ଏହିପରି ଭାବେ, ଦେବତାଙ୍କଠାରୁ ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଵର ପାଇ ପରେ, ଅସୁରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମଧୁ ଏକ ଶୋଭାମୟ ଓ ଅଲୌକିକ ମହଲ ନିର୍ମାଣ କରାଇଲେ। ତାଙ୍କର ଅତି ଭାଗ୍ୟଶାଳି ଓ ପ୍ରିୟା ପତ୍ନୀ ଥିଲେ କୁମ୍ଭୀନାସୀ, ଯିଏ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ବିଶ୍ୱାବାସୁ ଓ ଅନଳାଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ କନ୍ୟା। ତାଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ଲବଣ—ଏକ ଭୟଙ୍କର, ପ୍ରବଳ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସୁର; ଛୁଆବେଳୁ ଠାରୁ ତାଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ ଦୁଷ୍ଟ ଓ ସଦା ଦୁଷ୍କର୍ମରେ ଲିପ୍ତ ଥିଲେ। ପୁଅଙ୍କର ଏହି ଅନୁଶାସନହୀନ ଚରିତ୍ର ଦେଖି, ମଧୁ କ୍ରୋଧ ଓ ଦୁଃଖରେ ଭରିଯାଇ, କିଛି କଥା କହିଲେ ନାହିଁ। ଶେଷରେ, ଏହି ସଂସାରକୁ ଛାଡ଼ି, ସେ ବରୁଣଙ୍କ ନିବାସକୁ ଯାଇଲେ, ତାଙ୍କର ଦ୍ୱେଧା ଅସ୍ତ୍ର ଲବଣଙ୍କୁ ଦେଇ, ଏହି ବର ଦେଇ ଚାଲିଗଲେ। ଏହି ଦ୍ୱେଧା ଅସ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତି ଓ ନିଜର ଦୁଷ୍ଟତା ବଳେ, ଲବଣ ତିନି ଲୋକକୁ, ବିଶେଷକରି ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କୁ, ଦୁଃଖ ଦେଉଛନ୍ତି। ଏହିଭଳି ଲବଣଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ଓ ଦ୍ୱେଧା ଅସ୍ତ୍ରର ଗୁଣ; ଏହି କଥା ଶୁଣି, ହେ କକୁତ୍ସ୍ଥବଂଶୀ ରାମ, ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଶରଣ ଭାବେ ଦେଖୁଛୁ। ଅନେକ ରାଜାମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଭୟଭୀତ ଋଷିମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଆମେ କୌଣସି ଉଦ୍ଧାରକୁ ମିଳିଲୁ ନାହିଁ। ଏବେ ରାବଣ ତାଙ୍କ ଦଳ ଓ ଯାନସାମଗ୍ରୀ ସହିତ ବିନଶ୍ଟ ହୋଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ହେ ପ୍ରିୟ, ଏ ଭୂମିରେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଆପଣଙ୍କୁ ଏକମାତ୍ର ରକ୍ଷକ ଭାବେ ଜାଣୁଛୁ; ତେଣୁ ଲବଣଙ୍କ ଭୟରେ ପୀଡିତ ଆମକୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତୁ। ଏପରି ଭାବେ, ହେ ରାମ, ଆମ ଭୟର କାରଣ ଆପଣଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାପନ କଲୁ; ଏହି ଭୟ କେବଳ ଆପଣ ଦୂର କରିପାରିବେ—ଆପଣଙ୍କ ଶୂରତା ଦ୍ୱାରା ଏହି ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତୁ। ଏହିପରି ଉତ୍ତରକାଣ୍ଡର ଏକଷଠିଏ ସର୍ଗ ଶେଷ ହେଲା, ମହାର୍ଷି ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ରଚିତ ପବିତ୍ର ଓ ପ୍ରାଚୀନ ରାମାୟଣରେ। ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାମ ହାତ ଜୋଡି ଋଷିମାନଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ: "ଲବଣଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ କ’ଣ, ତାଙ୍କର ଚରିତ୍ର କ’ଣ, ଏବଂ ସେ କେଉଁଠି ବସିବା କରନ୍ତି?" ରାଘବଙ୍କର ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ଲବଣ କିପରି ବଢ଼ିଲେ ତାହା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ତାଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ ସମସ୍ତ ଜୀବଜନ୍ତୁ, ବିଶେଷକରି ତପସ୍ୱୀମାନେ; ତାଙ୍କର ଚରିତ୍ର ସଦା ଦୁଷ୍ଟ ଏବଂ ତାଙ୍କର ବସସ୍ଥାନ ମଧୁବନ। ସେ ଅନେକ ହଜାର ସିଂହ, ବାଘ, ମୃଗ, ହାତୀ ଓ ମନୁଷ୍ୟକୁ ମାରି, ସେମାନଙ୍କୁ ଦୈନିକ ଖାଦ୍ୟ ଭାବେ ଖାଏ। ପରେ ଏହି ପ୍ରବଳ ଲବଣ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଖାଇଦିଏ, ଏବଂ ବିନାଶ ସମୟ ଆସିଲେ, ସେ ମୃତ୍ୟୁ ଭଳି ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧାରଣ କରେ। ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାଘବ ମହାତ୍ମା ଋଷିମାନଙ୍କୁ କହିଲେ: "ମୁଁ ସେଇ ରାକ୍ଷସ ଲବଣଙ୍କୁ ବଧ କରିବି; ତୁମେ ଭୟ ଛାଡ଼।" ଏପରି ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ କରି ଋଷିମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଇ, ରଘୁବଂଶୀ ରାମ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ଭାଇମାନେ ସହ କଥା କହିଲେ: "ଲବଣ ଏହି ପ୍ରବଳ ରାକ୍ଷସକୁ କିଏ ବଧ କରିବ? ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କାହାକୁ ଦିଆଯିବ—ବଳଶାଳୀ ଭରତ, କିମ୍ବା ବୁଦ୍ଧିମାନ ଶତୃଘ୍ନ?" ଏହିପରି ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ପରେ, ଭରତ କହିଲେ: "ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ବଧ କରିବି; ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ମୋତେ ଦିଅନ୍ତୁ।" ଭରତଙ୍କ ଏହି ଶୂରତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଧୈର୍ଯ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ଶୁଣି, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇ ଶତୃଘ୍ନ ତାଙ୍କର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଆସନ ଛାଡ଼ି, ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରି, ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ: "ହେ ମହାରାଜ, ପୂର୍ବେ ଆପଣ ଏଠି ଏକାକି ଅୟୋଧ୍ୟାକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ, ହୃଦୟରେ ଦୁଃଖ ଧାରଣ କରି, ଆପଣଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠଙ୍କ ଆଗମନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କରିଥିଲେ। ଏଠି ଅନେକ କଷ୍ଟ ଭୋଗିଥିଲେ, ନନ୍ଦିଗ୍ରାମରେ ଅନେକ ଦିନ ଦୁଃଖର ଶଯ୍ୟାରେ ଶୋଇଥିଲେ। ଫଳ ଓ ମୂଳ ଭୋଜନ କରି, ଝଟା ଓ ଚିର ଧାରଣ କରି, ଏହି ରଘୁନନ୍ଦନ ଅନେକ କଷ୍ଟ ଭୋଗିଛନ୍ତି। ଯଦି ମୁଁ ଆପଣଙ୍କର ଦାସ ଭାବେ ରହିପାରିବି, ତେବେ ଏହି ପରି ଦୁଃଖ ତାଙ୍କୁ ପୁଣି ନ ହେଉ।" ଶତୃଘ୍ନ ଏପରି କହିବା ପରେ, ରାଘବ ପୁଣି କହିଲେ: "ଏହିପରି ହେଉ, ହେ କକୁତ୍ସ୍ଥବଂଶୀ; ମୋ ଆଦେଶ ପାଳନ କର। ମୁଁ ତୁମକୁ ମଧୁରା ନଗରରେ ରାଜା ଭାବେ ଅଭିଷେକ କରିବି; ଏହା ତୁମ ଇଚ୍ଛା ହେଲେ, ଭରତଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେଠି ବସାଇବା। ତୁମେ ଶୂର, ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ ନଗର ବସାଇବାରେ ସମର୍ଥ। କାରଣ, ଯିଏ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ବିନଶ୍ଟ କରି ରାଜ୍ୟ ଫେରାଇ ଦେଉଛନ୍ତି, ଏବଂ ଶାସକ ନ ନିଯୁକ୍ତ କରି, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି। ତେଣୁ, ମଧୁପୁତ୍ର ଦୁଷ୍ଟ ଲବଣକୁ ବଧ କରି, ମୋ କଥା ଶୁଣି ଧର୍ମପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କର। ମୋ ଆଦେଶକୁ ନେଇ ଆଉ କିଛି କଥା କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଛୋଟ ଭାଇ ଜ୍ୟେଷ୍ଠଙ୍କ ଆଦେଶ ମାନିବା ଦାୟିତ୍ୱ—ଏହି ନେଇ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଅଭିଷେକ ତିଆରି କରିଛି, ମହାମୁନି ବଶିଷ୍ଠ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମନ୍ତ୍ର ଓ ବିଧି ଅନୁଯାୟୀ କରିଛନ୍ତି, ତାହା ଗ୍ରହଣ କର।" ଏହିପରି ଉତ୍ତରକାଣ୍ଡର ବାଉଣ୍ଠିଏ ସର୍ଗ ଶେଷ ହେଲା, ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ପବିତ୍ର ଓ ପ୍ରାଚୀନ ରାମାୟଣରେ। ଏପରି ଭାବରେ ରାମଙ୍କ ଆଦେଶ ଶୁଣି, ଶୂରଶାଳୀ ଶତୃଘ୍ନ ଲଜ୍ଜା ଅନୁଭବ କରି, ନମ୍ର ଓ ଶାନ୍ତ ସ୍ୱରରେ କହିଲେ: "ହେ କକୁତ୍ସ୍ଥବଂଶୀ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆମେ ଜାଣୁଛୁ ଏହା ଅଧର୍ମ; କିପରି ଜ୍ୟେଷ୍ଠମାନେ ଥିବାବେଳେ ଛୋଟ ଭାଇଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରାଯିବ? ତଥାପି ଆପଣଙ୍କ ଆଦେଶ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ, କାରଣ ଆପଣଙ୍କ ଆଦେଶ ଅଲଙ୍ଘ୍ୟ। ହେ ଶୂର, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଠାରୁ ଏହି କଥା ଶୁଣିଛି, ଶାସ୍ତ୍ରରୁ ମଧ୍ୟ ଶୁଣିଛି; ମଧ୍ୟମ ଭାଇ ନିଜ ନିଶ୍ଚୟ କରିଥିବାରୁ ଆଉ କିଛି କଥା କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ମୁଁ ଏକ କଠୋର ଓ ଭୟଙ୍କର କଥା କହିଛି: ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଲବଣକୁ ବଧ କରିବି; ଏପରି କଠୋର କଥା କହିବା ଦ୍ୱାରା ମୋ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ହେଲା। ଜ୍ୟେଷ୍ଠଙ୍କ କଥା ପରେ ପୁଣି ଉତ୍ତର ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଏହା ଅଧର୍ମ ସହିତ ଜଡିତ ଓ ପରଲୋକରେ ମୂଲ୍ୟହୀନ। ତେଣୁ, ହେ କକୁତ୍ସ୍ଥବଂଶୀ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ଉତ୍ତର ଦେବି ନାହିଁ; ଦୟାକରି ଦ୍ୱିତୀୟ ଶାସ୍ତି ମୋ ପରେ ନ ପଡ଼ୁ, ହେ ମର୍ଯ୍ୟାଦାପାଳକ।