ନର୍ମଦା ନଦୀର ଶୀତଳ ଏବଂ ସୁଗନ୍ଧିତ ଜଳ ଦେହର କ୍ଳାନ୍ତିକୁ ଦୂର କରୁଥିଲା; ଏଠାରେ ପବନ ମଧ୍ୟ ମୋ ଭୟରେ ଶାନ୍ତ ଓ ମୃଦୁ ଭାବରେ ବହୁଥିଲା। ଏହି ନର୍ମଦା ନଦୀ ସମସ୍ତ ନଦୀମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମାଛ, ଘଡ଼ିଆଳ, ପକ୍ଷୀ ଓ ତରଙ୍ଗରେ ଭରିଥିବା ଏହି ନଦୀ ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପରି ଲଜ୍ଜିତ ଭାବେ ନିଶ୍ଚଳ ଦଢ଼ି ରହିଥିଲା। ତୁମେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶସ୍ତ୍ର ଆଘାତରେ ଆହତ ହୋଇ, ରକ୍ତରେ ତିଳିତ ହୋଇଥିଲେ—ଏହା ମନେ ହେଉଥିଲା ମନେ ଚନ୍ଦନ ରସରେ ଲିପ୍ତ ହୋଇଛ। ଏବେ ତୁମେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏହି ମଙ୍ଗଳମୟ ନର୍ମଦା ନଦୀକୁ ପ୍ରବେଶ କର, ଯେପରି ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀମାନେ ବିଶାଳ ପଦ୍ମ ମୂଳରେ ଗଙ୍ଗା ନଦୀକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି। ଏହି ମହାନ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ତୁମେମାନେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେବ। ଆଜି ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଚମକୁଥିବା ତଟରେ, ଶରତ୍ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ବିରାଜିତ ଜଟାଧାରୀଙ୍କୁ ମନୋହର ଫୁଲ ଅର୍ପଣ କରିବି। ରାବଣଙ୍କ ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି ପ୍ରହସ୍ତ, ଶୁକ, ଶରଣ, ମହୋଦର ଓ ଧୂମ୍ରାକ୍ଷ ସହିତ ନର୍ମଦା ନଦୀକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହି ହାତୀସଦୃଶ ରାକ୍ଷସ ନାୟକମାନେ ନଦୀକୁ ବିକ୍ଷୁଭିତ କରିଦେଲେ, ଯେପରି ବିଶାଳ ହାତୀମାନେ ଭିତରୁ ଗଙ୍ଗା ନଦୀ ଆନ୍ଦୋଳିତ ହୁଏ। ବଳଶାଳୀ ରାକ୍ଷସମାନେ ସ୍ନାନ କରି, ରାବଣଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ଫୁଲ ତୁଳିଲେ। ଧଳା ମେଘ ପରି ଚମକୁଥିବା ନର୍ମଦା ତଟରେ ସେମାନେ ଅତି ଅଳ୍ପ ସମୟରେ ଫୁଲର ପାହାଡ଼ ତିଆରି କଲେ। ଫୁଲ ଆଣିଦେବା ପରେ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ରାଜା ରାବଣ ଏକ ବଡ଼ ହାତୀ ଗଙ୍ଗାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପରି ନଦୀକୁ ଯାଇ ସ୍ନାନ କଲେ। ଯଥାବଧି ଵିଧିରେ ସ୍ନାନ କରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ରାବଣ ନର୍ମଦା ଜଳରୁ ବାହାରିଲେ। ପରେ, ତାଙ୍କ ଭିଜା ପୋଷାକ ଛାଡ଼ି ସୁଧା ପରି ଧଳା ବସ୍ର ପିନ୍ଧି, ହାତ ଯୋଡି ରାବଣଙ୍କ ପଛରେ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସ ଚଲିଲେ। ରାବଣଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁସାରେ, ସେଠାରେ ଯିଏଯିଏ ଯାଉଥିଲେ, ସେଠି ସୁନା ଲିଙ୍ଗମ୍ ମଧ୍ୟ ନେଇଯିବାଯାଉଥିଲା। ରାବଣ ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ବାଳୁକା ମଞ୍ଚର ମଧ୍ୟରେ ରଖି, ସୁଗନ୍ଧି ଓ ଦିବ୍ୟ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କଲେ। ପରେ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାତା, ଶିରୋମଣି ଦେବଙ୍କୁ, ଯିଏ ସଜ୍ଜନଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରନ୍ତି, ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣରେ ଶୋଭିତ, ହାତ ପସାରି ଗୀତ ଗାଇ ନୃତ୍ୟ କଲେ। ଏହିପରି ନର୍ମଦା ତଟରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସପତି ଫୁଲ ଅର୍ପଣ କରୁଥିଲେ, ସେଠାରୁ ଅଧିକ ଦୂରେ ନୁହେଁ—ମହିଷ୍ମତୀର ରାଜା, ଅଜୟ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅର୍ଜୁନ ନର୍ମଦା ଜଳରେ ନାରୀମାନେ ସହିତ ବିହାର କରୁଥିଲେ। ସେ ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ହାତୀ ହଜାର ମହିଳା ହାତୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଯେପରି ଦେଖାଯାଏ, ସେପରି ଅର୍ଜୁନ ଚମକୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର ହଜାର ବାହୁର ପ୍ରମୁଖ ଶକ୍ତି ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ସେ ଅନେକ ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ନର୍ମଦା ନଦୀର ଧାରାକୁ ତାଙ୍କ ବାହୁ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଦ କଲେ। କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟଙ୍କ ବାହୁ ଦ୍ୱାରା ନିରୋଧିତ ଏହି ପବିତ୍ର ଜଳ ଉଲ୍ଟା ଧାରାରେ ବହିବାକୁ ଲାଗିଲା। ମାଛ, ଘଡ଼ିଆଳ, ଫୁଲ ଓ କୁଶ ଶୋଭିତ ଏହି ଧାରା ବର୍ଷାକାଳୀନ ନଦୀ ପରି ବେଗବାନ୍ ହେଲା। ଏହି ତରଙ୍ଗ, କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ରାବଣଙ୍କ ସମସ୍ତ ଫୁଲ ଅର୍ପଣ ଭାସି ନେଲା। ତେବେ ରାବଣ ତାଙ୍କ ଅଧୃତ ଉପବାସ ଛାଡ଼ି, ପ୍ରିୟ ନର୍ମଦାକୁ ବିରୋଧୀ ପରି ଦେଖି ଚମତ୍କୃତ ହେଲେ। ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଦେଖି ସେ ଦେଖିଲେ—ନଦୀର ବଡ଼ ତରଙ୍ଗ ସାଗର ଗର୍ଜନ ପରି ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ଆସୁଛି। ସେଠାରେ ରାବଣ ଦେଖିଲେ ନଦୀ ସ୍ଵାଭାବିକ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଚଳ ରହିଛି, ପଛରେ ପକ୍ଷୀମାନେ ଚଲିଛନ୍ତି, ଏକ ଅଚଳ ମନୋବଳ ଥିବା ନାରୀ ପରି। ତାପରେ ଦଶମୁଖୀ ରାବଣ ବାମ ହାତର ଆଙ୍ଗୁଠି ବଜାଇ ଶବ୍ଦ କରି, ଶୁକ ଓ ଶରଣଙ୍କୁ ଏହି ଧାରାର ଶକ୍ତି ଜାଣିବାକୁ ପଠାଇଲେ। ରାବଣଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଶୂରବୀର ଭାଇ ଶୁକ ଓ ଶରଣ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଆକାଶ ମାର୍ଗରେ ଯାଇଲେ। ଅର୍ଦ୍ଧ ଯୋଜନା ଦୂର ଯିବା ପରେ, ସେମାନେ ଜଳରେ ନାରୀମାନେ ସହିତ ବିହାର କରୁଥିବା ଏକ ବିଶାଳ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ସେ ଏକ ବଡ଼ ସାଳ ଗଛ ପରି, ଜଳରେ ଚୁଲି ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ, ମଦରେ ଚକ୍ଷୁ ରକ୍ତିମ, ମଦର ମୃଦୁଲ ତେଜରେ ବିମୋହିତ। ସେ ହଜାର ବାହୁ ଦ୍ୱାରା ନଦୀକୁ ବନ୍ଦ କରିଥିଲେ, ହଜାର ପାଦ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀକୁ ପାହାଡ଼ ପରି ଧରିଥିବା ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ହଜାର ସୁନ୍ଦର ଯୁବତୀମାନେ ଘେରି ରହିଥିଲେ, ଯେପରି ଏକ ବଡ଼ ହାତୀ ହଜାର ମଦୋନ୍ମତ ମହିଳା ହାତୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ରହିଥାଏ। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଶୁକ ଓ ଶରଣ ପଛକୁ ଫେରି ରାବଣଙ୍କୁ ଖବର ଦେଲେ—"ହେ ରାକ୍ଷସପତି, ସେଠାରେ ଏକ ବଡ଼ ସାଳ ଗଛ ପରି ପୁରୁଷ ନର୍ମଦାକୁ ବନ୍ଦ କରି, ନାରୀମାନେ ସହିତ ବିହାର କରୁଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ହଜାର ବାହୁ ଦ୍ୱାରା ନଦୀ ରୋକାଯାଇଛି, ଏବଂ ସେ ତରଙ୍ଗ ମହାସାଗର ପରି ପୁନିପୁନି ଉତ୍ପାତ କରୁଛି।" ଏହା ଶୁଣି ରାବଣ କହିଲେ, "ସେ ହେଉଛି ଅର୍ଜୁନ," ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହୀ ହୋଇ ଚାଲିଗଲେ। ରାବଣ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଦିଗକୁ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ, ତେବେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ତେଜସ୍ୱୀ ବାତାସ ବହିଲା, ଦେବତାମାନେ ଭୟଭିତ ହେଲେ। ସେଇ ସମୟରେ ମହୋଦର, ମହାପର୍ଶ୍ୱ, ଧୂମ୍ରାକ୍ଷ, ଶୁକ ଓ ଶରଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ଏକ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ମେଘ ରାବଣଙ୍କୁ ଘେରି ନେଲା। ଏପରି ଘେରାଯାଇ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ରାଜା ଅର୍ଜୁନ ଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ପହଁଚିଲେ; କ୍ଷଣେ ଏହି କଳା ଅତି ବଳଶାଳୀ ରାକ୍ଷସ ଭୟଙ୍କର ନର୍ମଦା ପୁଲିନକୁ ଆସିପହଁଚିଲେ। ସେଠାରେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ରାଜା ଦେଖିଲେ—ରାଜା ଅର୍ଜୁନ ନାରୀମାନେ ସହିତ ଘିରିଥିବା, ଏକ ହାତୀ ତୁର୍ୟମାନ୍ଦ ମହିଳା ହାତୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଯେପରି ରହିଥାଏ। ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ରାଜା ରାବଣ, ତାଙ୍କ ଆଖି ରକ୍ତିମ କ୍ରୋଧରେ ଭରିଯାଇଥିଲେ, ଶକ୍ତିରେ ଅତି ଅଧିକ ଫୁଲିଯାଇଥିଲେ।