ଜନକ ରାଜା ସୀତାଙ୍କ ପାଣି ରାମଙ୍କ ହାତରେ ଦେଇବା ପାଇଁ କହିଲେ, “ସମୟ ହାତ ଛାଡ଼ି ଯିଏନାହିଁ, ତୁମେ ସୀତାଙ୍କ ହାତ ଧର।” ଏହା ପରେ ସେ ଭରତଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଉପଦେଶ କଲେ, “ଓ ରଘୁକୁଳ ଶିରୋମଣି, ତୁମେ ମାଣ୍ଡବୀଙ୍କ ହାତ ଧର।” ଏହିପରି ମିଥିଳାର ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କହିଲେ, “ବଳଶାଳୀ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ, ତୁମେ ଶ୍ରୁତକୀର୍ତ୍ତିଙ୍କ ହାତ ଧର। ତୁମମାନେ ସମସ୍ତେ ଉତ୍ତମ ପ୍ରତିଜ୍ଞାରେ ଅଟୁଟ ଓ ସାଧୁ ସ୍ଭାଭାବର।” ଏହିପରି ଭାବରେ ଜନକ କହିଲେ, “କକୁତ୍ସ୍ଥବଂଶୀ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହେଉ, ସମୟ ହାତ ଛାଡ଼ି ଯିଏନାହିଁ।” ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତେ ହାତ ଧରି ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ। ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାନୁସାରେ ଚାରିଜଣ ପୁରୁଷ ଚାରିଜଣ କନ୍ୟା ସହିତ ଅଗ୍ନି, ବେଦି ଓ ରାଜାଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କଲେ। ରଘୁବଂଶୀ ମହାତ୍ମାମାନେ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଓ ଋଷିମାନେ ସହିତ ବିଧିମତ ଭାବେ ବିବାହ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ କଲେ। ସେଇ ସମୟରେ ଆକାଶରୁ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଫୁଲର ବୃଷ୍ଟି ପଡ଼ିଲା, ଦେବ ଢୋଳ, ଗୀତ, ବାଦ୍ୟର ଧ୍ୱନି ଅନୁସ୍ୱରିତ ହେଲା। ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କଲେ, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ମଧୁର ସ୍ୱରରେ ଗୀତ ଗାଇଲେ; ରଘୁବଂଶୀମାନଙ୍କ ବିବାହ ଦୃଶ୍ୟ ଅଦ୍ଭୁତ ଲାଗିଲା। ଏହା ସବୁ ଘଟୁଥିବା ବେଳେ, ବାଦ୍ୟର ଧ୍ୱନି ମଧ୍ୟରେ ସେମାନେ ତିନିଥର ଅଗ୍ନି ପରିକ୍ରମା କରି, ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ବିଦାୟ ନେଲେ। ଏହା ପରେ ରଘୁବଂଶୀମାନେ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ବିଶ୍ରାମସ୍ଥଳକୁ ଗଲେ; ରାଜା ଓ ସମସ୍ତ ବନ୍ଧୁ, ଋଷିମାନେ ସେମାନଙ୍କ ପଛୁଆ ଚାଲିଲେ। ଏହିଭଳି ବିବାହ ଉତ୍ସବ ଶେଷ ହେଲା। ଏବେ ମହାର୍ଷି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଦୁଇ ରାଜାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ ଉତ୍ତର ପର୍ବତକୁ ଚାଲିଗଲେ। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଚାଲିଯିବା ପରେ, ଦଶରଥ ରାଜା ମିଥିଳାର ରାଜାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ ତାଙ୍କ ସହରକୁ ତ୍ୱରିତ ଫେରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ତାପରେ ବିଦେହର ରାଜା ବହୁତ ବିବାହ ଉପହାର ଦେଲେ—ସେ ଶତଶଃ ଗାଈ, ଉତ୍ତମ କମ୍ବଳ, ମୂଲ୍ୟବାନ ଶୂତ, ଲକ୍ଷେ ଲକ୍ଷେ ବସ୍ତ୍ର, ହାଥୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ, ଓ ସେନା ଦେଲେ। ସେ ଏକଶତ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷ, ନାରୀ ଦାସୀ ସହିତ ଦେଲେ; ସୁନା, ଶୁଦ୍ଧ ସୁନା, ମୁକ୍ତା, ବିଦ୍ରୁମ ଦେଲେ। ରାଜା ଅତି ଖୁସିରେ ଅପୂର୍ବ ବିବାହ ଉପହାର ଦେଇ, ଅନେକ ଦାନ କରି, ଆଉ ଏକଥର ବିଦାୟ ନେଲେ। ମିଥିଳାର ରାଜା ନିଜ ନଗରକୁ ଯାଇଯିଲେ; ଆଉ ଅୟୋଧ୍ୟାର ରାଜା ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ସହିତ, ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ସାମ୍ନାରେ ରଖି, ସେନା ସହିତ ଯାତ୍ରା କଲେ। ରାମ, ତାଙ୍କ ପରିବାର ଓ ଋଷିମାନେ ସହିତ ଯାଉଥିବା ବେଳେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଭୟାନକ ପକ୍ଷୀମାନେ ଚିତ୍କାର କଲେ, ପଶୁମାନେ ଚକ୍ରାକାର ଚାଲିବା ଲାଗିଲେ। ଇହା ଦେଖି ଦଶରଥ ରାଜା ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, “ଏହି ପକ୍ଷୀମାନେ ଏଠିକି ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି କରୁଛନ୍ତି? ଏହି ପଶୁମାନେ ଏଭଳି ଚାଲିବା କାହିଁକି?” ଦଶରଥଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ବଶିଷ୍ଠ ମୁଧୁର ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ, “ଏହା ଦେବତାସ୍ୱରୂପ ଭୟାବହ ଅପସଙ୍ଗ; କିନ୍ତୁ ଏହି ପଶୁମାନେ ଶାନ୍ତି ଦେଉଛନ୍ତି, ଭୟ ଛାଡ଼।" ଏହିପରି କଥା ହେଉଥିବା ବେଳେ ବୟୁ ତୀବ୍ର ହେଲା, ପୃଥିବୀ କମ୍ପିଲା, ବଡ଼ ବଡ଼ ଗଛ ଭାଙ୍ଗିପଡ଼ିଲା; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକିଗଲା, ଦିଗ ଅପରିଚିତ ହେଲା। ସମସ୍ତ ଅଶ ଢାକିଗଲା, ସେନା ଅବାକ ହେଇଗଲା; କେବଳ ବଶିଷ୍ଠ, ଅନ୍ୟ ଋଷି, ରାଜା ଓ ପୁତ୍ରମାନେ ଚେତନାଶୀଳ ଥିଲେ। ଏହି ଭୟାନକ ଅନ୍ଧକାରରେ ଦଶରଥ ଦେଖିଲେ—ଏକ ବିରାଟ୍ ପୁରୁଷ, ଜଟା ଭାର, ଭାର୍ଗବ, ଜମଦଗ୍ନିପୁତ୍ର, ରାଜାନ୍ତକ। ସେ କୈଳାସ ପର୍ବତ ପରି ଅଦମ୍ୟ, କାଳାଗ୍ନି ପରି ଭୟାନକ, ତପ୍ତ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ସାଧାରଣ ଲୋକ ଦେଖିପାରିବେ ନାହିଁ। ତାଙ୍କ କାନ୍ଧରେ ପରଶୁ, ହାତରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ବଣ, ଭୟାନକ ତୀର; ତିନି ତ୍ରିପୁର ଧ୍ୱଂସକ ଶିବ ପରି ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି। ଏହି ଭୟାନକ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ବଶିଷ୍ଠ ନେତୃତ୍ୱରେ ଋଷିମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ ଓ ଚିନ୍ତା କଲେ, “ଏ ଜମଦଗ୍ନିପୁତ୍ର, ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ବଧ ଦ୍ୱାରା କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଉପରେ ପୁନଃ କ୍ରୋଧ କରିବେ କି?” ତେବେ କହିଲେ, “ସେ ପୂର୍ବରୁ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ନାଶ କରି, ଏବେ ଶାନ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି, ଆଉ କିଛି କରିବେ ନାହିଁ।” ଏପରି କଥା ହେବା ପରେ, ଋଷିମାନେ ଭୟଜନକ ଭାର୍ଗବଙ୍କୁ ମଧୁର ଶବ୍ଦରେ ସମ୍ମାନ କଲେ, “ରାମ! ରାମ!” ଏହି ସମ୍ମାନ ଗ୍ରହଣ କରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜମଦଗ୍ନିପୁତ୍ର ଭାର୍ଗବ ଦଶରଥନନ୍ଦନ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଓ ଦଶରଥପୁତ୍ର ରାମ, ତୁମ ଶୌର୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ତୁମେ ଧନୁର୍ଭଙ୍ଗ ଉପଖ୍ୟାନ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଶୁଣିଛି। ଏହି ଅପୂର୍ବ ଧନୁର୍ଭଙ୍ଗ ଉପରେ ଶୁଣି, ମୁଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି, ଆଉ ଏହି ଅନ୍ୟ ଶୁଭ୍ର ଧନୁ ଆଣିଛି। ଏହା ହେଉଛି ଏହି ଭୟଙ୍କର ଜମଦଗ୍ନିୟ ଧନୁ। ଏହାକୁ ତୁମେ ତୀର ଲଗାଇ ଚାପିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର; ତୁମ ଶକ୍ତି ଦେଖା। ଯଦି ଏହି ଧନୁ ଚାପିପାର, ତେବେ ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି, କାରଣ ମୁଁ ତୁମ ଖ୍ୟାତି ଶୌର୍ୟ ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ଚାହେଁ।