ଏହିପରି ଏକ ପବିତ୍ର ଦିନରେ, ସୀତାଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବଡ଼ ପୁଅଙ୍କୁ, ଯେଉଁଠାରେ କୁଶ ଉପଯୋଗ କରି ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ସଂସ୍କାର କରାଯାଇଥିଲା, ଶୁଦ୍ଧ କରାଯିବା ପରେ "କୁଶ" ନାମ ଦିଆଯାଇଲା। ଛୋଟ ପୁଅ, ଯିଏ ଲବ ଦ୍ୱାରା ସଂସ୍କାରିତ ହେଉଥିଲେ, ବଡ଼ ମହିଳାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ସେଠାରେ "ଲବ" ନାମ ଦିଆଯାଇଲା। ଏହିପରି ଭାବରେ, ସୀତାଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅଙ୍କୁ "କୁଶ" ଓ "ଲବ" ନାମ ଦିଆଯିବା ସହ, ସେମାନେ ଏହି ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବେ ବୋଲି ଘୋଷିତ ହେଲା। ଏହି ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ସମୟରେ, ଋଷିଙ୍କ କରକମଳରୁ ସେମାନେ ଏହି ସଂସ୍କାର ଗ୍ରହଣ କଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ସେମାନେ ସଂରକ୍ଷଣ କ୍ରିୟା କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ବଡ଼ ମହିଳାମାନେ ଯେତେବେଳେ ଏହି କ୍ରିୟା କରୁଥିଲେ, ସୀତାଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କର ଜନ୍ମ, ନାମକରଣ ଓ ଶୁଭ ଜନ୍ମର କଥା, ରାମଙ୍କ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ ଉଲ୍ଲେଖ ହେଉଥିଲା। ଏହି ଅପୂର୍ବ ଖୁସିର ଖବର ମଧ୍ୟରାତ୍ରିରେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ କାନରେ ପହଞ୍ଚିଲା। ସେ ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କ ପାଖକୁ ପତ୍ରର ଝୋପଡ଼ାକୁ ଯାଇ, ଉତ୍ସାହରେ କହିଲେ, "ଭାଗ୍ୟବଶତ!" ଏହିପରି ଖୁସିର ମଧ୍ୟରେ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଓ ଧର୍ମାତ୍ମା ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ପାଇଁ ଶ୍ରାବଣ ମାସର ବାର୍ଷିକ ରାତି ଅତି ଶୀଘ୍ର ବିତିଗଲା। ପ୍ରଭାତେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ସ୍ନାନ ଓ ପୂଜା କରି, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଋଷିଙ୍କୁ ବିଦାୟ ନେଲେ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ଯମୁନା ତଟକୁ ପହଞ୍ଚି, ସପ୍ତ ରାତି ଯାତ୍ରା କରି, ସେ ପବିତ୍ର କୀର୍ତ୍ତିଶାଳୀ ଋଷିମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ। ସେଠାରେ, ଭାର୍ଗବ ମୁଖ୍ୟ ଋଷିମାନଙ୍କ ସହ ସ୍ନେହପୂର୍ଣ୍ଣ କଥାବାର୍ତ୍ତାରେ ସମୟ କାଟିଲେ। ଏହିପରି ଭାବରେ, ସୁନ୍ଦର ସୁନ୍ଦର କଥାରେ ଘେରି ରହିଥିବା ସେଇ ରାଘବବଂଶୀ ନାୟକ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଏହି ରାତି ଅନେକ କଥା ଶୁଣି, ଶୁଣାଇ କାଟିଦେଲେ। ଏହି ଭାବରେ ଉତ୍ତରକାଣ୍ଡର ଛଷ୍ଠି ଷଷ୍ଠି ସର୍ଗର ସମାପ୍ତି ହେଲା। ଏହାପରେ, ରାତି ହେବା ସମୟରେ, ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଭୃଗୁବଂଶୀ ଚ୍ୟବନଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ— "ଲବଣଙ୍କ ଶକ୍ତି କେତେ? ଏହି ଶୂଳ ଶକ୍ତି କେଉଁଠି ଆସିଛି? କେଉଁମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଶୂଳ ଦ୍ୱାରା ବିନାଶ ହୋଇଥିଲେ?" ଏହିପରି ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନ ଶୁଣି, ତେଜସ୍ବୀ ଚ୍ୟବନ ରାଘବବଂଶୀଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ— "ହେ ରାଘବ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁବଂଶର ପ୍ରାଚୀନ କାହାଣୀ ଅପାର। ଏବେ ଆମେ ଯାହା ଶୁଣିଛୁ, ତାହା ମୁଁ କହୁଛି। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଅୟୋଧ୍ୟାରେ ଏକ ପ୍ରବଳ ରାଜା ଥିଲେ, ଯିଏ ଯୁବନାଶ୍ୱଙ୍କ ପୁଅ ମାନ୍ଧାତା ନାମରେ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ। ସେ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀକୁ ଅଧୀନ କରି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଲୋକ ଜୟ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ନେଲେ। ଏହା ଦେଖି, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦେବମହାତ୍ମାମାନେ ଭୟଭିତ ହେଲେ। ଦେବତାମାନଙ୍କ ଆଦର ପାଇ, ମାନ୍ଧାତା ଏକ ବ୍ରତ ନେଲେ— ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସିଂହାସନ ଓ ରାଜ୍ୟର ଅର୍ଦ୍ଧ ଅଂଶ ନେବେ। ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ଅଭିଲାଷା ଅନୁଭବି, ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ କହିଲେ, "ତୁମେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ରାଜା। ପୃଥିବୀକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧୀନ କରିନଥିବାବେଳେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ଚାହିଁଛ?" ମାନ୍ଧାତା ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ହେ ଶକ୍ର, ମୋର କେଉଁଠି ଅଧିକାର ଅଟକିଛି?" ତେବେ ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ, "ମଧୁବନରେ ମଧୁଙ୍କ ପୁଅ ଲବଣ ନାମକ ଏକ ଦାନବ ଅଛି, ସେ ତୁମ ଆଜ୍ଞା ମାନେନାହିଁ।" ଏହି କଠୋର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ରାଜା ଲଜ୍ଜା ପାଇଲେ ଓ ମୁହଁ ନମାଇ ଚୁପ ରହିଗଲେ। ପଛରେ ରାଜା ତାଙ୍କ ଦେଶକୁ ଫେରିଗଲେ, କିନ୍ତୁ ମନରେ ଦ୍ୱେଷ ଧରି, ସେ ତାଙ୍କ ସେନା ଓ ଅନୁଚରମାନେ ସହ ଲବଣଙ୍କ ଅଧୀନ କରିବାକୁ ଯାଇଲେ। ରାଜା ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଦୂତ ପଠାଇଲେ। ଦୂତ ଲବଣଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ଅନେକ ଅପ୍ରିୟ କଥା କହିଲେ, ତାହା ଶୁଣି ଦାନବ ଦୂତକୁ ଖାଇଦେଲେ। ଦୂତ ଫେରି ନ ଆସି, ରାଜା କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଦାନବ ଉପରେ ବାଣ ବର୍ଷା କଲେ। ଏହାଦେଖି ଲବଣ ହସି, ଶୂଳ ନେଇ ରାଜା ଓ ସେନାକୁ ମାରିବାକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ଏହି ଅଗ୍ନିମୟ ଶୂଳ ରାଜା, ସେନା, ରଥ, ଅନୁଚରମାନେ ସହ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭସ୍ମ କରି ଫେରି ଲବଣଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଗଲା। ଏହିଭଳି ମହାରାଜା ତାଙ୍କ ସେନା ସହ ନିହତ ହେଲେ। ଏହି ଶୂଳର ଶକ୍ତି ଅତି ଅପାର ଓ ଅପ୍ରତିମ। ଏହି ତଥ୍ୟ ଶୁଣ, ଚ୍ୟବନ କହିଲେ, "କାଲି ପ୍ରଭାତେ ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଲବଣଙ୍କୁ ବଧ କରିବେ। ଯଦି ସେ ଶସ୍ତ୍ର ବିନା ବାହାରେ ଯାଉଛନ୍ତି, ତୁମ ବିଜୟ ନିଶ୍ଚିତ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ହେବ। ଲବଣଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟତା ଓ ଶୂଳର ଶକ୍ତି, ମାନ୍ଧାତାଙ୍କ ବିନାଶ—ସବୁ କଥା ତୁମକୁ କୁହିଦେଲି।" "କାଲି ପ୍ରଭାତେ, ମହାତ୍ମା, ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଲବଣଙ୍କୁ ବଧ କରିବେ—ଏଥିରେ ମୋର କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ସେ ଯେତେବେଳେ ମାଂସ ନେବାକୁ ଶୂଳ ବିନା ବାହାରେ ଯିବେ, ସେଇ ସମୟରେ ତୁମ ବିଜୟ ନିଶ୍ଚିତ।" ଏହିପରି ଭାବରେ ଉତ୍ତରକାଣ୍ଡର ସତ୍ତରି ସର୍ଗର ସମାପ୍ତି ହେଲା। ଏହି ସମୟରେ, ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଓ ଋଷିମାନେ ଶୁଭ ବିଜୟ ଆଶା କରି କଥାବାର୍ତ୍ତା କରୁଥିଲେ, ଏହି ରାତି ମହାତ୍ମା ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର ବିତିଗଲା।