ଏହି ଉତ୍ତରକାଣ୍ଡର ପବିତ୍ର କଥାରେ, ମହାବଳୀ ରାମଙ୍କୁ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଅଳଙ୍କାର ଦାନ କରାଯାଉଛି । ମୁନିବର କହିଲେ, "ପୁନିଥରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଫଳଦାୟକ । ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ମରୁତମାନେ ଯେଉଁ ଭାର ବହିପାରିବେ, ସେପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ । ତୁମେ ଦେବମାନେ ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ଧାର କରିପାରିବ, ତେଣୁ ଏହି ଦିବ୍ୟ ଅଳଙ୍କାର ମୁଁ ନିୟମପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ତୁମକୁ ଦେଉଛି, ରାଜା, ଏହା ଗ୍ରହଣ କର।" ସୂର୍ୟପ୍ରଭା ଏହି ଅଳଙ୍କାର ଦେଖି ରାମ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁବଂଶର ମହାରଥୀ, ଧର୍ମଜ୍ଞ ଓ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମ ମନେ ପକାଇ ମୁନିକୁ କହିଲେ, "ମୁନିବର, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଦୋଷରହିତ, କିନ୍ତୁ ମୁଁ କ୍ଷତ୍ରିୟ; କିପରି ଏହି ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବି? ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଏହି ଦାନ ନିମିତ୍ତେ ଆପଣ ମୋତେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରନ୍ତୁ।" ତାହାପରେ ମୁନିବର କହିଲେ, "ହେ ରାମ, ପ୍ରାଚୀନ କୃତୟୁଗରେ, ଯେତେବେଳେ ସମସ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମରୂପ ଥିଲେ, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ଦେବତାମାନେଙ୍କ ରାଜା ଥିଲେ, ତେବେ ସମସ୍ତ ଜୀବ ଏକ ରାଜା ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ । ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ହେ ଦେବ, ଆମେ ଏକ ମନୁଷ୍ୟ ରାଜା ଚାହୁଁଛୁ, ଯାହାକୁ ପୂଜା କରି ଏବଂ ପାପରହିତ ହୋଇ ଆମେ ବାସ କରିପାରିବା । ରାଜା ବିନା ଆମେ ବାସ କରିବାକୁ ଚାହୁଁନାହିଁ—ଏହା ଆମର ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ।'" ସେମାନଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି ବ୍ରହ୍ମା ଦେବତାମାନେ ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକି କହିଲେ, "ତୁମେ ସମସ୍ତେ ତୁମ ତେଜର ଅଂଶ ଦିଅ ।" ସମସ୍ତ ଦିଗ୍ପାଳମାନେ ତାଙ୍କ ତେଜର ଅଂଶ ଦେଲେ । ସେଠାରୁ ବ୍ରହ୍ମା କ୍ଷୁପ ନାମକ ଏକ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯାହାଠାରୁ କ୍ଷୁପ ରାଜା ଜନ୍ମ ନେଲେ । ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ଦିଗ୍ପାଳମାନଙ୍କ ଅଂଶରେ ଏକତ୍ର କରି, ସେଠି ସମସ୍ତ ଜୀବଙ୍କର ରାଜା ଭାବେ ଦେଲେ । ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅଂଶରେ ରାଜା ପୃଥିବୀ ଶାସନ କଲେ, ବରୁଣଙ୍କ ଅଂଶରେ ତାଙ୍କ ଦେହ ପୋଷିତ ହେଲା । କୁବେରଙ୍କ ଅଂଶରେ ଧନ, ଯମଙ୍କ ଅଂଶରେ ପ୍ରଜା ଉପରେ ଶାସନ ହେଲା । ଏହିପରି ଏହି ଦାନ ଭାଗ ଗ୍ରହଣ କର, ରଘୁନନ୍ଦନ, ଏହା ତୁମ ମଙ୍ଗଳ ଏବଂ ମୋ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ।" ମୁନିଙ୍କ ଏହି ଧର୍ମମୟ କଥା ଶୁଣି ବିଭୀଷଣ ଅଳଙ୍କାର ଗ୍ରହଣ କଲେ । ଏହା ଗ୍ରହଣ କରି ରାମ ଏହି ଦିବ୍ୟ ଅଳଙ୍କାରର ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଓ ଦିବ୍ୟ, ଏହା କେମିତି କାହା ଠାରୁ କିମ୍ବା କିଏ ପାଇଥିଲେ?" ରାମଙ୍କ ଜିଜ୍ଞାସା ଦେଖି ମୁନି କହିଲେ, "ହେ ରାମ, ତ୍ରେତାୟୁଗରେ ଘଟିଥିବା ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଘଟଣା ଶୁଣ ।" "ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଏକ ଆନନ୍ଦମୟ ଅରଣ୍ୟରେ, ମୁଁ ଦାନର ଶକ୍ତିରେ ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଥିଲି । ତ୍ରେତାୟୁଗରେ ଏଠାରେ ଏକ ବିଶାଳ ଅରଣ୍ୟ ଥିଲା, ଯାହା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଶତ ଯୋଜନା ଚଉଁରେ ବିସ୍ତୃତ ଏବଂ ପଶୁପକ୍ଷୀ ଶୂନ୍ୟ । ଏଠାରେ ମୁଁ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲି । ଅରଣ୍ୟର ରୂପ ଅବର୍ଣ୍ଣନୀୟ ଥିଲା—ସୁସ୍ବାଦୁ ଫଳ ଓ ମୂଳ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଗଛ ।" "ଅରଣ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବିଶାଳ ଝିଲିକ ଥିଲା, ଏକ ଯୋଜନା ଲମ୍ବା, ହଂସ ଓ ସାରସରେ ଭରିଥିଲା, ଚକ୍ରବାକରେ ଶୋଭିତ । ଏହି ଝିଲିକ ପଦ୍ମ ଓ କମଳରେ ଭରିଥିଲା, କାଇ ଶୂନ୍ୟ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଓ ଅପୂର୍ବ । ଧୂଳି ଶୂନ୍ୟ, ଅଶାନ୍ତି ନଥିଲା, ଏବଂ ଅନେକ ପକ୍ଷୀମାନେ ଉଡ଼ୁଥିଲେ । ଏହି ଝିଲିକ ପାଖରେ ଏକ ପୁରାତନ, ପବିତ୍ର, ତ୍ୟାଗ କରାଯାଇଥିବା ଆଶ୍ରମ ଥିଲା । ମୁଁ ଶୀତଳ ଋତୁରେ ସେଠାରେ ରାତି କାଟିଲି ।" "ପ୍ରଭାତରେ ଉଠି ଝିଲିକ ପାଖକୁ ଗଲି, ଏଉଁଠି ଦେଖିଲି ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଅବିକଳ ମୃତଦେହ, ମାଟିରେ ଢାକା, ଠିକ୍ ଝିଲିକ ମଧ୍ୟରେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭାମୟ । ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ମୁଁ ଅବାକ୍ ହୋଇ ଝିଲିକ ତଟରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲି, ଚିନ୍ତା କଲି—'ଏହା କ'ଣ?'" "ଏହି ସମୟରେ ଆକାଶରୁ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦିବ୍ୟ ବିମାନ ଆସିଲା, ହଂସମାନେ ଟାଣିଥିଲେ । ବିମାନରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ପୁରୁଷ ଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ହଜାର ଅପ୍ସରା ଦିବ୍ୟ ଅଳଙ୍କାରରେ ସେବା କରୁଥିଲେ । କିଏ ଗାନ କରୁଥିଲେ, କିଏ ବାଦ୍ୟ ବଜାଉଥିଲେ, କିଏ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ । କିଏ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଚାମର ଓ ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା ଦଣ୍ଡ ନେଇ ମୁକୁର ମୁହଁକୁ ପଙ୍କା କରୁଥିଲେ ।" "ତା'ପରେ ସେ ପୁରୁଷ, ମେରୁ ପର୍ବତରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅବତରଣ କରିଥିବା ପରି, ତାଙ୍କ ଆସନ ଛାଡି ବିମାନରୁ ଅବତରିଲେ ଏବଂ ସେଇ ମୃତଦେହ ଭୋଜନ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ । ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ମାଂସ ଖାଇ ସେ ଝିଲିକରେ ନିମ୍ନେଇ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ନହାଇଲେ, ପୁନି ଦିବ୍ୟ ବିମାନକୁ ଆରୋହଣ କଲେ ।" ଏହିପରି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଘଟଣା ମୁନିବର ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, ଏହି ଉତ୍ତରକାଣ୍ଡର ଶ୍ରୀମଦ୍ ରାମାୟଣର ଷଟ୍ତରିତମ ସର୍ଗ ଏଠି ସମାପ୍ତ ହୁଏ ।