ଶତ୍ରୁଘ୍ନ, ଶୂରବୀର୍ୟରେ ସମ୍ପନ୍ନ, ରାକ୍ଷସ ଲବଣଙ୍କ ଛାତି ଉପରେ ତୀର ବର୍ଷା କଲେ, କିନ୍ତୁ ଲବଣ କିଛି ଅସ୍ଥିର ହେଲେ ନାହିଁ। ଏହା ପରେ, ପ୍ରବଳ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲବଣ ହସି ଉଠି, ଗଛ ଉଠାଇ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଘାତ କଲେ। ଏହି ଘାତରେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ଅଙ୍ଗସମୂହ ଶିଥିଲ ହୋଇଯାଇ, ସେ ଅଚେତନ ହୋଇ ପଡିଗଲେ। ଏହି ଶୂରବୀର ଭୂମିରେ ବେହୋଷ ହୋଇ ପଡିଯିବା ସମୟରେ ମୁନିମାନେ, ଦେବମାନେ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ଦୁଃଖର ଚିତ୍କାର କଲେ। ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଭୂମିରେ ପଡିଥିବା ଓ ମୃତ ଭାବରେ ଥିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଲବଣ ତାଙ୍କୁ ଅବହେଳା କଲେ, ତଥାପି ସେ ତାଙ୍କ ଗୃହକୁ ଫେରିଲେ ନାହିଁ। ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଭୂମିରେ ପଡିଥିବାକୁ ଦେଖି ମଧ୍ୟ ସେ ତାଙ୍କ ଶୂଳ ନେଲେ ନାହିଁ; ତାଙ୍କୁ ମୃତ ଭାବି, ଲବଣ ତାଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କଲେ। କିଛି ସମୟ ପରେ, ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ପୁନର୍ବାର ସ୍ଥିର ହୋଇ, ଶହର ଦ୍ୱାରେ ଦଣ୍ଡଧାରୀ ଭାବରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ, ଏବଂ ମୁନିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ସେ ଏକ ଦିବ୍ୟ, ଅପରାଜୟ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର ଉଠାଇଲେ, ଯାହାର ତେଜସ୍ୱି ଆଭା ଦଶ ଦିଗ ଭରିଦେଲା। ଏହି ତୀର ବଜ୍ର ମୁଖ ଓ ଶକ୍ତିର ସମାନ, ମେରୁ ଓ ମନ୍ଦରାଚଳ ପର୍ବତ ପରି ଦୃଢ଼, ସମସ୍ତ ସନ୍ଧିରେ ବକ୍ର ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅପରାଜୟ ଥିଲା। ଏହି ତୀର ରକ୍ତ ଓ ଚନ୍ଦନ ଲେପିତ, ତା ଡାଣା ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର, ଏବଂ ଏହି ତୀର ଦାନବ, ପର୍ବତ ଓ ଅସୁରଙ୍କ ନାଶକ ଥିଲା। ଏହି ତୀର ଅନ୍ତିମ କାଳର ଅଗ୍ନି ପରି ଦହିଉଠିବାକୁ ଦେଖି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଭୟାନ୍ବିତ ହେଲେ। ଦେବ, ଅସୁର, ଗନ୍ଧର୍ବ, ମୁନି ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ଏହି ଭୟ ଓ ବିସ୍ମୟରେ ବିନ୍ଦୁ ଭାଇ, ସମସ୍ତେ ପ୍ରଜାପତି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହିପରି ଭୟ ଓ ବିନାଶ ପୂର୍ବେ କେବେ ଦେଖାଯାଇନାହିଁ, ଦେବମାନେ ଭୟଭୀତ, ସମସ୍ତ ଲୋକ ନାଶ ପଥରେ।" ବ୍ରହ୍ମା, ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କ ପିତାମହ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିର୍ଭୟ କରିବା, କାରଣ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କଲେ, "ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ହାତରେ ଯେଉଁ ତୀର ଅଛି, ସେ ଲବଣଙ୍କ ବଧ ପାଇଁ ନିର୍ମିତ। ଏହି ତୀର ଶକ୍ତିର ମୂର୍ତ୍ତି, ଏହା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ସମସ୍ତେ ଭ୍ରମିତ। ଏହି ଚିରଂଜୀବୀ ତୀର ପ୍ରାଚୀନ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, କୈଟଭ ଓ ମଧୁଙ୍କ ବଧ ପାଇଁ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା। ଏହି ତୀରର ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ କେବଳ ବିଷ୍ଣୁ ଜାଣନ୍ତି, ପୂର୍ବେ ଏହି ତୀର ଅବତାର ମହାପୁରୁଷ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଆକାର ଥିଲା। ଏବେ ତୁମେ ଯାଅ, ଶୂରବୀର ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରାକ୍ଷସ ଶିରୋମଣି ଲବଣଙ୍କ ବଧ ଦେଖ।" ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଦେବମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଓ ଲବଣ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ, ସେଠାକୁ ଗଲେ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଦେଖିଲେ ଯେ, ଦିବ୍ୟ ତୀର ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ହାତରେ ଅଗ୍ନିପରି ଉତ୍ତୋଳିତ ହେଉଛି। ଆକାଶ ତୀର ଆଭାରେ ଢାକାଯିବାକୁ ଦେଖି, ରଘୁବଂଶୀ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ସିଂହ ଦହାଡ଼ ଦେଇ, ନିଜ ଶତ୍ରୁ କୁ ନଜର କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ମହାପୁରୁଷ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ଡାକରେ, ଲବଣ କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ପୁନର୍ବାର ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆଗେଇଆସିଲେ। ତାପରେ, ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ତାଙ୍କ ଧନୁଷ୍କୁ କାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟାଣି, ଏହି ମହାତୀର ଲବଣଙ୍କ ବିସ୍ତୃତ ଛାତି ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲେ। ତୀର ତାଙ୍କ ଛାତି ଭେଦି, ତ୍ୱରିତ ତଳପାତାଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା। ଏହି ଦିବ୍ୟ ତୀର, ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ତଳପାତାଳରୁ ପୁନଃ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଫେରିଆସିଲା। ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ତୀରରେ ଘାୟଲ ହୋଇ, ରାତିରେ ଚରା ଏହି ରାକ୍ଷସ ଲବଣ ବଜ୍ର ଘାତରେ ପର୍ବତ ଭଳି ଭୂମିରେ ଛିଡ଼ିପଡିଲେ। ଏବଂ ଲବଣ ବଧ ହେବା ପରେ ତାଙ୍କ ମହାଶୂଳ ଦେବମାନଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ମଧ୍ୟରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଅଧିନ ହେଲା। ମାତ୍ର ଏକ ତୀରରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଘୁବୀର ତିନି ଲୋକକୁ ମାତ୍ର କରିଦେଲେ; ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠଧନୁର୍ଧରୀ ତାଙ୍କ ତୀରରେ ଅନ୍ଧକାର କୁ ହଟାଇ, ହଜାର କିରଣ ଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ୱଳ ହେଲେ। ତାପରେ ଦେବ, ଋଷି, ନାଗ ଓ ସମସ୍ତ ଅପ୍ସରାମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ, କହିଲେ, "ଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ଦଶରଥନନ୍ଦନଙ୍କ ଜୟ ହେଲା; ଯେପରି ସର୍ପ ଶାନ୍ତ ହୁଏ, ଏବେ ଭୟ ତ୍ୟାଗ କର।" ଏଭଳି ମହାନ୍ତି ଉତ୍ତରକାଣ୍ଡର ଉନସଠିତମ ସର୍ଗ ଶେଷ ହେଲା, ଯାହା ପ୍ରାଚୀନ ଓ ପୂଜ୍ୟ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଅଂଶ। ଲବଣ ବଧ ହେବା ପରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ସହିତ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କୁ ମଧୁର ଶବ୍ଦ କହିଲେ, "ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ତୁମେ ବିଜୟୀ ହେଲ; ଭାଗ୍ୟରେ ଲବଣ ରାକ୍ଷସ ବଧ ହେଲା। ହେ ମନୁଷ୍ୟଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହେ ଧୃଢ଼ଚେତା, ଏବେ ତୁମେ ଏକ ବର ଚୟନ କର। ଆମେ ସମସ୍ତେ ବରଦାନ ଦେବା ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛୁ, ତୁମର ବିଜୟ ଚାହିଁ; କାରଣ ଆମର ଦର୍ଶନ କେବେ ବ୍ୟର୍ଥ ହୁଏ ନାହିଁ।" ଦେବମାନଙ୍କ ଏହି ଉକ୍ତି ଶୁଣି, ଶୂରବୀର ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ହାତ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଜୋଡି, ମନ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଓ ବଳବାନ ହୋଇ କହିଲେ, "ଏହି ମଧୁନଗର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦମୟ, ମଧୁର ଓ ଦେବମାନେ ତିଆରି କରିଥିବା; ଏହି ନଗରର ବସତି ମୋତେ ଦ୍ରୁତ ମିଳୁ, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବର ଦିଅ।" ଦେବମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ରଘୁବଂଶୀଙ୍କୁ କହିଲେ, "ତଥାସ୍ତୁ! ଏହି ନଗର ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସୁନ୍ଦର ହେବ, ଓ ଶୂରସେନ, ଏହି ନେଇ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।" ଏପରି କହି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ। ଶତ୍ରୁଘ୍ନ, ତେଜସ୍ୱୀ ହୋଇ, ନିଜ ସେନାକୁ ଏକତ୍ର କଲେ। ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଇଁ ସେନା ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ଆସିଲା; ଏବଂ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଶ୍ରାବଣ ମାସରେ ନଗର ଅବସ୍ଥାପନ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏହି ଦିବ୍ୟ ତେଜସ୍ୱୀ ନଗର ସୁଭଗ ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷରେ ବସିଗଲା, ଏବଂ ଶୂରସେନମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷିତ ରାଜ୍ୟ ହେଲା।