ଦଶରଥଙ୍କ ଉଦ୍ଧବିନ୍ନ ମୁହଁ ଓ ଦୁଃଖିତ ହୃଦୟରେ, ତିନି ହାତ ଜୋଡି ମହାପୁରୁଷ ପରଶୁରାମଙ୍କୁ କହିଲେ—“ମହାପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ଖ୍ଷତ୍ରିୟ ରୋଷକୁ ଶମ କରିଛନ୍ତି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ତପସ୍ୱୀ; ମୋର ଯୁବା ପୁଅମାନଙ୍କୁ ନିରାପଦ କରିବାର ଦୟା କରନ୍ତୁ। ଆପଣ ଭାର୍ଗବ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ନିୟମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଛନ୍ତି; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରି, ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ। ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ହୋଇ, ପୃଥିବୀକୁ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଇ, ମହେନ୍ଦ୍ର ପାହାଡ଼ରେ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ବସିଥିଲେ। ମହାତ୍ମା, ଆପଣ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ଆସିଛନ୍ତି; ଯଦି ରାମ ମାତ୍ର ହତ ହେଉଛନ୍ତି, ଆମେ କେହି ଜୀବନ୍ତ ରହିପାରିବ ନାହିଁ।” ଦଶରଥ ଏପରି କହୁଥିବାବେଳେ, ପରଶୁରାମ ଦଶରଥଙ୍କ କଥାକୁ ଅଗ୍ରହ କରି ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଏଠି ଦୁଇଟି ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦିବ୍ୟ ଧନୁଷ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଆଦର କରନ୍ତି; ଏହି ଦୁଇଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁଷ ଶିଳ୍ପୀ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ତିଆରି କରିଥିଲେ। ଏକଟି ଦେବତାମାନେ ତ୍ରୟମ୍ବକଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଦେଇଥିଲେ; ଏହି ଧନୁଷ ଆପଣ ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲେ, ତ୍ରିପୁର ନାଶକ, କକୁତ୍ସ୍ଥ ବଂଶର ରାମ। ଦ୍ୱିତୀୟ ଧନୁଷ ଅଜୟ, ଦେବମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ; ଏହି ହେଉଛି ବୈଷ୍ଣବ ଧନୁଷ, ଶତ୍ରୁ ନଗର ଜିତିବାର ଶକ୍ତି ଅଛି। ଏହି ଧନୁଷ ରୁଦ୍ର ଧନୁଷ ସହ ସମାନ; ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ଶିବ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଶକ୍ତି ଓ ଦୃଢତା ଜାଣିବାକୁ ପ୍ରଜାପତି ଦେବମାନେର ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ଦୁଇ ଦେବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶତ୍ରୁତା ବଢାଇଲେ; ଏହି ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା। ଶିବ ଓ ବିଷ୍ଣୁ ଏକାପର ଜିତିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ; ଶିବଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଧନୁଷ ଉଠିଲା। ତିନି ଚକ୍ଷୁ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଏକ ଦ୍ରୁତ ଦ୍ୱନି ଦ୍ୱାରା ଅଟକାଇ ଦିଆଗଲା; ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଋଷି ଓ ଦିବ୍ୟ ଗଣ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ଏକଠା ହେଲେ। ଦୁଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତା ପ୍ରଶାନ୍ତି ପାଇଁ ବିନୟ କଲେ; ଶିବ ଧନୁଷ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଟାଣି ଯାଇଥିବା ଦେଖିଲେ। ଦେବମାନେ ଓ ଋଷିମାନେ ବିଷ୍ଣୁକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବିଲେ; କିନ୍ତୁ ରୁଦ୍ର ଭିନ୍ନ ମନେ ହୋଇ, ବିଦେହମାନେ ମଧ୍ୟରେ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ। ଶିବ ଧନୁଷ ଓ ତୀର ଦେବରାତ ରାଜାକୁ ଦେଇଦେଲେ; ବିଷ୍ଣୁ ଧନୁଷ ଶତ୍ରୁ ନଗର ଜିତିବାର ଶକ୍ତି ଅଛି। ବିଷ୍ଣୁ ଧନୁଷ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଧନୁଷ ଋଚୀକ ଭାର୍ଗବଙ୍କୁ ଦେଲେ; ଋଚୀକ ତାଙ୍କର ପୁଅକୁ ଦେଲେ, ଯିଏ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ। ମୋର ପିତା ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କୁ ଦେଲେ; ତିନି ତପୋବଳ ଧାରଣ କରି, ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ। ଅର୍ଜୁନ ସାଧାରଣ ବୁଦ୍ଧି ନେଇ, ଅନ୍ୟାୟ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ; ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଅନ୍ୟାୟ ମୃତ୍ୟୁ ଶୁଣି, ମୁଁ କ୍ରୋଧରେ ଖ୍ଷତ୍ରିୟ ଜନାତିକୁ ଅନେକ ଥର ନଶ୍ଟ କରିଥିଲି। ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ଜିତି, ମୁଁ ତପୋବଳୀ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଇଥିଲି, ରାମ, ଏହା ଧର୍ମ ଫଳ ଭାବେ। ଦାନ ଦେଇ, ମହେନ୍ଦ୍ର ପାହାଡ଼ରେ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲି; କିନ୍ତୁ ଧନୁଷ ଭଙ୍ଗ ଶୁଣି, ଦ୍ରୁତ ଏଠି ଆସିଛି। ଏହି ବିଷ୍ଣୁ ଧନୁଷ ପିତା-ପୁତ୍ରର ଅନୁକ୍ରମରେ ଆସିଛି; ଯୋଧାର ଧର୍ମ ସମ୍ମାନ କରି, ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଧନୁଷ ଧରନ୍ତୁ। ବିଜୟ ତୀର ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁଷରେ ଲଗାନ୍ତୁ; ଯଦି ଆପଣ ସକ୍ଷମ, ତେବେ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଦେବି।” ଏଠିଠାରେ ବାଲ କାଣ୍ଡର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ ଶୁଣନ୍ତୁ—ଏହି ଏ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ୟାଖ୍ୟା। ପରଶୁରାମଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଦଶରଥପୁତ୍ର ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ଓ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଭାର୍ଗବ, ଆପଣଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଶୁଣିଛି; ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରୁଛୁ, କାରଣ ଆପଣ ପିତାଙ୍କ ଋଣ ଶୋଧ କରିଛନ୍ତି। ଆପଣ ମୋତେ ଅଶକ୍ତ, ନିର୍ବଳ ଓ ଯୋଧାର ଧର୍ମ ରକ୍ଷା କରିପାରିବା ନାହିଁ ଭାବିଛନ୍ତି; ଆଜି ମୋର ପ୍ରତାପ ଦେଖନ୍ତୁ।” ଏପରି କହି, ରାମ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ପରଶୁରାମଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁଷ ଓ ତୀର ନେଇ, ତ୍ୱରିତ ଶୌର୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କଲେ। ଧନୁଷ ଜୋଡି ତୀର ଲଗାଇ, ରାମ କ୍ରୋଧରେ ପରଶୁରାମଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଆପଣ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ମୋର ପୂଜ୍ୟ, ଭଳି ଭାବରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦେଇଛି; ତେଣୁ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ହତ କରିବା ତୀର ନିକ୍ଷେପ କରିପାରିବି ନାହିଁ। ଏହି ତୀର ଦ୍ୱାରା ଆପଣଙ୍କ ପଥକୁ ନଶ୍ଟ କରିଦେବି, କିମ୍ବା ତପୋବଳରେ ଜିତିଥିବା ଜଗତକୁ ନଶ୍ଟ କରିଦେବି—ଏହି ମୋର ନିଶ୍ଚୟ। ଏହି ବିଷ୍ଣୁ ତୀର ଅକାରଣ ନିକ୍ଷେପ ହୁଏ ନାହିଁ; ଏହି ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଦମ୍ଭ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ରାମଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅସ୍ତ୍ର ଦେଖିବାକୁ, ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଋଷି, ପ୍ରଜାପତି ଏକଠା ହେଲେ। ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରା, ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣ, କିନ୍ନର, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, ନାଗମାନେ ମହାଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ। ରାମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁଷ ଧରି, ଜଗତ ନିର୍ଚ୍ଚଳ ହେଲା; ପରଶୁରାମ ଶକ୍ତିହୀନ ହୋଇ ଆନନ୍ଦରେ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ରାମଙ୍କ ତେଜରେ ପରଶୁରାମ ଶକ୍ତିହୀନ ହୋଇ, ଶାନ୍ତ ଭାବରେ କହିଲେ—“ମୁଁ ପୂର୍ବେ ପୃଥିବୀ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଇଥିଲି; କଶ୍ୟପ ମୋତେ ନିଜ ଦେଶରେ ରାତିରେ ବସିବା ନିଷେଧ କରିଥିଲେ। ଗୁରୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ମାନି, ମୁଁ ରାତିରେ ପୃଥିବୀରେ ବସିଏ ନାହିଁ; ଏହି ଆଜ୍ଞା ମୁଁ କକୁତ୍ସ୍ଥ ବଂଶର ରାମ, ଏପରି ମାନି ଆସିଛି। ରାମ, ମୋର ପଥକୁ ନଶ୍ଟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ; ମୁଁ ଚିନ୍ତା ଗତିରେ ମହେନ୍ଦ୍ର ପାହାଡ଼କୁ ଯାଉଛି।” ଏହିପରି, ଦଶରଥ, ପରଶୁରାମ ଓ ରାମଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ ଶ୍ରଦ୍ଧା, କ୍ରୋଧ ଓ ଧର୍ମ ଉପଦେଶ ଦ୍ୱାରା ଏକ ମହା ଦୃଶ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା; ଶେଷରେ ପରଶୁରାମ ଶାନ୍ତ ହୋଇ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ହେବାକୁ ମହେନ୍ଦ୍ର ପାହାଡ଼କୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।