ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମୁନିଙ୍କୁ ରାମ୍ଚନ୍ଦ୍ର କହିଲେ, “ଏହା ସବୁ ଏକଦମ ସତ୍ୟ, ମୁଁ ଏହି କଥା ଶୁଣିଛି।” ଏଭଳି, ରାମ୍ଚନ୍ଦ୍ର, ଦୁନିଆର ଉପଦ୍ରବକାରୀ ରାବଣଙ୍କ ଜନ୍ମ ସଂପର୍କରେ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ସୂଚନା ଦେଲେ; ଏହି ରାବଣ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାୟକ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜିତ କରିଥିଲେ। ରାମ୍ଚନ୍ଦ୍ର, ଦୀପ୍ତିମାନ ଶକ୍ତିରେ ଭରିଥିବା, ଆଶ୍ଚର୍ୟରେ ଏବଂ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମୁନିଙ୍କୁ ପୁନର୍ବାର ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ପ୍ରଭୁ, ଯେତେବେଳେ ଏହି କୠର ରାକ୍ଷସ ଭୂମିରେ ଘୁଡ଼ିଉଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ଦୁନିଆ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଯାଇଥିଲା କି? ଆପଣ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୟାକରି କହନ୍ତୁ। ଏହି ସମୟରେ କୌଣସି ରାଜା କିମ୍ବା ରାଜପୁତ୍ର ଥିଲେ ଯିଏ ରାବଣଙ୍କ ଅତ୍ୟାଚାରରୁ ମୁକ୍ତ ଥିଲେ? ଭୂମିର ଶାସକମାନେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ହରାଇଥିଲେ କି? ବହୁତ ରାଜାମାନେ ବଳିୟା ଅସ୍ତ୍ରରେ ପରାଜିତ କିମ୍ବା ନିଷ୍କାସିତ ହୋଇଥିଲେ?” ରାମ୍ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଶୁଣି, ଦିବ୍ୟ ଋଷି ଅଗସ୍ତ୍ୟ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଭଳି ସ୍ମିତ ହସରେ ରାମ୍ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ରାମ, ରାବଣ ଭୂମିର ଶାସକମାନଙ୍କୁ ଅତ୍ୟାଚାର କରି ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଘୁଡ଼ିଉଥିଲେ। ସେ ମାହିଷ୍ମତୀ ନାମକ ସହରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯାହା ଦେବତାମାନଙ୍କର ସହର ଭଳି ଦୀପ୍ତିମାନ ଥିଲା, ଏଠାରେ ସଦା ବସୁରେତାସଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ଅନୁଭବ ହେଉଥିଲା। ଏଠାରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ଅର୍ଜୁନ, ଯିଏ ସଦା ଅଗ୍ନି ପୂଜାରେ ନିମଗ୍ନ ଥିଲେ। ସେଇ ଦିନ, ହୈହୟମାନଙ୍କର ପ୍ରଧାନ ଅର୍ଜୁନ, ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀମାନେ ସହ ନର୍ମଦା ନଦୀକୁ ବିହାର କରିବାକୁ ଗଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ରାକ୍ଷସମୁକ୍ତ ରାବଣ ଏଠାରେ ଆସିଲେ ଏବଂ ଅର୍ଜୁନଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ରାଜା ଅର୍ଜୁନ କେଉଁଠି? ତୁମେ ସଠିକ ଭାବରେ ଶୀଘ୍ର କହିଦିଅ। ମୁଁ, ରାବଣ, ତାଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଆସିଛି। ମୋ ଆଗମନ ତାଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ଜଣାଇଦିଅ।” ରାବଣଙ୍କ ଏହି ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣି, ସେମାନଙ୍କ ଚତୁର୍ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ରାଜାଙ୍କ ଅବସ୍ଥାନ ସୂଚନା ଦେଲେ। ବିଶ୍ରବାସଙ୍କ ପୁଅ ରାବଣ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସିବା ଖବର ଶୁଣି, ସେ ଏକାଉଁଟି ଛାଡି ହିମାଳୟ ପର୍ବତ ସଦୃଶ ଵିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତକୁ ଆସିଲେ। ରାବଣ ଵିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତକୁ ଦେଖିଲେ, ଏହା ମেঘରେ ଆବୃତ, ପୃଥିବୀକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ, ଆକାଶକୁ ଚିହ୍ନିବା ପ୍ରୟାସରେ। ଏହି ପର୍ବତର ହଜାର ଶିଖର, ତାର ଗୁହାମାନେ ସିଂହମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ, ଜଳ ଚଟାଣରୁ ପ୍ରବାହିତ, ଏହା ବଡ଼ ହସରେ ସାଗର ଭଳି ଗଞ୍ଜିଉଥିଲା। ଏଠାରେ ଦେବତା, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରା ଏବଂ କିନ୍ନରମାନେ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ ଖେଳ କରୁଥିଲେ; ଏହା ସ୍ଵର୍ଗ ଭଳି ଉଚ୍ଚ ଏବଂ ଭବ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ନଦୀମାନେ ପ୍ରବାହିତ, ଜଳ କ୍ରିଷ୍ଟାଲ ଭଳି ପ୍ରଶ୍ଷାସ୍ତ, ତାଳ ହେଉଥିବା ସର୍ପମାନେ ଏଠାରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ; ଏହି ପର୍ବତ ଅନନ୍ତ ଏବଂ ବିଶାଳ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ହିମାଳୟ ସଦୃଶ ଏହି ପର୍ବତକୁ ଦେଖି, ରାବଣ ନର୍ମଦା ନଦୀକୁ ଯାଇଲେ। ଏହି ପବିତ୍ର ନଦୀ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ସାଗର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରବାହିତ, ତାର ଜଳ ଏବଂ ପଥର ଚଳିତ; ଏହା ମହିଷ, ମଗର, ସିଂହ, ବାଘ, ଭାଲୁ ଏବଂ ହାତୀମାନେ ତାପ ଏବଂ ତୃଷ୍ଣାରେ ବିନ୍ଦାସ କରି ଜଳକୁ ଅସ୍ଥିର କରୁଥିଲେ। ନଦୀ ଚକ୍ରବାକ, କରଣ୍ଡ, ହଂସ, ଜଳପକ୍ଷୀ ଏବଂ କଉଁସା ମାନେ ସଦା ମଦିରା ହୋଇ ମଧୁର ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ। ଏହି ନଦୀ ଫୁଲରେ ଭରିଥିବା ଗଛ, ଚକ୍ରବାକ ଦମ୍ପତି ଭଳି ତାର ଡ଼ାଉ, ଚୌଡ଼ି ଚାଲି ତାର ଶ୍ରୀଅଙ୍ଗ, ହଂସମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଣୀ ଭଳି ଶୋଭା ବେଳ୍ଟ୍। ତାର ଅଙ୍ଗ ଚନ୍ଦନ ରେ ଲିପ୍ତ, ଶୁଧ୍ଧ ଫେନ ଭଳି ଶାଉ, ଜଳରେ ଛୁଇଁଥିବା, ତାର ଚକ୍ଷୁ ଖିଳିଥିବା ପଦ୍ମ ଭଳି; ରାବଣ ତାଙ୍କ ବିମାନରୁ ଖସି ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀ ନର୍ମଦାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେ ନଦୀରେ ନିମଜ୍ଜିତ ହେଲେ, ପ୍ରିୟା ନାରୀରେ ନିମଗ୍ନ ହେବା ଭଳି; ଦଶାନନ ଏହି ରମଣୀୟ ତୀରରେ, ଯେଉଁଠି ଅନେକ ମୁନିମାନେ ବସିଥିଲେ, ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହ ବସି ନର୍ମଦାର ପ୍ରଶଂସା କଲେ ଏବଂ ତାକୁ ‘ଗଙ୍ଗାର କନ୍ୟା’ କହିଲେ। ରାକ୍ଷସମୁକ୍ତ ରାବଣ, ନର୍ମଦାର ଦୃଶ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦିତ, ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ ଶୁକ ଓ ସାରଣାକୁ ହସି ହସି କହିଲେ, “ଏହି ସୂର୍ଯ୍ୟ ହଜାର କିରଣରେ ସଂସାରକୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ କରିଛି, ତୀବ୍ର ତାପରେ ଆଧା ଆକାଶ ଦଖଲ କରିଛି। ମୁଁ ଏଠାରେ ବସିଥିବା ଜାଣି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏବେ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଶୀତଳ ହୋଇଯାଇଛି। ନର୍ମଦାର ଶୀତଳ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ଜଳ ଥକା ଦୂର କରେ; ବାୟୁ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ମୋର ଭୟରେ ଶାନ୍ତ ଓ ଶୀତଳ ହୋଇ ବହୁଛି। ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀ, ନର୍ମଦା, ଆନନ୍ଦ ବଢ଼ାଉଛି, ମଗର, ପକ୍ଷୀ ଓ ତରଙ୍ଗରେ ଭରିଥିବା, ଲଜ୍ଜିତ ନାରୀ ଭଳି ଥିଲେ। ରାଜାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଆହତ ହୋଇ, ତୁମେ ରକ୍ତରେ ଲିପ୍ତ ହୋଇଛ; ଏହା ଚନ୍ଦନ ଭଳି ଲାଗୁଛି। ଏବେ ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଏହି ମଙ୍ଗଳମୟ ନର୍ମଦାରେ ପ୍ରବେଶ କର, ଯେଉଁଠି ମଦିରା ହାତୀମାନେ ଗଙ୍ଗାରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି; ଏହି ମହାନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରି ତୁମେ ପାପମୁକ୍ତ ହେବେ। ଆଜି ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୀପ୍ତିମାନ ତୀରରେ, ଶରଦ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଚମକୁଛି, ଶନେ ଶନେ ଜଟାଧରଙ୍କୁ ଫୁଲ ଅର୍ପଣ କରିବି।” ରାବଣଙ୍କ ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ପ୍ରହସ୍ତ, ଶୁକ, ସାରଣା, ମହୋଦର ଓ ଧୂମ୍ରକ୍ଷ, ନର୍ମଦାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହି ହାତୀ ସଦୃଶ ରାକ୍ଷସମୁକ୍ତଙ୍କର ଆଗ୍ରହରେ ନର୍ମଦା ନଦୀ ଗଙ୍ଗାରେ ବଡ଼ ହାତୀମାନେ ଅସ୍ଥିର କରିଥିବା ଭଳି ଅସ୍ଥିର ହୋଇଗଲା। ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସମୁକ୍ତମାନେ ନର୍ମଦାରେ ସ୍ନାନ କରି, ତୀରକୁ ଆସି ରାବଣଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ଫୁଲ ତୋଳିଲେ। ନର୍ମଦାର ଶୁଭ୍ର ମେଘ ଭଳି ଚମକୁଥିବା ରମଣୀୟ ତୀରରେ, ରାକ୍ଷସମୁକ୍ତମାନେ ଏକ କ୍ଷଣରେ ଫୁଲର ପାହାଡ଼ ତିଆରି କଲେ। ଫୁଲ ଆଣି ଦେଲା ପରେ, ରାକ୍ଷସମୁକ୍ତ ରାବଣ, ଏହି ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ତୀରକୁ ଉତରିଲେ, ଏକ ମହା ହାତୀ ଗଙ୍ଗାରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଭଳି।