ଏହି ସମୟରେ ମହାତ୍ମା ଋଷି କହିଲେ, "ତୁମେ ଯେ ଅପରାଧ କରିଛ, ତାହାକୁ ପବିତ୍ର କରିପାରିବେ କେବଳ ସେଠିଏ; ସେଉଁଠିଏ ଅତିଥି ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପରେ, ତୁମେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିପାରିବ।" ଏପରି କହି, ସେ ଋଷି ତାଙ୍କର ଆଶ୍ରମକୁ ପଛକୁ ଫେରିଗଲେ। ତାଙ୍କର ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀ, ଯିଏ ମହାତ୍ୟାଗ ଓ ଉତ୍ତମ ଆଚରଣରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନର କଥା କହୁଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ଏହି ସବୁ ଘଟଣା ଋଷିଙ୍କ ଉପରେ ଶାପର ଫଳରେ ହେଇଥିଲା। ଏହି ଘଟଣାକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଓ ବଳବାନ୍ ବୀର, ତୁମେ ଯେ ଅପରାଧ କରିଛ, ସେଇ କାରଣରୁ, ଓ ଇନ୍ଦ୍ର, ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧିତ ହେଇଛ; ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାରଣ ନୁହେଁ। ଏବେ ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଭାବରେ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ବିଷ୍ଣୁ-ଯଜ୍ଞ କର; ଏହି ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୋଇ, ପୁନି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବା। ଏବଂ ତୁମର ପୁଅ, ଇନ୍ଦ୍ର, ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇନଥିଲେ; ସେ ବଡ଼ ସମୁଦ୍ରରେ ଏକ ଉତ୍ତମ ଜନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବରେ ରଖାଯାଇଥିଲେ। ଏହି କଥା ଶୁଣି, ବଳଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର ବିଷ୍ଣୁ-ଯଜ୍ଞ କରି ଆଉଥରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା ଭାବେ ପୁନି ଶାସନ କରିଲେ। ଯେ ଶକ୍ତି ଇନ୍ଦ୍ରଜିତଙ୍କର ଥିଲା, ଯାହାକି ମୁଁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି, ତାହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜିତିଥିଲା; ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କ'ଣ କହିବା? ତାପରେ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଦୁହେଁ ଏବଂ ବାନର, ରାକ୍ଷସମାନେ "କି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ!" ବୋଲି କହିଲେ। ରାମଙ୍କ ପାଖରେ ଦଢ଼ି ଥିବା ବିଭୀଷଣ କହିଲେ, "ଆଜି ପୁନି ସେ ସମସ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଘଟଣାମାନେ ମୋ ମନେ ପଡ଼ୁଛି, ଯାହା ପୁରୁଣା କାଳରେ ଦେଖିଥିଲି।" ତାପରେ ରାମ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଏହି ସବୁ କଥା ନିଶ୍ଚୟ ସତ୍ୟ, ଏବଂ ମୁଁ ଏହା ଶୁଣିଛି।" ଏହିଭଳି ରାବଣ, ଯିଏ ଜଗତର ଦୁଃଖଦାୟକ, ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କଲେ; ସେ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ତାଙ୍କର ପୁଅ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜିତ ହେଇଥିଲେ। ତାପରେ ରାମ, ଭାସ୍କର୍ୟ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୁନି ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ମହାମୁନି ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, "ମହାନୁଭାବ, ଯେତେବେଳେ ସେ ନିର୍ଦ୍ୟାନ ରାକ୍ଷସ ଭୂମିରେ ଚାଲିଥିଲେ, ସେତେବେଳେ କି ସମସ୍ତ ଲୋକ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଯାଇଥିଲେ କି?" "ସେ ସମୟରେ ରାବଣଙ୍କ ଅତ୍ୟାଚାରରୁ କୌଣସି ରାଜା କିମ୍ବା ରାଜପୁତ୍ର ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ରହିଥିଲେ କି?" "ନା ତ ଏହି ଭୂମିର ଶାସକମାନେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ହରାଇଥିଲେ, ବହୁ ରାଜା ଉଚ୍ଛିନ୍ନ କିମ୍ବା ଉତ୍ତମ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲେ କି?" ରାଘବଙ୍କ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଶୁଣି, ଦିବ୍ୟ ଋଷି ଅଗସ୍ତ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଭଳି ହସି ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା, ରାବଣ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦେଖାଇ ଭୂମିରେ ରାଜାମାନେଂକୁ ଅତ୍ୟାଚାର କରିଥିଲେ।" "ସେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଦେବନଗରୀ ସମ ମାହିଷ୍ମତୀ ନଗରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠି ସବୁବେଳେ ବସୁରେତାସଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ଥାଏ। ସେଠାରେ ବସୁରେତାସଙ୍କ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଅର୍ଜୁନ, ଯିଏ ସଦା ଅଗ୍ନିର ପୂଜାରେ ନିଯୁକ୍ତ ଥିଲେ।" "ସେଇ ଦିନ, ହୈହୟମାନଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅର୍ଜୁନ, ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀମାନେଂ ସହିତ ନର୍ମଦା ନଦୀରେ ବିହାର କରିବାକୁ ଗଲେ। ସେଇ ଦିନ ରାକ୍ଷସରାଜ ରାବଣ ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚି ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେଂକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, 'ରାଜା ଅର୍ଜୁନ କେଉଁଠି? ମୋତେ ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କ ଖବର ଦିଅ। ମୁଁ, ରାବଣ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଆସିଛି। ମୋ ଆଗମନ ତାଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ସୂଚନା ଦିଅ।'" "ରାବଣଙ୍କ ଏହି ଆଦେଶ ଶୁଣି, ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ରାଜାଙ୍କ ସ୍ଥାନ ବିଷୟରେ ତାଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ। ଏହିପରେ, ବିଶ୍ରବାସୁତଙ୍କ ପୁଅ ରାବଣ ପ୍ରାଚୀନ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତକୁ ଗଲେ, ଯାହା ହିମାଲୟ ପରି ପ୍ରତୀତି ଦେଉଥିଲା।" "ରାବଣ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତକୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠି ମେଘ ଭଳି ଆଛାଦିତ, ପୃଥିବୀକୁ ଛୁଅଇବାକୁ ଉଠିଥିଲା, ଆକାଶକୁ ଖୁଖୁଡ଼ି ଦେଉଥିଲା। ଏହି ପର୍ବତର ହଜାର ଶିଖର, ଗୁହାମାନେ ସିଂହମାନେ ଦ୍ୱାରା ଆବସିକ୍ତ, ଜଳଧାରାଗୁଡ଼ିକ ଉଚ୍ଚ ଶିଳାରୁ ପଡ଼ୁଥିଲା, ସମୁଦ୍ରର ହାସ୍ୟର ଭଳି ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲା।" "ଏଠାରେ ଦେବ, ଦାନବ, ଗାନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରା ଓ କିନ୍ନରମାନେ ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀମାନେଂ ସହିତ ବିହାର କରୁଥିଲେ; ଏହା ସ୍ୱର୍ଗ ସମ୍ ଉଚ୍ଚ ଓ ମହାନ୍ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ସେଠାରେ ନଦୀମାନେ ଚଳିଥିଲେ, ଜଳ କ୍ରିଷ୍ଟାଳ ଭଳି ସ୍ୱଚ୍ଛ, ଓ ନାଗମାନେ ଚଳନଶୀଳ ଜିହ୍ୱା ସହିତ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ; ଏହା ଅନନ୍ତ ଓ ବିସ୍ତୃତ ପ୍ରତୀତି ଦେଉଥିଲା।" "ହିମାଲୟ ପରି ପ୍ରତୀତି ଦେଉଥିବା ଏହି ପର୍ବତକୁ ଦେଖି, ରାବଣ ତାପରେ ନର୍ମଦା ନଦୀକୁ ଗଲେ। ସେ ଶୁଦ୍ଧ ଜଳ ବହୁଥିବା, ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ସମୁଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବହୁଥିବା, ଚଳିତ ପାଥର ଓ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଏହି ପବିତ୍ର ନଦୀ ପାଖକୁ ଗଲେ।" "ଏହି ନଦୀର ଜଳ କ୍ରମେ କ୍ରମେ ମହିଷ, ମଗର, ସିଂହ, ବାଘ, ଭାଲୁ ଓ ହାତୀମାନେ ତାପ ଓ ତ୍ରିଷ୍ଣାରେ ବିକ୍ଳ ହୋଇ ବିକ୍ଷୁଭିତ କରୁଥିଲେ। ଏଠାରେ ଚକ୍ରବାକ, କରଣ୍ଡ, ହଂସ, ଜଳପଙ୍ଖୀ, ଓ ବକମାନେ ସଦା ମତ୍ତ ଓ ମଧୁର ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ।" "ଫୁଲିଥିବା ବୃକ୍ଷମାନେ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଚକ୍ରବାକମାନଙ୍କ ଯୁଗଳ ଭଳି ତାଙ୍କର ଛାତି, ବିସ୍ତୃତ ବାଲୁକା ତଟ ନିତମ୍ଭ ସମ୍, ହଂସମାନେ ଶ୍ରେଣୀ ଶ୍ରେଣୀ ରୂପେ ମଣି ମେଖଳା ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।" "ପ୍ରସ୍ଫୁଟିତ ପୁଷ୍ପର ରେଣୁ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗ ଲିପ୍ତ, ଝାଗ ଭଳି ଶୁଦ୍ଧ ବସ୍ତ୍ର, ଜଳର ସ୍ପର୍ଶରେ ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଖିଲିଥିବା ପଦ୍ମ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା; ତାଙ୍କର ବିମାନରୁ ତୁରନ୍ତ ଅବତରି, ରାବଣ ଏହି ନର୍ମଦା ନଦୀ, ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।" "ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ଯେପରି ଅଙ୍ଗଲାଗି କରେ, ସେପରି ନର୍ମଦାରେ ବିଲୀନ ହେଲେ; ଏହି ଆନନ୍ଦମୟ ତଟରେ, ଯେଉଁଠି ବହୁ ଋଷିମାନେ ବିହାର କରୁଥିଲେ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାବଣ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେଂ ସହିତ ବସି, ନର୍ମଦାର ଗୁଣଗାନ କଲେ ଓ ତାଙ୍କୁ 'ଗଙ୍ଗାର କନ୍ୟା' ବୋଲି ଡାକିଲେ।