ଏହି ସମୟରେ ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟ ରାମ, ରାମଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ କହିଲେ, “ତୁମେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏବଂ ମୋର ପାଇଁ ପୂଜ୍ୟ, ଯେପରି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମଧ୍ୟ ପୂଜ୍ୟ। ଏହି କାରଣରୁ, ହେ ରାମ, ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରତି ଏହି ପ୍ରାଣହର ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡିପାରିବି ନାହିଁ।” ସେଉଁଠି ସେ ଆଉ କହିଲେ, “ମୁଁ ଏହି ତୁମର ପଥକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେବି, କିମ୍ବା ମୋ ତପସ୍ୟାରେ ଜିତାଯାଇଥିବା ଏହି ସମସ୍ତ ଲୋକଗୁଡ଼ିକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେବି—ଏହି ମୋର ପ୍ରତିଜ୍ଞା।” ସେ ଅଗ୍ରଗମନ କରି କହିଲେ, “ଏହି ଦିବ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁବାଣ, ଶତ୍ରୁମାରି, କଦାପି ବ୍ୟର୍ଥ ହୁଏ ନାହିଁ; ଏହା ଶକ୍ତିର ଅହଂକାରକୁ ଧ୍ୱଂସ କରେ।” ଏହି ମହାସଂକଟ ମୁହୂର୍ତ୍ତକୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଋଷିମଣ୍ଡଳ, ଏବଂ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମା ସମେତ ସମସ୍ତେ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ। ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରା, ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣ, କିନ୍ନର, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ ଏବଂ ନାଗମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ ନିର୍ମଳ ଏବଂ ଶାନ୍ତ ହେଉଥିବା ସମୟରେ, ରାମ ତାଙ୍କ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଧନୁଷ୍ୟ ଧରିଥିଲେ, ତେବେ ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟ ଶକ୍ତିହୀନ ହୋଇ ଆନନ୍ଦରେ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ରାମଙ୍କ ତେଜରେ ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟ ଶକ୍ତିହୀନ ହୋଇଗଲେ ଏବଂ ଦୀରେ-ଦୀରେ କମଳପତ୍ର ନୟନ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ପୂର୍ବେ ମୁଁ ପୃଥିବୀକୁ କାଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲି; ସେ ମୋତେ କହିଥିଲେ ଯେ, ତୁମେ ତୁମ ଏହି ଦେଶରେ ରାତିରେ ବସିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ତେଣୁ ଗୁରୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ ମୁଁ ପୃଥିବୀରେ ରାତିରେ ବସି ନାହିଁ; ତାହାଠାରୁ ଏପରି ଆଜ୍ଞାକୁ ମୁଁ ପାଳନ କରୁଛି, ହେ କକୁତ୍ସ୍ଥବଂଶୀ।" "ହେ ରାଘବ, ମୋର ଏହି ପଥକୁ ଧ୍ୱଂସ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ; ମୁଁ ଚିନ୍ତା ଗତିରେ ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତକୁ ଯାଉଛି। ମୁଁ ତପସ୍ୟାରେ ଅପରାଜିତ ଭାବେ ଏହି ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଜିତିଛି; ଏହି ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଆଘାତ କର, ଯାହା ଦ୍ବାରା ବିନାଶ କାଳ ଆସିବ ନାହିଁ।" "ମୁଁ ତୁମକୁ ଅମୃତ ମଧୁସୂଦନ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାୟକ ଭାବେ ଜାଣିଛି; ଏହି ଧନୁଷ୍ୟର ଛୁଆଁ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏଠାରେ ଏସି ତୁମର ଅପୂର୍ବ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖୁଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ତୁମ ସମ କୌଣସି ନାହିଁ।" "ହେ କକୁତ୍ସ୍ଥବଂଶୀ, ଏହାରେ ମୋତେ କୌଣସି ଲଜ୍ଜା ନାହିଁ, କାରଣ ତୁମେ ତିନି ଲୋକର ନାଥ। ହେ ଦୃଢ ନିଶ୍ଚୟ ରାମ, ଏହି ଅପୂର୍ବ ବାଣ ଛାଡ; ଏହି ବାଣ ଛାଡିଲେ ପରେ ମୁଁ ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତକୁ ଯିବି।" ଏପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟ ରାମ କହିଲେ, ତାପରେ ଦଶରଥପୁତ୍ର ରାମ ଏହି ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ବାଣ ଛାଡିଦେଲେ। ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟ ନିଜ ତପସ୍ୟାରେ ଜିତାଯାଇଥିବା ଲୋକମାନେ ରାମଙ୍କ ବାଣରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଉଥିବା ଦେଖି ତୁରନ୍ତ ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଏହାପରେ ସମସ୍ତ ଦିଗ ଏବଂ ଦିଗଂତ ନିର୍ମଳ ହେଲା; ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ଋଷିମଣ୍ଡଳ ରାମଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଲେ। ଦଶରଥନନ୍ଦନ ରାମଙ୍କୁ ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟ ରାମ ସମ୍ମାନ କଲେ; ଏହିପରି ଚାରିପଟି ପରିକ୍ରମା କରି ସେ ନିଜ ପଥକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଏହିପରେ ରାମ, ଦଶରଥଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଶାନ୍ତ ଚିତ୍ତ ଏବଂ ବିଶାଳ ବିଖ୍ୟାତି ସହିତ ଧନୁଷ୍ୟଟିକୁ ଅପାର ବଳବାନ୍ ବରୁଣଙ୍କ ହସ୍ତରେ ସମର୍ପଣ କଲେ। ତାପରେ ରାମ ଵସିଷ୍ଠାଦି ଋଷିମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ତାଙ୍କ ବିପନ୍ନ ପିତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ କହିଲେ, “ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟ ରାମ ଚାଲିଗଲେ; ଏବେ ଚାରିପଟି ସେନାକୁ ଆପଣଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଆୟୋଧ୍ୟା ଦିଗରେ ଆଗେଇଯିବାକୁ କହନ୍ତୁ।” ରାମଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ଦଶରଥ ନିଜ ପୁତ୍ର ରାଘବଙ୍କୁ ବାହୁଦ୍ୱୟରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ମୁଣ୍ଡ ଚୁମ୍ବନ କଲେ। ରାମ ଚାଲିଯାଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ରାଜା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ଏବଂ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ; ସେ ମନେ କଲେ ଯେ, ନିଜେ ଓ ପୁତ୍ର ନବଜନ୍ମ ଲାଭ କରିଛନ୍ତି। ସେ ତୁରନ୍ତ ସେନାକୁ ଆଗେଇବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ ଏବଂ ନିଜ ଶୂଭ୍ର ପତାକା, ଧ୍ୱଜା, ଢୋଳ ଓ ବାଦ୍ୟର ଶବ୍ଦରେ ଗଞ୍ଜିଉଥିବା ଆୟୋଧ୍ୟା ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ରାଜପଥ ଶିତଳ ଜଳରେ ପ୍ରକ୍ଷାଳିତ ଏବଂ ଫୁଲର ମାଳାରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା; ନଗରବାସୀ ମଙ୍ଗଳ ଦ୍ରବ୍ୟ ନେଇ ରାଜାଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରେ ଅଭିବାଦନ କଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଓ ସାଥୀମାନଙ୍କ ସହିତ ହିମବତ ପର୍ବତ ପରି ଶୋଭା ପାଉଥିବା ନିଜ ପ୍ରିୟ ରାଜମହଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ରାଜା ନିଜ ପ୍ରଜା, ପରିବାର ଓ ମାନ୍ୟ ଲୋକଙ୍କ ସହ ଗୃହରେ ଆନନ୍ଦ ଉଲ୍ଲାସରେ ଅନୁଭବ କଲେ; କୌଶଳ୍ୟା, ସୁମିତ୍ରା ଓ ସୁନ୍ଦର କଟି ଧାରିଣୀ କୈକେୟୀ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ସେମାନେ ବଧୁମାନଙ୍କୁ ଗୃହପ୍ରବେଶ କରେଇବାରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥିଲେ; ଏହିପରି ସୀତା ଓ ଉର୍ମିଳାଙ୍କୁ ଶୁଭ ଶବ୍ଦ ଓ ମଙ୍ଗଳ ଦ୍ରବ୍ୟ ସହ ଗୃହେ ନେଲେ। ସେମାନେ କୁଶଧ୍ୱଜଙ୍କ ଦୁଇ ଝିଅ ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଶୋଭିତ ଅବସ୍ଥାରେ ଗୃହପ୍ରବେଶ କଲେ। ସମସ୍ତେ ଦ୍ରୁତ ଦେବମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକୁ ପୂଜା କଲେ ଏବଂ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ସମସ୍ତ ରାଜପୁତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ସମସ୍ତ ରାଜନୀ ନିଜ ପତିଙ୍କ ସହ ଗୁପ୍ତ ଖୁସିରେ ଲାଗିଗଲେ, ବିବାହ ଉତ୍ସବ ସଫଳ ହୋଇଥିଲା, ସେମାନେ ଶସ୍ତ୍ର ଦକ୍ଷ, ଧନ ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ ଥିଲେ। ସେମାନେ ସର୍ବଦା ପିତାଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ; କିଛି ଦିନ ପରେ ଦଶରଥ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ—"ହେ କୈକେୟୀପୁତ୍ର ଭରତ, ଏହି କେକୟ ରାଜାଙ୍କ ପୁତ୍ର, ତୁମର ମାମାଁ, ଏଠାକୁ ତୁମକୁ ନେବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି।" ଦଶରଥଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଭରତ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ସହ ନିଜ ପିତା ଓ ରାମଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ବିଦାୟ ନେଲେ। ଦୁଇଁଜଣ ମାତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଯାଇଲେ; ଯୁଧାଜିତ୍ ଭରତ ଓ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କୁ ଦେଖି ବହୁତ ଖୁସି ହେଲେ। ଏପରି ଭାବେ ଭରତ ନିଜ ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ତାଙ୍କ ପିତା ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ଭରତ ଚାଲିଗଲେ, ରାମ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଆୟୋଧ୍ୟାରେ ରହିଗଲେ।