ମିଥିଳାର ରାଜା ଜନକ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଉନ୍ନା ଚାଦର, ରେଶମ, ଏବଂ କୋଟି କୋଟି ବସ୍ତ୍ର, ଶୁଭ୍ର ହାଥୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଏବଂ ଅନେକ ସେନା, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଶୋଭାମୟ ଭାବେ ଅଲଙ୍କୃତ କରି ଦାନ କଲେ। ଶତାଧିକ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ସହିତ ସେମାନଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀ-ପୁରୁଷ ଦାସ-ଦାସୀ, ସୁନିଅର ତଥା ଶୁଦ୍ଧ ସୁନା, ମୁକ୍ତା ଓ ପ୍ରବାଳ ଦାନ କଲେ। ଏପରି ଅନେକ ଅପୂର୍ବ ବିବାହିକ ଉପହାର ଦିଅଇ, ରାଜା ଜନକ ଅନ୍ୟ ରାଜାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଲେ। ଏହିପରେ, ମିଥିଳାନାଥ ଜନକ ନିଜ ନଗରୀକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଅୟୋଧ୍ୟାର ରାଜା ଦଶରଥ, ତାଙ୍କର ପୁତ୍ରମାନେ ସହିତ, ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେକୁ ପ୍ରଥମେ ରଖି, ସେନା ସହିତ ଯାତ୍ରା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏହିପରି ରାମ ଓ ଋଷିମାନେ ସହିତ ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ବେଳେ, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଭୟାନକ ପକ୍ଷୀମାନେ ଭୟଙ୍କର ସ୍ୱରରେ କୁହୁଁ କରିଲେ ଏବଂ ଭୂମିର ସମସ୍ତ ପଶୁମାନେ ଘୂର୍ଣ୍ଣନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ରାଜା ଦଶରଥ ଋଷି ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, “ଏହି ପକ୍ଷୀମାନେ କେତେ ଭୟାନକ ଅଟନ୍ତି, ପଶୁମାନେ ଘୂର୍ଣ୍ଣନ କରୁଛନ୍ତି—ମୋର ହୃଦୟ କମ୍ପିଯାଉଛି, ମନ ଅଶାନ୍ତ ହେଉଛି, ଏହା କ’ଣ ଅର୍ଥ?” ତେବେ, ମହାନ ଋଷି ବଶିଷ୍ଠ ମୃଦୁ କଥାରେ କହିଲେ, “ଏହା ଦେବତାମୟ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଅପାୟ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି—ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମୁଖରୁ ଏହା ଘଟିଛି। କିନ୍ତୁ ଏହି ପଶୁମାନେ ଶାନ୍ତି ଦେଉଛନ୍ତି, ଭୟ ଛାଡ଼।” ଏହିପରି ସମ୍ବାଦ ଚାଲିଥିବାବେଳେ, ଅଚାନକ ବାୟୁ ବେଗରେ ବହିଲା, ଭୂମି କମ୍ପିଗଲା, ବଡ଼ ବଡ଼ ଗଛ ଭାଙ୍ଗିପଡ଼ିଲା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକିଗଲା, ଦିଗ ଚିହ୍ନଟ ହେବା ମୁସ୍କିଲ୍ ହେଲା। ସମସ୍ତ ଉପରେ ଛାଇଁ ପଡ଼ିଲା, ସେନା ଅଚେତନ ହୋଇପଡ଼ିଲା, କିନ୍ତୁ ବଶିଷ୍ଠ, ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନେ ଏବଂ ରାଜା ସହିତ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ରମାନେ ଏଠାରେ ଜଣାପଡ଼ୁଥିଲେ, ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଅଚେତନ ହୋଇଗଲେ। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଅନ୍ଧକାର ମଧ୍ୟରେ, ଦଶରଥ ଦେଖିଲେ—ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିବା, ଜଟାଧାରୀ, ରାଜନ୍ୟ ଧ୍ୱଂସକ ଭାର୍ଗବ, ଜମଦଗ୍ନିପୁତ୍ର ପରଶୁରାମ ଆସୁଛନ୍ତି। ସେ କୈଳାସ ପର୍ବତ ସମ ଅପରାଜେୟ, କାଳାଗ୍ନି ପରି ଅସହ୍ୟ, ତାଙ୍କର ଦେହ ଦୀପ୍ତିରେ ତମସା ହେଉଥିଲା। କାନ୍ଧରେ ପରଶୁ, ମେଘଗୁଚ୍ଛ ସମ ବଣ, ହାତରେ ଭୟାନକ ବାଣ—ଶିବଙ୍କ ତ୍ରିପୁରା ଧ୍ୱଂସ ଦେଖାଏ। ଏହିପରି ଭୟଙ୍କର ଦେଖି, ବଶିଷ୍ଠ ଓ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନେ ଆଶ୍ରମୀ, ସମସ୍ତେ ଭିତରେ ଆଲୋଚନା କଲେ—“ଘଟଣା ଦେଖି, ପରଶୁରାମ ପୁଣି ରାଜନ୍ୟବଂଶ ଧ୍ୱଂସ କରିବେ କି?” କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି କହିଲେ, “ପୂର୍ବରୁ ସେ ରାଜନ୍ୟମାନେ ଘାତ କରି, ତାଙ୍କ ରୋଷ ଶାନ୍ତ ହୋଇଛି। ପୁଣି ଧ୍ୱଂସ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନାହିଁ।” ଏହିପରି କହି, ଋଷିମାନେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ, ଭୟଙ୍କର ଭାର୍ଗବଙ୍କୁ ମୃଦୁ କଥାରେ ସମ୍ମାନ କଲେ—“ରାମ! ରାମ!”। ଏହି ସମ୍ମାନ ଗ୍ରହଣ କରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜମଦଗ୍ନିପୁତ୍ର ଭାର୍ଗବ ରାମ ଦଶରଥନନ୍ଦନ ରାମଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ— “ହେ ଦଶରଥନନ୍ଦନ ରାମ, ତୁମ ଅଦ୍ଭୁତ ପ୍ରତାପ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ତୁମେ ଧନୁର୍ଭଙ୍ଗ ଘଟଣା ଆମେ ଶୁଣିଛି। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଧନୁର୍ଭଙ୍ଗ ଶୁଣି, ମୁଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି, ଆଉ ଏକ ଶୁଭ୍ର ଧନୁ ନେଇଛି। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟ ଧନୁ ଏଠାରେ ଅଛି, ଏହାକୁ ତୁମେ ତଣ୍ଡାଇ ବାଣ ଲଗାଅ, ତୁମ ପ୍ରତାପ ପ୍ରଦର୍ଶନ କର। ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରତିଭା ଦେଖିବି, ତେବେ ମୁଁ ତୁମ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି; ଏହା ମୋ ଇଚ୍ଛା—ତୁମ ଖ୍ୟାତି ପରୀକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ।” ପରଶୁରାମଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦଶରଥ ରାଜା ମୁଁହ ନମାଇ, ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ, “ହେ ମହାମୁନି, ତୁମେ ଏବେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଘୃଣା ଛାଡ଼ି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତପସ୍ବୀ। ମୋର କନ୍ୟା ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା ଦିଅ। ଭାର୍ଗବବଂଶରେ ଜନ୍ମି, ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ। ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି, ପୃଥିବୀ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଦାନ କରି, ମହେନ୍ଦ୍ର ପାହାଡ଼ରେ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ। ଏହି ଦୃଢ଼ ଧାରଣା ରଖି, ଆପଣ ମୋ ସମସ୍ତଙ୍କ ଧ୍ୱଂସ ପାଇଁ ଆସିଛନ୍ତି କି? ଯଦି ରାମ ମାତ୍ର ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ଆମେ ଅନ୍ୟେ କେହି ବଞ୍ଚିପାରିବୁ ନାହିଁ।” ଦଶରଥଙ୍କ ଏହି କଥା ଉପେକ୍ଷା କରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟ ପରଶୁରାମ କେବଳ ରାମଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ—“ଦେଖ, ଏଠାରେ ଦୁଇଟି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ଦେବମୟ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁ ଅଛି, ଯାହାକୁ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ନିପୁଣତାରେ ତିଆରି କରିଥିଲେ। ଏକ ଧନୁ ଦେବତାମାନେ ତ୍ରୟମ୍ବକଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଦେଇଥିଲେ—ଏହି ଧନୁ ତୁମେ ଭାଙ୍ଗିଥିଲେ, ତ୍ରିପୁରା ଧ୍ୱଂସୀ କକୁତ୍ସ୍ଥ! ଦ୍ୱିତୀୟ ଧନୁ ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ—ଏହି ହେଉଛି ବୈଷ୍ଣବ ଧନୁ, ରାମ! ଏହି ଧନୁ ରୁଦ୍ରଧନୁ ସମାନ, ଏହା ପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପଚାରିଥିଲେ—ଶିବ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଶକ୍ତି ଏବଂ ଦୁର୍ବଳତା କ’ଣ?” “ବ୍ରହ୍ମା, ସମସ୍ତଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଜାଣି, ଶିବ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିରୋଧ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ଏହି ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ଭୟାନକ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା। ଶିବ ଓ ବିଷ୍ଣୁ, ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରୁଥିବା ବେଳେ, ଶିବଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଧନୁ ଉଠିଲା। ଏବେ, ମହାଦେବ ତ୍ରିନେତ୍ରୀ ଏକ ରଣଧ୍ୱନି ଦେଇ ଥମ୍ହିଗଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଋଷି, ଏବଂ ଦେବଗଣ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ସଂଗ୍ରହିତ ହେଲେ।” ଏଭଳି ଭୟାନକ ଦୃଶ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ, ରାମ, ଦଶରଥ, ଋଷିମାନେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତାମୟ ଦୃଶ୍ୟରେ ଅନୁଭୂତି କରି, ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣାର ସାକ୍ଷୀ ହେଲେ।