ଶିବଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ, ମୂର୍ଛନାକାରୀ ଯେକୌଣସି ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଏହି ଶିଶୁଙ୍କୁ କେହି ମାରିପାରିବେ ନାହିଁ—ଏପରି ଏକ ଅତ୍ୟୁତ୍କୃଷ୍ଟ ବର ଶିବ ଦେଇଥିଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ କହିଥିଲେ—ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଦଣ୍ଡରୁ ଏହି ମହାନ୍ ଆତ୍ମା ଅଜୟ ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେବେ। ଶିଶୁଟିଏ ଉଦୟ ହେଉଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖି, ସମସ୍ତ କଳାର ମହାପ୍ରଭୁ ଶିଳ୍ପୀ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଏକ ଦୀର୍ଘାୟୁ ବର ଦେଇଥିଲେ। ସେଉଁଠି ଅନେକ ଦେବାସ୍ତ୍ର ଯାହା ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ତିଆରି କରାଯାଇଥିଲା, ସେଗୁଡ଼ିକରୁ ମଧ୍ୟ ସେ ଅଜୟ ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ ରହିବେ—ଏପରି ବିଶ୍ୱକର୍ମା କହିଥିଲେ। ଏପରି ଦେବତାମାନଙ୍କର ବରରେ ଶୋଭିତ ହେଉଥିବା ଏହି ଶିଶୁକୁ ଦେଖି, ଚତୁର୍ମୁଖ ବିଶ୍ୱଗୁରୁ ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ବାୟୁଙ୍କୁ କହିଲେ—‘ତୁମର ପୁତ୍ର, ମାରୁତନନ୍ଦନ, ଶତ୍ରୁମାନେ ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର ଓ ମିତ୍ରମାନେ ପାଇଁ ନିରାପଦ ହେବେ, ସେ କେବେ ଅଜୟ ହେବେ।’ ସେ ଇଚ୍ଛାକୁ ଅନୁସରି ଯେକୌଣସି ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରିବେ, ଚାହିଁଲେ ଯେଉଁଠିକୁ ଯିବାକୁ ପାରିବେ, ଲମ୍ପଟ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ହେବେ, ତାଙ୍କର ଗତି କେବେ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେବ ନାହିଁ, ସେ ସର୍ବତ୍ର ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିବେ। ଏହି ମାରୁତିକୁ ଏହି ବରମାନେ ଦେଇ, ଦେବତାମାନେ ବାୟୁଙ୍କୁ ଅନୁମତି ଦେଇ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଫେରିଗଲେ। ବାୟୁଦେବ, ତାଙ୍କର ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ନେଇ ଘରକୁ ଯାଇ ଏହି ସମସ୍ତ ବର Añjanāଙ୍କୁ କହିଦେଲେ। ଏପରି ବରମାନେ ଲାଗି ମାରୁତି ଅନ୍ତର୍ଗତ ଶକ୍ତିରେ ସମୁଦ୍ର ପରି ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ଏହି ଶକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ସେ ଭୟହୀନ ବନରାଜ ମାଧ୍ୟମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ହୋଇ, ମୁନିମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ଦୁଷ୍ଟାଚାର କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସେ ମୁନିମାନଙ୍କର ହୋମଦ୍ରବ୍ୟ, ପାତ୍ର, ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ, ଚମଡ଼ା ଓ ବାର୍କ ଉପକରଣ ଭାଙ୍ଗି ଓ ଚିଥରିଦେଇ ନଷ୍ଟ କରିଦେଉଥିଲେ। ଏପରି ଶିବଙ୍କ ବରରେ ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଦଣ୍ଡରୁ ଅଜୟ ହୋଇ, ସେ ଏପରି ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ମୁନିମାନେ ତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନି, ସ୍ୱଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ସହିଥିଲେ। ଅଞ୍ଜନାପୁତ୍ର, ସିଂହ ପରି ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସୀମା ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରିବାକୁ ଚାଲିଥିଲେ। ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ ଭୃଗୁ ଓ ଅଙ୍ଗିରସ ଋଷିମାନଙ୍କ ବଂଶଜ ମହାମୁନିମାନେ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହୋଇ ଅତି ରୂଷ୍ଟ ନହୋଇ ଶାପ ଦେଲେ—‘ତୁମେ ତୁମର ଶକ୍ତିରେ ଆଶ୍ରୟ କରି ଆମକୁ ଉତ୍ତ୍ୟାତ କରୁଛ, ଏହି ଦୁଷ୍ଟତା ପାଇଁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ତୁମର ଶକ୍ତିକୁ ଭୁଲିଯିବ, ଆମର ଶାପରେ ମୂଢ଼ ହେବ; କେବଳ ତୁମର କୀର୍ତ୍ତି ସ୍ମରଣ ହେଲେ ତୁମର ଶକ୍ତି ପୁନଃ ଦେହରେ ଆସିପାରିବ।’ ଏପରି ମୁନିମାନଙ୍କ ଶାପରେ ଶକ୍ତି ହରାଇ, ହନୁମାନ୍ ସାଧୁ ଚରିତ୍ର ଧାରଣ କରି ସେମାନଙ୍କ ସେବା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଋକ୍ଷରାଜ, ସେ ବାଲି ଓ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ପିତା, ସମସ୍ତ ବନରାଜଙ୍କ ରାଜା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରାଜ୍ୟ କରି, ଋକ୍ଷରାଜ କାଳଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ଦେହ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ତାଙ୍କ ପରେ, ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ବିଚକ୍ଷଣତା ସହିତ ବାଲିଙ୍କୁ ରାଜସିଂହାସନରେ ବସାଇଲେ, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ରଖିଲେ। ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ବାଲିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶୈଶବକାଳରୁ ଅଖଣ୍ଡ ଓ ନିର୍ମଳ ମିତ୍ରତା ଥିଲା, ଯେପରି ବାୟୁ ଓ ଅଗ୍ନିର ମିତ୍ରତା। ଶାପର ପ୍ରଭାବରେ, ଭାଇ ମଧ୍ୟରେ ବିରୋଧ ଆସିଲେ, ହନୁମାନ୍ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ଜାଣିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଏବଂ ସୁଗ୍ରୀବ ମଧ୍ୟ ବାଲିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିରନ୍ତର ଅତ୍ୟାଚାରିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଶକ୍ତି ଜାଣିନଥିଲେ। ମାରୁତିନନ୍ଦନ, ମୁନିମାନଙ୍କ ଶାପରେ ଶକ୍ତିହୀନ ହୋଇ, ବନରାଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଥିଲେ। ସିଂହ ଯେପରି ହାତୀ ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୃଢ଼ ରହେ, ସେପରି ହନୁମାନ୍ ମଧ୍ୟ ଅପୂର୍ବ ଶୌର୍ୟ, ଉତ୍ସାହ, ତେଜସ୍ବିତା, ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର, ମାଧୁର୍ଯ୍ୟ, ଚାଲିଚଳି, ଗମ୍ଭୀରତା, ବୁଦ୍ଧି, ପ୍ରତାପ ଓ ସାହସରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲେ। ସେ ବ୍ୟାକରଣ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଏକ ବିଶାଳ ବ୍ୟାକରଣ ଗ୍ରନ୍ଥ ନେଇ ଉଦୟ ଗିରିକୁ ଗଲେ। ତାଙ୍କର ବ୍ୟାକରଣ ଶାସ୍ତ୍ର, ଭାଷ୍ୟ, ଅର୍ଥବତ୍ ବାଣୀ ଓ ସାରଂଶରେ କେହି ତାଙ୍କ ସମାନ ନଥିଲେ, ଛନ୍ଦ ଓ ଅଲଙ୍କାର ଶାସ୍ତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ। ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟା ଓ ତପସ୍ୟାରେ ସେ ଦେବାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସମାନ; ନୂତନ ବ୍ୟାକରଣର ଅର୍ଥ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ, ତୁମ ଅନୁଗ୍ରହରେ ସେ ବ୍ରହ୍ମା ହେବେ। ହନୁମାନ୍ ସମ୍ମୁଖରେ କିଏ ଦଢ଼ି ରହିପାରିବ? ଯେପରି ସମୁଦ୍ର ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରିବାକୁ ଚାହିଁଥିବା, ବିଶ୍ୱକୁ ଦାହ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ଅଗ୍ନି, କିମ୍ବା ବୟସ୍କ ଶେଷରେ ମୃତ୍ୟୁ? ଏହି ବନରାଜମାନେ—ସୁଗ୍ରୀବ, ମୈନ୍ଦ, ଦ୍ୱିବିଦ, ନୀଳ, ସୁଷେଣ, ତାରା, ନଳ, ରମ୍ଭା—ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ତିଆରି କରିଥିଲେ, ହେ ରାମ। ଏପରି ଭାବରେ ତୁମେ ଯାହା ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲ, ମୁଁ ସମସ୍ତ କଥା ଏଠାରେ କହିଦେଲି; ମୁଁ ହନୁମାନଙ୍କ ଶୈଶବ ଦିନର କଥା ତୁମକୁ କହିଦେଲି। ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ସମସ୍ତ ବନରାଜ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ଭାରି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ତାପରେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—‘ରାମ, ତୁମେ ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ଶୁଣିଲ, ମୋ ସହିତ ଦେଖିଲ, କଥା ହେଲ; ଏବେ ଆମେ ଯିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।’ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଏହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ରାମ ହାତ ଜୋଡି, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ମହାମୁନିଙ୍କୁ କହିଲେ—‘ଆଜି, ମୋ ପୂର୍ବଜମାନେ, ଦେବତାମାନେ, ପିତୃମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ; କେବଳ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ସେମାନେ ଓ ସେମାନଙ୍କ ପରିବାରମାନେ ସଦା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ। ତଥାପି ଏକ ଅନୁରୋଧ କରୁଛି, ଦୟାକରି ଏହି କାମଟି ମୋ ପାଇଁ କରନ୍ତୁ। ନାଗରିକ ଓ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ ସମାପ୍ତ କରି ମୁଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି; ଆପଣଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ, ହେ ମହାନୁଭାବ, ମୁଁ ଏଠାରେ ବଳି ଦେବି।