ଏହି ସମୟରେ, ରାକ୍ଷସରାଜ ରାବଣଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଧ୍ୱଂସ କରିଥିବା ମହାପୁରୁଷ ରାଘବ, ମାନବମାନ୍ୟ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ବିଜିତ ହେଇଛ। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅସୁର ରାବଣ, ତାଙ୍କ ଅନୁଚର, ପୁତ୍ରମାନେ ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ ସହିତ ବିନଶ୍ଟ ହେବା ସମୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରିଥିଲି। ଏହିପରି ଭାବରେ, ଲଙ୍କାରେ ତୁମେ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଜିତ ହେଲ, ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ମୃଦୁ ହୃଦୟ ଧାରଣ କରି, ମୁଁ ତୁମକୁ ଆଦେଶ ଦେଉଛି—ତୁମେ ତାଙ୍କର ସେବା କର। ଏହି ମୋର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଇଚ୍ଛା—ହେ ରଘୁବଂଶର ଶୋଭା, ତୁମେ ସଂସାରର ଯାତ୍ରା ଏଣେଇବାକୁ ଚାଲ, ନିର୍ଭୟ ହେଇ ଯାଅ। ଏପରି ଧନଧାନ୍ୟର ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଆଦେଶ ମାନି, ମୁଁ ନିର୍ଭୟ ଭାବେ ତୁମ ନିକଟକୁ ଆସିଛି, ମୋ ପ୍ରତୀକ୍ଷା କର। ଧନଧାନ୍ୟର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ଚଳିଯାଏ, ତାଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁସାରେ ଏବଂ ତୁମର ଆଜ୍ଞା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ସଦା ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛି। ଏପରି ଭାବରେ କଥା ଶୁଣି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ ଦେଖିଲେ ଯେ, ପୁଷ୍ପକ ବିମାନ ପୁନଃ ଫେରିଆସିଛି। ସେ ତାହାକୁ କହିଲେ, "ଯଦି ଏହିପରି ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ଅଛି, ତେବେ ହେ ପୁଷ୍ପକ, ତୁମକୁ ସ୍ୱାଗତ। କୁବେରଙ୍କ କୃପାରେ ଆମ କୌଣସି ଅନୁଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ ନ ହେଉ।" ଏପରେ, ଶୂରବାହୁ ରାଘବ ପୁଷ୍ପକଙ୍କୁ ଭୁନା ଧାନ, ଫୁଲ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ଧୂପ ଦେଇ ପୂଜା କଲେ। ସେ କହିଲେ, "ଯେପରି ଚାହଁ, ଯାଅ ଓ ଯେତେବେଳେ ମୋତେ ସ୍ମରଣ କରିବି, ଆସ। ହେ ମୃଦୁସ୍ୱଭାବ, ସିଦ୍ଧମାନେକୁ ବହିବାକୁ ଚିନ୍ତା କରନି, ତୁମେ ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ ଚାରିଦିଗରେ ନିର୍ବିଘ୍ନ ଭାବେ ଚଳ।" ଏପରି ଭାବରେ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ଓ ବିଦାୟିତ ହୋଇ, ପୁଷ୍ପକ ତାହାର ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲା। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବା ପରେ, ଭାରତ ହାତ ଜୋଡି ରାଘବଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ଶୂରବୀର, ତୁମର ଶାସନରେ ବହୁତ ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ଦେଖାଯାଉଛି; ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ବାରମ୍ବାର ନିଜ ସ୍ୱର ଶୁଣାଉଛନ୍ତି। ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ମାସ ବିତିଗଲା, ଏବଂ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ରୋଗରେ ପୀଡିତ ନୁହଁନ୍ତି; ବୃଦ୍ଧମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁ ଆସୁନାହିଁ। ନାରୀମାନେ ରୋଗ ଛଡ଼ା ଜନ୍ମ ଦେଉଛନ୍ତି, ପୁରୁଷମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଆକୃତିରେ ସୁନ୍ଦର, ନଗରବାସୀମାନେ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ଆନନ୍ଦରେ ଅଛନ୍ତି। ମେଘମାନେ ସମୟରେ ଅମୃତସ୍ୟ ଜଳ ବର୍ଷାଇ ଦେଉଛନ୍ତି, ହାଲୁକା ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ପବନ ବହୁଛି। ହେ ରାଜା, ଏପରି ଅମର ଶାସକ ସଦା ରହନ୍ତୁ ବୋଲି ନଗର ଓ ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ମନ୍ତବ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି।" ଏହି ମଧୁର ଓ ପ୍ରସନ୍ନ କଥା ଭାରତଙ୍କ ଠାରୁ ଶୁଣି, ରାମ ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ଏପରି ଭାବେ ମହାର୍ଷି ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ରଚିତ ପବିତ୍ର ଓ ପ୍ରାଚୀନ ଉତ୍ତରକାଣ୍ଡର ଏକଚାଳିଶିତମ ସର୍ଗ ଏଠିରେ ଶେଷ ହେଲା। ତାପରେ, ସୁବର୍ଣ୍ଣରେ ଶୋଭିତ ପୁଷ୍ପକକୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ରାମ ଅଶୋକବନକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହି ଉଦ୍ୟାନ ଚାରିପାଖରେ ଚନ୍ଦନ, ଅଗୁରୁ, ଆମ୍ର, ଉଚ୍ଚ କାଳେୟ ବୃକ୍ଷ ଓ ଦେବତାମାନେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଦେଓଦାର ଜଙ୍ଗଲରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା। ଏଠି ଚମ୍ପକ, ଅଶୋକ, ପୁନ୍ନାଗ, ମଧୂକ, କଠଳ, ସାଳ ଓ ଧୂମ ନଥିବା ଅଗ୍ନିପରି ଦ୍ୟୁତିମାନ ପାରିଜାତ ଗଛରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଥିଲା। ଲୋଧ୍ର, ନୀପ, ଅର୍ଜୁନ, ନାଗ, ସପ୍ତପର୍ଣ୍ଣ, ଅତିମୁକ୍ତକ, ମନ୍ଦାର, କଦଳୀ ଓ ଲତା ଏଠି ଘନ ଛାୟା ଦେଉଥିଲା। ପ୍ରିୟଙ୍ଗୁ, କଦମ୍ବ, ବକୁଳ, ଜାମୁ, ଦାନିମ୍ବ ଓ କୋବିଦାର ଗଛ ଏଠି ଶୋଭା ଦେଉଥିଲା। ସବୁ ସମୟ ଫୁଲ, ଫଳ ଓ ନବକିଶଳୟରେ ଶୋଭିତ, ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧ ଓ ରସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା ଏହି ଉଦ୍ୟାନ। ଶିଳ୍ପୀମାନେ ତିଆରି କରିଥିବା ଦିବ୍ୟ ବୃକ୍ଷ, ସୁନ୍ଦର ପତ୍ର ଓ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ, ମଦମତ୍ତ ମଧୁମକ୍ଷୀମାନେ ଘିରିଥିଲେ। ଏଠି କୋକିଳ, ମଧୁମକ୍ଷୀର ରାଜା, ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଣ୍ଣର ପକ୍ଷୀ ଓ ଶତାଧିକ ନିମ୍ବ ଗଛ ଅଳଙ୍କାର ଭଳି ଥିଲେ। କିଛି ଗଛ ସୁନା ପରି ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନାମୟ, କିଛି ଅଗ୍ନିର ଲଉ ପରି, କିଛି କାଜଳ ପରି ଗାଢ଼ କାଳା ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଏଠି ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ, ବିଭିନ୍ନ ମାଳା ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଜଳ ଭରା ନାନା ଆକୃତିର ପୋଖରୀ ଥିଲା। ପଦ୍ମରାଗ ଶିଳାର ସିଢ଼ି, କ୍ରିଷ୍ଟାଲର ଭୂମି, ପଦ୍ମ ଓ ନୀଳୋତ୍ପଳରେ ଶୋଭିତ, ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀମାନେ ଏଠି ଖେଳୁଥିଲେ। ଡାଟ୍ୟୂହ, ଶୁକ, ହଂସ, କୂଞ୍ଜର ଧ୍ୱନି ଏଠି ଗୁଞ୍ଜିଥିଲା, ତଟରେ ଫୁଲ ଫୁଟିଥିବା ଗଛ ଶୋଭା ବଢ଼ାଉଥିଲା। ନାନା ଆକୃତିର ପ୍ରାଚୀର ଓ ପାଥର ମଞ୍ଚ ଏଠି ଅଛି, ଏବଂ ମଣିବିଦ୍ରୁମ ଭଳି ଚମକୁଥିବା ଭୂମି ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଥିଲା। ଉତ୍ତମ ଘାସ ଓ ଫୁଲ ଗଛର ଝୁପଡ଼ି, ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ଫୁଲରେ ଆଛାଦିତ ଥିଲା। ପାଥରର ତଳ, ଫୁଲର ଛିଟାରେ ତାରାମଣ୍ଡଳ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା; ଏହା ଦେଖିବାକୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନନ୍ଦନ ବା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଚୈତ୍ରରଥ ଉଦ୍ୟାନ ପରି ଲାଗୁଥିଲା। ଏହି ଫୁଲେଫଳେ ଭରିଥିବା ଅଶୋକବନକୁ ରଘୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ ରାମ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଲତାମଣ୍ଡପ ଓ ଅନେକ ଶୋଭା ମଞ୍ଚ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଆସନ ଉପରେ କୁଶ ଓ ଫୁଲ ଛିଟା ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଏଉଠି ରାମ ବସିଲେ। ତାପରେ, ରାମ ଶୀତାଙ୍କୁ ହାତ ଧରି, ଦିବ୍ୟ ମଧୁ ଲାଗିଥିବା ପାନୀୟ ପାଇଁ ଦେଲେ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ସଚୀଙ୍କୁ ପାନୀୟ ଦେଇଥାନ୍ତି। ସେବକମାନେ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ଭାବେ ରାମଙ୍କ ପାଇଁ ସୁସ୍ୱାଦୁ ମାଂସ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଫଳ ଆଣିଦେଲେ। ନୃତ୍ୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସୁନ୍ଦର ଯୁବତୀମାନେ ମଦର ମଧୁର ଧାରାରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିଲେ ଓ ସବୁବେଳେ ଅଳଙ୍କୃତ ଥିଲେ; ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ରାମ ସେମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ଆନନ୍ଦିତ କରିଥିଲେ।