ଏହି ସମୟରେ, ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟ ରାମ ରଘୁବଂଶୀ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ରାଘବ, ମୋର ଏହି ପଥକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ମୁଁ ଚିନ୍ତାର ତୁଳନାରେ ବେଗୁନ୍ ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତକୁ ଯିବି। ହେ ରାମ, ମୁଁ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଅଜୟ କରିଛି, ଆପଣ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କୁ ବିଧ୍ୱଂସ କରନ୍ତୁ, ଯେପରି ଧ୍ୱଂସର ସମୟ ଆସିନାପାରିବ। ମୁଁ ଜାଣେ ଯେ, ଆପଣ ଅମର ମଧୁସୂଦନ, ଦେବତାଙ୍କର ନାୟକ। ଏହି ଧନୁଷକୁ ଛୁଇଁବା ମାତ୍ରରେ ଆପଣଙ୍କୁ ମଙ୍ଗଳ ହେଉ, ହେ ଶତ୍ରୁଦଳନ। ଦେବତାମାନେ ସମସ୍ତେ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ଆପଣଙ୍କର ଅଦ୍ୱିତୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖୁଛନ୍ତି, ଯାହା ଯୁଦ୍ଧରେ ଅପରିମିତ। ହେ କକୁତ୍ସ୍ଥନନ୍ଦନ, ଏହା ମୋ ପାଇଁ କୌଣସି ଲଜ୍ଜାର କାରଣ ନୁହେଁ ଯେ, ଆପଣ, ତିନି ଲୋକର ନାଥ, ମୋତେ ପଛେଇଲେ। ହେ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ଥିବା ରାମ, ଆପଣ ଏହି ଅଦ୍ୱିତୀୟ ବାଣ ଛାଡ଼ନ୍ତୁ; ଏହା ଛାଡ଼ିବା ପରେ ମୁଁ ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତକୁ ଯିବି।” ଏପରି ଭାବେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟ ରାମ କହିବା ପରେ, ଦଶରଥନନ୍ଦନ ଶ୍ରୀରାମ ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାଣ ମୁକ୍ତ କଲେ। ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟ ଦେଖିଲେ ଯେ, ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ଅର୍ଜିତ ଲୋକମାନେ ରାମଙ୍କ ବାଣରେ ବିଧ୍ୱଂସ ହେଲା। ତେଣୁ ସେ ବେଗରେ ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଏହା ପରେ, ସମସ୍ତ ଦିଗ ଏବଂ ଉପଦିଗ ନିର୍ମଳ ହେଲା; ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ଋଷିମାନେ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁର୍ଧର ବୋଲି ସ୍ତୁତି କଲେ। ଏହିପରି, ଦଶରଥନନ୍ଦନ ରାମଙ୍କୁ ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟ ରାମ ସମ୍ମାନ କରି, ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ନିଜ ପଥରେ ଚାଲିଗଲେ। ଏହିପରି ଶତତରି ସପ୍ତତିତମ ସର୍ଗ ଅଟେ। ଏହାପରେ, ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟ ରାମ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ଶାନ୍ତ ଚିତ୍ତ ଦଶରଥନନ୍ଦନ ରାମ, ନାମରେ ବିଶିଷ୍ଟ, ଧନୁଷକୁ ଅପାର ବଳର ମାଳିକ ବରୁଣଙ୍କ ହାତରେ ଦେଲେ। ଏପରେ ରାମ, ବସିଷ୍ଠ ଆଦି ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ତାଙ୍କର ଦୁଃଖିତ ପିତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଉନ୍ମୁଖ ହେଲେ ଏବଂ କହିଲେ, “ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟ ରାମ ଚାଲିଗଲେ; ଏବେ ଆପଣ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ଚତୁର୍ବିଧ ସେନା ଆୟୋଧ୍ୟାକୁ ଯିବା ଉଚିତ।” ରାମଙ୍କ ଏହି ମିଠା କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ଦଶରଥ ତାଙ୍କୁ ଦୁଇହାତରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ ଏବଂ ମୁଣ୍ଡରେ ଚୁମ୍ବନ କଲେ। ରାମ ଚାଲିଯିବା ଖବର ଶୁଣି, ରାଜା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସି ହେଲେ; ସେ ଏମିତି ଅନୁଭବ କଲେ, ଯେପରି ନିଜେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ପୁଅ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ହେଲେ। ସେ ସେନାକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବା ଆଦେଶ ଦେଲେ ଏବଂ ଶୀଘ୍ରେ ଆୟୋଧ୍ୟାକୁ ଗଲେ, ଯାହା ଝଣ୍ଡା ଓ ପତାକାରେ ସୁଶୋଭିତ, ଢୋଳ ଓ ବାଜାର ଶବ୍ଦରେ ଗଞ୍ଜିଉଥିଲା। ରାଜପଥ ଚିତ୍ରାଙ୍କିତ ଏବଂ ମନୋହର ଥିଲା, ପୁଷ୍ପର ଢେର ଓ ମଙ୍ଗଳ ଦ୍ରବ୍ୟ ନେଇ ନାଗରିକମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରରେ ଅଭିବାଦନ କଲେ। ରାଜା ଜନସମୂହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଶୋଭାୟମାନ ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରଜା, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ନଗରବାସୀ ଦୂରରୁ ସ୍ବାଗତ କଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ ଓ ବିଭୂଷିତ ସାଥୀମାନେ ସହିତ ନିଜ ପ୍ରିୟ ରାଜମହଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯାହା ହିମବନ୍ତ ପର୍ବତପରି ଶୋଭାୟମାନ। ରାଜା ନିଜ ପରିବାର ସହିତ ଗୃହେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ; କୌଶଲ୍ୟା, ସୁମିତ୍ରା ଓ ଚାରୁ କଟି ଥିବା କୈକେୟୀ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଉପଲବ୍ଧ କଲେ। ସେମାନେ ବଧୂମାନେଙ୍କୁ ସ୍ବାଗତ କରିବାରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥିଲେ; ଏହିପରି ଅନ୍ୟ ରାଜମହିଳାମାନେ ମଧ୍ୟ, ତେବେ ସେମାନେ ଶ୍ରୀମତୀ ସୀତା ଓ ଉର୍ମିଳାଙ୍କୁ ଗୃହେ ନେଲେ। ରାଜମହିଳାମାନେ କୁଶଧ୍ୱଜଙ୍କ ଦୁଇଜଣୀ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଶୁଭ କଥା ଓ ଉପହାର ସହିତ, ସୁନ୍ଦର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଗୃହେ ଆଣିଲେ। ସମସ୍ତେ ଶୀଘ୍ର ଦେବମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକୁ ପୂଜା କଲେ, ଏବଂ ଏହି ସମୟରେ ସମସ୍ତ ରାଜପୁତ୍ରମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଯୋଗେ ବୟସ୍କ ଓ ଗୁରୁଜନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ସମସ୍ତ ମହିଳାମାନେ ଆନନ୍ଦରେ, ନିଜ ପତିମାନେ ସହିତ ଗୃହେ ଖୁସି ହେଲେ; ବିବାହ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇ, ଶସ୍ତ୍ର ଓ ଧନ ସାଥି ଥିବା ଏହି ବିରମାନେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିଲେ। ସେମାନେ ସବୁବେଳେ ପିତାଙ୍କୁ ସେବା କଲେ। ଏହିପରି କିଛି ଦିନ ପରେ, ରାଜା ଦଶରଥ ତାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ କହିଲେ— “ହେ କୈକେୟୀପୁତ୍ର ଭରତ, ଏହି କେକୟ ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ ଏଠି ଅଛନ୍ତି, ପ୍ରିୟ ପୁଅ। ତୁମର ମାମା ଯୁଧାଜିତ ତୁମକୁ ନେବା ପାଇଁ ଆସିଛନ୍ତି।” ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଭରତ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ସହିତ ଚାଲିବାକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ, ପିତା ଓ ଭାଇ ରାମଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଲେ। ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ସହିତ ଭରତ ତାଙ୍କ ମାତାମାନେଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ; ଯୁଧାଜିତ ଭରତ ଓ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କୁ ପାଇ ବହୁତ ଖୁସି ହେଲେ। ଏହି ଭିତରେ, ଭରତ ନିଜ ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ତାଙ୍କର ପିତା ଖୁସି ହେଲେ; ଭରତ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ରାମ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ରହିଗଲେ। ସେ ସମୟରେ, ଦୁଇଜଣେ ତାଙ୍କର ପିତାଙ୍କୁ ଦେବତା ସମାନ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ତାଙ୍କର ଆଦେଶକୁ ମୁଖ୍ୟ କରି ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାର କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କଲେ। ରାମ ସମସ୍ତକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିବା ଓ ଉପକୃତ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ; ମାନମାନେଙ୍କ ପ୍ରତି ମୁଳ୍ୟ ଦେଇ, ସଂଯମ ସହିତ ବ୍ୟବହାର କଲେ। ତିନି ଗୁରୁଜନଙ୍କ ପ୍ରତି ଉଚିତ ସମୟରେ କୃତ୍ୟ କଲେ; ଏହା ଦେଖି ଦଶରଥ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ନଗରବାସୀ ଖୁସି ହେଲେ। ରାମଙ୍କ ଚରିତ୍ର ଓ ଚର୍ଯ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ; ରାମ ସତ୍ୟ ଓ ପରାକ୍ରମରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ହୋଇ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ରାମ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମାତ୍ମା ହେଲେ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପରି; ସୀତା ସହିତ ଅନେକ ଋତୁ ଉପଭୋଗ କଲେ। ସେ ଚିନ୍ତାଶୀଳୀ ଓ ସୀତାଙ୍କୁ ହୃଦୟରେ ରଖିଥିଲେ; ସୀତା ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଚୟିତା ଧର୍ମପତ୍ନୀ ଥିଲେ ଏବଂ ରାମଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଥିଲେ। ସୀତାଙ୍କ ଗୁଣ ଓ ରୂପରେ ପ୍ରେମ ଦିନକୁ ଦିନ ବଢ଼ିଲା; ଏବଂ ପତି ତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଦୁଇଗୁଣ ଅବସ୍ଥାନ କଲେ। ଏଠି ହୃଦୟ ହୃଦୟକୁ କଥା କହୁଥିବାରୁ ଗୁପ୍ତ ଭିତରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଉଛି; ବିଶେଷକରି ଏହି ରାମ ପାଇଁ, ମୈଥିଳୀ ଜନକନନ୍ଦିନୀ ସୀତା ଦେବତା ସମ ରୂପବାନୀ ଏବଂ ଶ୍ରୀର ନିଭାସ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ସହିତ ରାଜର୍ଷିପୁତ୍ର ରାମ ଆନନ୍ଦ ଓ ଆଲୋକରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ, ଯେପରି ବିଷ୍ଣୁ ଦେବତାମାନେର ନାଥ ଶ୍ରୀ ସହିତ ଦୀପ୍ତିମାନ।