିନ୍ନ ସହର ଓ ଦେଶର ମୁଖ୍ୟମାନେ ଯେଉଁଠାରୁ ଆସିପାରିବେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଡାକିଲେ। ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଉପଯୁକ୍ତ ସମ୍ମାନ ଓ ଉପହାରରେ ଅଭିନନ୍ଦନ କଲେ, ଯେପରି ଜଗତ୍ପତି ନିଜ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ସ୍ନେହ ଦେଇ ସ୍ୱୀକାର କରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ତ୍ୱରାରେ କେକୟ ଓ ଜନକଙ୍କୁ ଏହି ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଦିଆଯାଇନଥିଲା, କାରଣ ସେମାନେ ପରେ ଏହି ଶୁଭ ସମ୍ବାଦ ଶୁଣିବେ। ଶତ୍ରୁ ନଗର ଜୟ କରିଥିବା ଏହି ରାଜା ନିଜ ସିଂହାସନରେ ବସିବା ପରେ, ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଜାମାନେ ଏସିଲେ। ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଅନୁସାରେ ଆସନ ବଣ୍ଟନ କଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତେ ନିୟମ ମାନି ତାଙ୍କ ସମୁଖରେ ବସିଲେ। ସମ୍ମାନିତ ଓ ଶିଷ୍ଟ ରାଜା, ସହର ଓ ଗ୍ରାମ ଜନମାନେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ବସିଥିବା ସମୟରେ, ଦଶରଥ ରାଜା ଦେବମାନ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ର ପରି ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରି, ଏହି ପୃଥିବୀର ସ୍ୱାମୀ ଉତ୍ତମ ଓ ଉନ୍ନତିକର ଯେଉଁ କଥା ସବୁକୁହାଯାଉଛି, ସେଇ ମଧୁର ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ। ରାଜସମ୍ମତ ଗୁଣ, ମାୟା ଓ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଗମ୍ଭୀରତାରେ ଭରିଥିବା କଣ୍ଠରେ ସେ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ। "ମୋର ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜ୍ୟ କିପରି ମୋର ପୂର୍ବଜ ରାଜାମାନେ ପୁଅ ପରି ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ, ସେ ବିଷୟ ସମସ୍ତେ ଜାଣନ୍ତି। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଯେପରି ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ନିୟମିତ ଓ ସୁଶାସିତ କରିଥିଲେ, ସେପରି ଏହି ଜଗତ୍କୁ ଉତ୍ତମ ଓ ଶୁଭ ପଥରେ ଅର୍ପଣ କରିବାକୁ ଚାହେଁ। ମୋର ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ପଥ ଅନୁସରଣ କରି, ମୁଁ ସର୍ବଦା ନିଜ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବରେ ରକ୍ଷା କରିଛି, ସତର୍କ ଓ ଅନିଦ୍ର ଥିଲି। ଏହି ଶ୍ୱେତ ଛତ୍ର ଛାୟାରେ ଥିବା ଦିନ ଦିନ ମୋତେ ବୟସ୍କ କରିଦେଲା। ଅନେକ ହଜାର ବର୍ଷ ଜୀବନ କଟାଇ, ଏବେ ଏହି ଶରୀର କ୍ଷୀଣ ହୋଇଯାଇଛି, ମୁଁ ବିଶ୍ରାମ କରିବାକୁ ଚାହେଁ। ଧର୍ମର ଏହି ଭାର ବହିବାରୁ ମୁଁ କ୍ଳାନ୍ତ, ଯାହା ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ ଉଚିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ ନଥିଲେ ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟଦାୟକ। ସେଥିପାଇଁ, ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କରି, ପ୍ରଜାଙ୍କ ମଙ୍ଗଳରେ ମୋ ପୁଅଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରି, ମୁଁ ବିଶ୍ରାମ ନେବାକୁ ଚାହେଁ। ମୋ ପୁଅ ରାମ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ମୋଠାରୁ ଉତ୍ତମ, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ଆଗାମୀକାଲି ପ୍ରଭାତରେ, ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ର ସଂଯୁକ୍ତ କରି, ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରିବି। ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଭାଇ ଏହି ଶ୍ରୀମାନ୍ ରାମ, ଯିଏ ତୁମମାନେ ପାଇଁ ଉଚିତ ରାଜା, ତାଙ୍କ ଶାସନରେ ତିନି ଲୋକ ମଧ୍ୟ ସୁରକ୍ଷିତ ହେବ। ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଏହି ପୃଥିବୀ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ କରିବ, ଏବଂ ମୁଁ ଏହା ମୋ ପୁଅଙ୍କୁ ଦେଇ ନିଜେ କ୍ଳାନ୍ତିମୁକ୍ତ ହେବି। ଯଦି ଏହି ଭଲ ଭାବିଥିବା ମୋର ଯୋଜନା ତୁମମାନେ ମନେ ପସନ୍ଦ କର, ତେବେ ଏହାକୁ ଅନୁମୋଦନ କର; କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କିଛି ଉପାୟ ଥିଲେ ମୋତେ କୁହ। ମୋର ଏହି ଇଚ୍ଛା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି କିଛି ଅନ୍ୟ ଉପକାରକ ବିଚାର ଥିଲେ, ସେଥିପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଚର୍ଚ୍ଚା କରାଯିବା ଉଚିତ।" ରାଜା ଏମିତି କହିବା ସହ, ରାଜାମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ପୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ବଡ଼ ବର୍ଷା ମେଘକୁ ଦେଖି ନାଚୁଥିବା ମୟୂର ପରି ଉତ୍ସାହରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ପରେ ଏକ ମୃଦୁ ଓ ସମ୍ମତି ସ୍ୱର ଉପସ୍ଥିତ ଜନସମୂହ ମଧ୍ୟରୁ ଉଠିଲା, ଯାହା ଆନନ୍ଦରେ ପୃଥିବୀକୁ କମ୍ପିତ କରିଦେଲା। ଏହି ସମସ୍ତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବୁଝି, ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥ ଜ୍ଞାନୀ ରାଜାଙ୍କ ଅନୁଗତ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେନାପତି, ସହର ଓ ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ଏକତ୍ର ହୋଇ, ହୃଦୟରେ ଚିନ୍ତା କରି, ବୟସ୍କ ଦଶରଥଙ୍କୁ କହିଲେ: "ହେ ରାଜା, ଆପଣ ଅନେକ ହଜାର ବର୍ଷ ବୟସ୍କ ହୋଇଛନ୍ତି, ଏହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ ଆମେ ଚାହୁଁଛୁ ଯେ, ଆପଣ ରାମଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରନ୍ତୁ। ଆମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବୀର ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ରାମଙ୍କୁ ରାଜା ସ୍ୱରୂପ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ମହାଗଜ ଉପରେ ବସି, ରାଜା ଛତ୍ର ତଳେ ଶୋଭିତ ହେଉଛନ୍ତି।" ରାଜା ଏହି ମଧୁର କଥା ଶୁଣି, ଅନ୍ୟ ଅଭିପ୍ରାୟ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ପୁନି ପଚାରିଲେ: "ତୁମେ ଯେ ରାଘବଙ୍କୁ ନିଜ ନାୟକ ଭାବରେ ଚାହୁଁଛ, ଏହା ଶୁଣି ମୋର ଏକ ସନ୍ଦେହ ହେଉଛି; ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ଏଉଁ ଭାବରେ ଧର୍ମରେ ରାଜ୍ୟ କରୁଛି, ତେବେ କାହିଁକି ତୁମେ ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ କୁମାରଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ? ସତ୍ୟ କୁହ।" ତା'ପରେ ସେମାନେ, ସହର ଓ ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: "ହେ ରାଜା, ଆପଣଙ୍କ ପୁଅର ଅନେକ ମଙ୍ଗଳମୟ ଗୁଣ ଅଛି। ଆମେ ଏବେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଗୁଣ କୁହିବାକୁ ଯାଉଛୁ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଦେବତୁଳ୍ୟ ଓ ପ୍ରଜ୍ଞାନ୍ବିତ; ଦୟାକରି ଶୁଣନ୍ତୁ। ରାମ, ଦିବ୍ୟ ଗୁଣରେ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ, ସତ୍ୟ ଓ ପରାକ୍ରମରେ ଅଟୁଟ, ସମସ୍ତ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁମାନେ ଠାରୁ ଉତ୍ତମ। ରାମ ଏଇ ଲୋକରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ, ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍; ବାସ୍ତବରେ, ଧର୍ମ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ନିଜେ ରାମଠାରୁ ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଛି। ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ଖୁସି ଦେବାରେ ସେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି, ଧୈର୍ୟରେ ପୃଥିବୀ ପରି, ବୁଦ୍ଧିରେ ବୃହସ୍ପତି ସମାନ, ଶକ୍ତିରେ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ। ସେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ସତ୍ୟବାଦୀ, ଶୀଳବାନ୍, ଦ୍ୱେଷ ଶୂନ୍ୟ, ଧୈର୍ୟଶୀଳ, ମୃଦୁଭାଷୀ, କୃତଜ୍ଞ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହୀ।" ଏପରି ଦଶରଥଙ୍କ ଦରବାରରେ ସମସ୍ତେ ରାମଙ୍କ ଗୁଣଗାନ କରି, ତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରିବା ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କଲେ।