ଦଶରଥ ତାଙ୍କର କ୍ଷତ୍ରିୟ କ୍ରୋଧକୁ ଶାନ୍ତ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମହାତ୍ମା ତପସ୍ବୀ ଭାବେ ପରିଚିତ ଭୃଗୁବଂଶୀ ପରଶୁରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଆପଣ ମୋର ଏହି ଯୁବ ସନ୍ତାନମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତୁ। ଆପଣ ଭୃଗୁବଂଶରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି, ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଥିଲେ। ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ଦେଖାଇ, ଆପଣ ପୃଥିବୀକୁ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଦାନ କରି, ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାଇ ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତରେ ବାସ କରୁଥିଲେ। ମହାମୁନି, ଆପଣ ମାନେ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ ଆସିଛନ୍ତି; ଯଦି କେବଳ ରାମଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରାଯାଏ, ଆମେ କେହି ବଞ୍ଚି ପାରିବୁ ନାହିଁ।” ଦଶରଥ ଏପରି କହିଥିବା ବେଳେ, ପ୍ରବଳ ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟ ପରଶୁରାମ ତାଙ୍କ କଥାକୁ ଅଗ୍ରାହ୍ୟ କରି, କେବଳ ରାମଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି କହିଲେ, “ଏଠି ଦୁଇଟି ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦିବ୍ୟ ଧନୁଷ୍ୟ ଅଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ। ଏହାର ଏକଟି ଦେବତାମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ତ୍ରୟମ୍ବକଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ, ଯାହାକୁ ତୁମେ ଭଙ୍ଗ କରିଛ, ହେ କକୁତ୍ସ୍ଥବଂଶୀ, ତ୍ରିପୁରାସୁରଙ୍କ ବିନାଶକ। ଦ୍ୱିତୀୟ ଧନୁଷ୍ୟ ଦେବମାନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଏହି ହେଉଛି ବୈଷ୍ଣବ ଧନୁଷ୍ୟ, ହେ ରାମ, ଶତ୍ରୁନଗର ବିଜେତା। ଏହି ଧନୁଷ୍ୟ ରୁଦ୍ରଧନୁଷ୍ୟ ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ନିଜର ଉତ୍ସୁକତା ନେଇ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ—ଶିବ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଶକ୍ତିର ତୁଳନା କରିବାକୁ। ଏହା ଦେଖି ବ୍ରହ୍ମା ଦୁହିଁ ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିରୋଧ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଏବଂ ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟାନକ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଶିବ ଓ ବିଷ୍ଣୁ ଏକାପରି ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ଲିପ୍ତ ହେଲେ, ତାପରେ ଭୟଙ୍କର ଶିବଧନୁଷ୍ୟ ଟାଣାଯିବା ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଏଥିରେ ତ୍ରିନୟନ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନା ଦ୍ୱାରା ରୋକି ଦିଆଯାଇଥିଲା; ଏବେ ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଋଷି ଓ ଦେବଗଣ ଏକଠା ହେଲେ। ଏହି ଦୁଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଗଲା; ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଶିବଧନୁଷ୍ୟ ଟାଣାଯିବା ଦେଖି ସମସ୍ତେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମନେ କଲେ, କିନ୍ତୁ ରୁଦ୍ର ଏହା ଦେଖି କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ଓ ଏହି ଧନୁଷ୍ୟ ତାଙ୍କ ସାର୍ଥକ ବାଣ ସହିତ ରାଜା ଦେବରାତଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ। ଏହି ବିଷ୍ଣୁଧନୁଷ୍ୟ, ରାମ, ଏହି ଶତ୍ରୁନଗର ବିଜେତା। ବିଷ୍ଣୁ ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଧନୁଷ୍ୟ ଋଚୀକ ଭାର୍ଗବଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ; ଋଚୀକ ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ, ଯିଏ କୌଶଳରେ ଅପୂର୍ବ। ମୋର ପିତା ଏହି ଦିବ୍ୟ ଧନୁଷ୍ୟ ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କର ତପୋବଳ ଅପାର। ମୋର ପିତା ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରିବା ପରେ, ଅର୍ଜୁନ ସାଧାରଣ ବୁଦ୍ଧି ଅନୁସରଣ କରି ଅନ୍ୟାୟ ଭାବେ ହତ୍ୟା କଲେ; ଏହି କୁକୃତ୍ୟ ଶୁଣି ମୁଁ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ପୁନିପୁନି ନଶ୍ଟ କଲି। ପୃଥିବୀ ଜିତି, ମୁଁ ଏହାକୁ ମହାତ୍ମା କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଦାନ କଲି, ଓ ତାପରେ ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତରେ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ହେଲି; କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଧନୁଷ୍ୟ ଭଙ୍ଗ କରିଛ, ଏହି ଶୁଣି ମୁଁ ଏଠାକୁ ଶୀଘ୍ର ଆସିଛି। ଏଭଳି ରାମ, ଏହି ବିଷ୍ଣୁଧନୁଷ୍ୟ ପିତା-ପୁରୁଷ ପରମ୍ପରାରେ ଆସିଛି; କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଧନୁଷ୍ୟ ଧର। ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁଷ୍ୟରେ ବିଜୟୀ ବାଣ ଲଗାଅ; ଯଦି ତୁମେ ସମର୍ଥ ହେଉଛ, ଏହା ପରେ ମୁଁ ତୁମ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି। ଏହିପରି ଘଟଣାର ଅନ୍ତେ, ବାଲକାଣ୍ଡର ସତତରି (୭୬) ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ତାପରେ, ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଦଶରଥନନ୍ଦନ ମନରେ ଆଦର ସହ କଥା କହିଲେ, ପ୍ରଥମେ ପିତାଙ୍କୁ, ପରେ ରାମଙ୍କୁ। “ଭାର୍ଗବ, ଆପଣ କରିଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ମୁଁ ଶୁଣିଛି; ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ଆଦର କରୁଛୁ, କାରଣ ଆପଣ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଋଣ ପୂରଣ କରିଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଆପଣ ମୋତେ ଅଶକ୍ତ, ଅପରାକ୍ରମୀ ଏବଂ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମରେ ଅସମର୍ଥ ଭାବେ ଭାବୁଛନ୍ତି; ଆଜି ମୋର ପ୍ରାକ୍ରମ ଦେଖନ୍ତୁ।” ଏପରି କହି, ରାଘବ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଭାର୍ଗବଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁଷ୍ୟ ଓ ବାଣ ନେଇଲେ। ରାମ ଧନୁଷ୍ୟକୁ ତଣି, ବାଣ ଯୋଗାଇ, କ୍ରୋଧରେ ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଆପଣ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୋର ପୂଜ୍ୟ, ଭଳି ଭାବେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ପରି; ତେଣୁ ଏହି ବାଣକୁ ଆପଣଙ୍କ ଉପରେ ଛାଡ଼ିପାରିବି ନାହିଁ। ଆପଣଙ୍କ ଏହି ପଥକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେବି, କିମ୍ବା ତପୋବଳରେ ଜିତା ଅପୂର୍ବ ଲୋକମାନେକୁ ନଶ୍ଟ କରିଦେବି—ଏହି ମୋର ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଏହି ଦିବ୍ୟ ବାଣ କିଏଁ ଅନର୍ଥକ ହୁଏନି; ଏହା ଶକ୍ତିର ଅଭିମାନକୁ ଧ୍ୱଂସ କରେ।” ଏହି ମହାଘଟଣା ଦେଖିବାକୁ ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଋଷି, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଦେବସଭା ଏଠାରେ ଏକଠା ହେଲେ। ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରା, ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣ, କିନ୍ନର, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ ଓ ନାଗମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ। ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଏମିତି ନିର୍ମଳ ହୋଇ ରହିଲା, ରାମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁଷ୍ୟ ଧରିଥିବା ବେଳେ, ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟ ପରଶୁରାମ ଅଶକ୍ତ ହୋଇ, ଆନନ୍ଦରେ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ରାମଙ୍କ ତେଜରେ ଶକ୍ତିହୀନ ହୋଇ, ପରଶୁରାମ ଶାନ୍ତ ଭାବେ ମନ୍ଥର କଥା କହିଲେ, “ପୁରୁଣା ଦିନରେ ମୁଁ ପୃଥିବୀକୁ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲି; କଶ୍ୟପ ମୋତେ କହିଥିଲେ, ତୁମେ ତୁମ ଅଞ୍ଚଳରେ ରାତିରେ ବାସ କରିବ ନାହିଁ। ଏହିଠାରୁ ମୁଁ ଗୁରୁଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁସରଣ କରୁଛି; ଏହି କକୁତ୍ସ୍ଥବଂଶୀ, ଏହି ଶବ୍ଦକୁ ମୁଁ ପାଳନ କରିଛି। ରାଘବ, ମୋର ଏହି ପଥକୁ ଧ୍ୱଂସ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ; ମୁଁ ଚିନ୍ତାର ତାରତୀରେ ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତକୁ ଯାଉଛି। ରାମ, ମୁଁ ତପୋବଳରେ ଅପୂର୍ବ ଲୋକମାନେକୁ ଜିତିଛି; ଏହି ମହାବାଣ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ସେମାନେକୁ ନଶ୍ଟ କର, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶେଷ ସମୟ ଆସିନଥାଏ।” ଏଭଳି ମହାମୁନି ପରଶୁରାମ ଅପାର ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଶାନ୍ତି ସହ ରାମଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଲେ, ଓ ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।