ଯେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଋଷିମନ୍ଦଳୀ ଏକଠି ହେଲେ, ସେମାନେ ଆପସରେ ଆଲୋଚନା କରି କହିଲେ, “ଏହି ଭୟଙ୍କର ଭାର୍ଗବ, ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିଥିବାର କ୍ଷୁଭିତ ହୋଇ, ପୁନି ଏହି କ୍ଷତ୍ରିୟ ବଂଶକୁ ନାଷ୍ଟ କରିଦେବେ କି?” କିନ୍ତୁ କିଛି ଅନ୍ୟ ଋଷି କହିଲେ, “ସେ ଏପର୍ଵେ ଏହି କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେଙ୍କୁ ବଧ କରି, ତାଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଏବଂ ତାପ ସମାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି; ସେ ପୁନଃ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେଙ୍କୁ ନାଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଚାହୁଁନାହାନ୍ତି।” ଏପରି ଆଲୋଚନା କରି, ଋଷିମାନେ ପୂଜା-ସମଗ୍ରୀ ନେଇ, ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିବା ଭାର୍ଗବଙ୍କୁ ମୃଦୁ ଶବ୍ଦରେ ସମ୍ବୋଧନ କରି କହିଲେ, “ରାମ, ରାମ!” ଏହି ମାନ୍ୟତା ଓ ସମ୍ମାନ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜମଦଗ୍ନିପୁତ୍ର ରାମ, ଦଶରଥପୁତ୍ର ରାମଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ। ଏହା ହେଉଛି ପଚାତ୍ତରିତମ ସର୍ଗ; ଏହାକୁ ଶୁଣ। ଭାର୍ଗବ କହିଲେ, “ହେ ଦଶରଥନନ୍ଦନ ରାମ, ତୁମ ଅସାଧାରଣ ପ୍ରତାପ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ତୁମେ ଯେ ଧନୁର୍ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲ, ତାହା ମୁଁ ସବୁଠୁ ସୁନିଛି। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଶୁଣି, ମୁଁ ଏଠାକୁ ଆଉ ଏକ ମଙ୍ଗଳମୟ ଧନୁ ନେଇ ଆସିଛି। ଏହି ଭୟାନକ ଓ ପ୍ରବଳ ଜମଦଗ୍ନିୟ ଧନୁ ତୁମ ପାଖରେ ରହିଛି; ଏଥିରେ ଏକ ଅସ୍ତ୍ର ଲଗାଇ, ତୁମ ଶକ୍ତି ଦେଖାଅ। ଯଦି ତୁମେ ଏହି ଧନୁ ଟିକେ ବନ୍ଧି ପାରିବ, ତେବେ ମୁଁ ତୁମ ସହ ବ୍ୟୁହ କରିବି, କାରଣ ମୁଁ ତୁମ ଖ୍ୟାତି ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛି।” ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଦଶରଥ ମହାରାଜ ମୁଁହ ନମାଇ, ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ, “ମହାମୁନି, ଆପଣ ଏବେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ବଂଶର କ୍ରୋଧ ଅତିକ୍ରମ କରି ଶାନ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତଥା ତପସ୍ୱୀ; ଆମ ପୁଅମାନେ ଉପରେ ଦୟା କରନ୍ତୁ। ଭାର୍ଗବ ବଂଶରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରି, ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି, ଆପଣ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ। ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି, ଆପଣ ପୃଥିବୀକୁ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଦାନ କରି, ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତରେ ତପସ୍ୟା କରୁଛନ୍ତି। ମହାମୁନି, ଆପଣ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ଆସିଛନ୍ତି; ଯଦି କେବଳ ରାମ ହତ ହେବେ, ଆମେ ଆଉ ବଞ୍ଚିପାରିବୁନି।” ଦଶରଥ ଏପରି କହୁଥିବା ବେଳେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜମଦଗ୍ନିପୁତ୍ର ତାଙ୍କ କଥାକୁ ଅନଦେଖା କରି, କେବଳ ରାମଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ, “ଏଠାରେ ଦୁଇଟି ଅତ୍ୟୁତ୍ତମ ଦିବ୍ୟ ଧନୁ ଅଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ; ଏହି ଦୁଇ ଧନୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପ୍ରବଳ, ଏବଂ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିପୁଣତାର ସହିତ ତିଆରି। ଏକ ଧନୁ ଦେବତାମାନେ ତ୍ରୟମ୍ବକଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ, ଯାହା ତୁମେ ଭଙ୍ଗ କରିଛ; ଏହି ଧନୁ ହେଉଛି ତ୍ରିପୁରନାଶକ ଶିବଙ୍କର। ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଜୟ୍ୟ ଧନୁ ଦେବମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ; ଏହା ହେଉଛି ବୈଷ୍ଣବ ଧନୁ, ହେ ରାମ, ଶତ୍ରୁନଗର ବିଜେତା। ଏହି ଧନୁ ରୁଦ୍ର ଧନୁ ସମ ମୂଳ୍ୟର; ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ପିତାମହଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।” “ଶିବ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଶକ୍ତି କେତେ ଅଧିକ କିମ୍ବା କମ୍—ଏହା ଜାଣିବାକୁ, ପିତାମହ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ, ଦୁଇ ଶିରୋମଣି ଦେବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିରୋଧ ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ଏହି ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧାରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଶିବ ଓ ବିଷ୍ଣୁ, ପ୍ରତିଜନ ଅନ୍ୟଜନଙ୍କୁ ଜିତିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ; ଏବେ ଶିବଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଧନୁ ଉଠାଯିବା ସମୟରେ, ମହାଦେବ ତିନି ଆଖିଅଳି ଦେବ, ଏକ ଗର୍ଜନରେ ବିରତ ହେଲେ। ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଋଷି ଓ ଦେବଗଣ ଏହି ସମୟରେ ଏକଠି ହେଲେ। ଦୁଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବଙ୍କୁ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରାଗଲା; ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରତାପରେ ଶିବ ଧନୁ ଟିଏ ନମିଗଲା। ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନେ କଲେ; କିନ୍ତୁ ରୁଦ୍ର ମହାନ ହୋଇ ଭିଡେହମାନେ ମଧ୍ୟରେ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ। ସେ ଦେବରାତ ରାଜାଙ୍କୁ ଧନୁ ଓ ତାହାର ଅସ୍ତ୍ର ଦେଇଦେଲେ; ଏହି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଧନୁ ହେଉଛି ଶତ୍ରୁନଗର ବିଜେତା। ବିଷ୍ଣୁ ଏହି ଉତ୍ତମ ଧନୁ ଋଚୀକ ଭାର୍ଗବଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ; ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ ଦେଇଥିଲେ। ମୋର ପିତା ଏହି ଦିବ୍ୟ ଧନୁ ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ, ଯେଉଁଥି ତପୋବଳରେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ। ଅର୍ଜୁନ ସାଧାରଣ ବୁଦ୍ଧି ଅନୁସରଣ କରି, ଅନ୍ୟାୟ ଭାବେ ମୋ ପିତାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କଲେ; ଏହି କ୍ରୁର ଘଟଣା ଶୁଣି, ମୁଁ କ୍ରୋଧରେ ପୁନିପୁନି କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲି। ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ଅଧିକାର କରି, ମୁଁ ଏହାକୁ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଦାନ କରି, ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତରେ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ହେଲି; କିନ୍ତୁ ଧନୁ ଭଙ୍ଗ ଘଟଣା ଶୁଣି, ମୁଁ ତ୍ୱରିତ ଏଠାକୁ ଆସିଛି। ଏହିପରି ଭାବରେ, ଏହି ବଡ଼ ବୈଷ୍ଣବ ଧନୁ ପିତା ଓ ପର୍ଦ୍ଦାଦାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରି ଆସିଛି; ଏହି କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମ ପାଳନ କରି, ଏହି ଉତ୍ତମ ଧନୁ ଧାରଣ କର। ଏହି ଶତ୍ରୁଜୟୀ ଅସ୍ତ୍ର ଧନୁରେ ଲଗାଅ; ଯଦି ତୁମେ ପାର, ତେବେ ମୁଁ ତୁମ ସହ ବ୍ୟୁହ କରିବି।” ଏହା ହେଉଛି ଷଟ୍ଠିଏ ଅଠର୍ଠି ସର୍ଗ; ଏହି ବାଲକାଣ୍ଡର ଷଟ୍ଠିଏ ଅଠର୍ଠି ଅଧ୍ୟାୟ ଶୁଣ। ଏହିପରି ଜମଦଗ୍ନିପୁତ୍ରଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଦଶରଥନନ୍ଦନ ରାମ ମାନ୍ୟତାବଶତଃ ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ, ପରେ ଭାର୍ଗବଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ଆପଣଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଶୁଣିଛି, ଭାର୍ଗବ; ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରୁଛୁ, କାରଣ ଆପଣ ପିତୃ ଋଣ ପୂରଣ କରିଛନ୍ତି। ଆପଣ ମୋତେ ଅଶକ୍ତ, ଅପ୍ରତାପୀ ଏବଂ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମରେ ଅସମର୍ଥ ଭାବିଛନ୍ତି; ଆଜି ମୋର ପ୍ରତାପ ଦେଖନ୍ତୁ।” ଏହିପରି କହି, ରାଘବ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଭାର୍ଗବଙ୍କ ପ୍ରବଳ ଧନୁ ଏବଂ ତାଙ୍କ ହାତରୁ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ତାଳମାଳେ ଧନୁକୁ ତାଣିଲେ। ରାମ ଧନୁକୁ ତାଣି ଅସ୍ତ୍ର ସଜାଇଲେ; ତାପରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଜମଦଗ୍ନିପୁତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଆପଣ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ପୂଜ୍ୟ, ଯେପରି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର; ଏହିଠାରୁ ମୁଁ ଏହି ଜୀବନ ନେବା ଅସ୍ତ୍ର ଆପଣଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଛାଡିପାରିବି ନାହିଁ।