ଯେତେବେଳେ ବିବାହ ସମାପ୍ତ ହେଲା, ରାଜସଭାର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜମହିଳାମାନେ ବଧୂମାନେଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କରିବାରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥିଲେ, ସେଠି ସୀତା ଓ ଉର୍ମିଳାଙ୍କୁ ବି ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ମାନ ପୂର୍ବକ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହିପରି ରୂପେ, ରାଜମହିଳାମାନେ କୁଶଧ୍ୱଜଙ୍କ ଦୁଇ କନ୍ୟା, ଶୁଭ ଶବ୍ଦ ଓ ଉପହାର ସହିତ ଶୁଭ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା ମାଣ୍ଯାମାନେ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କଲେ । ସମସ୍ତେ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ଦେବତାଙ୍କ ମନ୍ଦିରକୁ ପୂଜା କଲେ, ଏବଂ ଏହି ସମୟରେ ସମସ୍ତ ରାଜପୁତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ ସମ୍ମାନ ଯୋଗ୍ୟ, ସେମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ । ବିବାହ ନିମିତ୍ତେ ସମସ୍ତ ମହିଳାମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ନିଜ ଗୃହରେ ପତିଙ୍କ ସହ ଖୁସିରେ ରହିଲେ । ସେମାନେ ତାଙ୍କ ବିବାହ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଶସ୍ତ୍ରଚାଳନାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଧନ-ମିତ୍ରମାନେ ସହିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜୀବନ ଅନୁଭବ କଲେ । ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଭରତ, ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ମାନେ ତାଙ୍କ ବଡ଼ ଠାକୁରଙ୍କୁ ସେବା କରିବାରେ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ । କିଛି ସମୟ ପରେ, ରାଜା ଦଶରଥ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଭରତଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଏହିଅଛନ୍ତି କେକୟା ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ, ତୁମ ମାମା ଯୁଧାଜିତ, ସେ ତୁମକୁ ନେବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି ।" ଦଶରଥଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, କୈକେୟୀପୁତ୍ର ଭରତ ଏବଂ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ, ତାଙ୍କ ପିତା ଓ ରାମଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ଯୁଧାଜିତଙ୍କ ସହିତ ଯିବାକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ । ଦୁଇ ଭାଇ ମାଆମାନେଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବିଦାୟ ଦେଲେ । ଯୁଧାଜିତ ଭରତ ଓ ଶତ୍ରୁଘ୍ନକୁ ପାଇଁ ବହୁତ ଖୁସି ହେଲେ । ସେଠାରୁ ନିଜ ରାଜ୍ୟକୁ ଯିବା ପରେ, ତାଙ୍କ ପିତା ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ । ଭରତ ଓ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଯିବା ପରେ, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଲେ । ସେ ସମୟରେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ଦେବତା ସମାନ ସମ୍ମାନ କରି, ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ସର୍ବୋପରି ରଖି, ନାଗରିକମାନେ ଯେଉଁ କାମ ଚାହାଁନ୍ତି, ସେଉଁଠାରେ ନିଷ୍ଠାରେ ଚାଲିଥିଲେ । ରାମ ସମସ୍ତଙ୍କ ଭଲ ଓ ପ୍ରିୟ କାମ କରି, ମାଆମାନେଙ୍କ ପ୍ରତି ଦାୟିତ୍ଵ ପୂରଣ କରି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ସଂଯମ ରେ ଚାଲିଥିଲେ । ସେ ନିୟମିତ ଭାବେ ଗୁରୁମାନେଙ୍କୁ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ସେବା କରୁଥିଲେ । ଏହାଦ୍ୱାରା ଦଶରଥ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଓ ନାଗରିକମାନେ ସମସ୍ତେ ଖୁସି ହେଲେ । ରାମଙ୍କ ଚରିତ୍ର ଓ ଚର୍ଯ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟବାସୀ ଖୁସି ହେଲେ । ତିନି ସତ୍ୟ ଓ ପରାକ୍ରମରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ । ଏଭଳି ରାମ ଜଗତରେ ସବୁଠୁ ଧର୍ମିକ ଲୋକ ଭାବେ ପରିଚିତ ହେଲେ, ସ୍ୱୟଂ ବ୍ରହ୍ମା ସମାନ । ସୀତାଙ୍କ ସହ ଅନେକ ଋତୁ ଉପଭୋଗ କଲେ । ସେ ସବୁବେଳେ ଚିନ୍ତାଶୀଳ ଓ ମନୋନିବେଶିତ ଥିଲେ, ସୀତା ତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ । ସୀତା ରାମଙ୍କ ପ୍ରିୟା ଓ ପିତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ । ସୀତାଙ୍କ ଗୁଣ ଓ ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଦୁହେଁର ଭଲପାଇବା ଦିନକୁ ଦିନ ବଢ଼ିଲା, ଏବଂ ସୀତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ତାଙ୍କ ପତିଙ୍କ ଅସୀମ ସ୍ଥାନ ଥିଲା । ହୃଦୟର ଗୁପ୍ତ ଭାବ ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଉଥିଲା, ଏବଂ ସୀତା, ମୈଥିଳୀ, ଜନକନନ୍ଦିନୀ, ଦେବତାଙ୍କ ସମାନ ରୂପ ଓ ଶ୍ରୀର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଦ୍ୱାରା ରାମଙ୍କ ହୃଦୟର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାଗ ଦାଖଲ କରିଥିଲେ । ଏହି ମହାନ ରାଜର୍ଷିପୁତ୍ର ରାମ, ମୈଥିଳୀ ସହ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ବିଶେଷ ଉଲ୍ଲାସରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ, ଯେପରି ବିଷ୍ଣୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସହ ସ୍ୱର୍ଗରେ ତେଜସ୍ୱୀ ହୁଏ । ଏଠାରେ ଦ୍ୱିତୀୟ କାଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ଭରତ ଓ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ତାଙ୍କ ମାମାଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ ବଡ଼ ସମ୍ମାନ ଓ ପ୍ରେମରେ ରହିଲେ । ତାଙ୍କ ମାମା, ଅଶ୍ୱସେନାଧୀପତି, ସେମାନେଙ୍କୁ ପୁଅ ସମାନ ଭଲପାଇଲେ । ସେଠାରେ ଦୁଇଁ ଭାଇ ସ୍ୱେଚ୍ଛାରେ ଖୁସି ରେ ରହିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ପୁନିପୁନି ବୃଦ୍ଧ ଦଶରଥଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରୁଥିଲେ । ଏପରି ଭାବେ ଦଶରଥ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଦୁଇଁ ପୁଅ ଭରତ ଓ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କୁ ମନେପକାଇ ଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବରୁଣ ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ । ଦଶରଥଙ୍କ ସମସ୍ତେ ପୁଅ, ଚାରିଜଣ, ତାଙ୍କ ପ୍ରାଣ ଭଳି ପ୍ରିୟ ଥିଲେ, ଯେପରି ଏହି ଚାରି ହସ୍ତ ତାଙ୍କ ଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥାଏ । ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାମ, ତେଜସ୍ୱୀ, ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଥିଲେ, ଏବଂ ସବୁ ଜୀବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମା ସମାନ ଧର୍ମିକ ଥିଲେ । ଦେବତାମାନେ ରାବଣଙ୍କ ବିନାଶ ଚାହିଁ, ତାଙ୍କ ପ୍ରାର୍ଥନା ଅନୁସାରେ ଅବିନାଶୀ ବିଷ୍ଣୁ ମାନବ ରୂପେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ । କୌଶଲ୍ୟା ଏହି ଅପାର ତେଜସ୍ୱୀ ପୁଅ ସହ ଦେବମାତା ଅଦିତି ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇଥିଲେ । ରାମ ଦେହରେ ଶୋଭା, ଶକ୍ତି, ଲଜ୍ଜା ଏବଂ ଅନୁପମ ଗୁଣ ଥିଲା । ତିନି ପୃଥିବୀରେ ଅପୂର୍ବ ଏବଂ ଦଶରଥଙ୍କ ଗୁଣରେ ସମାନ ଥିଲେ । ସେ ସବୁବେଳେ ଶାନ୍ତ ମନ, ମୃଦୁ ଭାଷୀ, ଏବଂ କେହି କଠୋର କଥା କହିଲେ ମଧ୍ୟ ତାହାକୁ କଠୋରତାରେ ଉତ୍ତର ଦେଉନଥିଲେ । ଏକ ଉପକାର ହେଲେ ତେଣୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇଯାଉଥିଲେ, ଏବଂ ନିଜ ପ୍ରତି ଦୂର୍ଭାବନା ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ଶତ ଅପରାଧ ମାନେ ଭୁଲିଯାଉଥିଲେ । ସେ ନିୟମିତ ଧର୍ମିକ, ଚରିତ୍ରବାନ୍, ପ୍ରବୀଣ ଏବଂ ବୟସ୍କ ଲୋକଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରୁଥିଲେ, ଏହି ମଧ୍ୟରେ ଶସ୍ତ୍ରଜ୍ଞାନ ଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ । ରାମ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ମଧୁର ଭାଷୀ, ମଧୁର କଥା କହିବାରେ ପ୍ରଥମ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଅହଙ୍କାର ନଥିଲେ । ସେ କଦାପି ଅସତ୍ୟ କଥା କହୁନଥିଲେ, ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞାନୀ, ବଡ଼ମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରୁଥିଲେ, ଲୋକମାନେ ସେଉଁଠାରେ ଭଲପାଇଥିଲେ, ଏବଂ ସେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭଲପାଇଥିଲେ । ସେ ଦୟାଳୁ, କ୍ରୋଧରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରଖିଥିଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରୁଥିଲେ, ଦୁଃଖିତଙ୍କୁ କ୍ଷମା କରୁଥିଲେ, ଧର୍ମର ଜ୍ଞାନୀ, ସଦା ସଂଯମୀ ଓ ପବିତ୍ର ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମନ କୁଳର ଯୋଗ୍ୟ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ଓ ତାହାର ଦିବ୍ୟ ଫଳ ଉପରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆସ୍ଥା ଥିଲା । ସେ ଅଶୁଭ କିଛିରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉନଥିଲେ, ବିରୋଧୀ କଥା ଉପଭୋଗ କରୁନଥିଲେ, ଯଥାଯଥ ତର୍କ ସହ କଥା କହୁଥିଲେ । ସେ ସ୍ୱସ୍ଥ, ଯୁବକ, ମଧୁରଭାଷୀ, ରୂପବାନ୍, ସମୟ ଓ ସ୍ଥାନ ଜ୍ଞାନୀ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମିକ ଥିଲେ । ଉତ୍ତମ ଗୁଣରେ ଭରପୂର, ରାଜକୁମାର ଲୋକମାନେଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ପ୍ରାଣ ଭଳି ହୃଦୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ ।