ଏହି ସମୟରେ ମେଘମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ବଜ୍ରପାତରେ ଭରିତ ଏବଂ ବଡ଼ ଆକାରର, ରଥର ଆଗରେ ଚାଲୁଥିଲେ, ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଚାଳିତ ହୋଇ, ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନରେ ଉଦ୍ଧୱନ୍ତ ହେଉଥିଲେ। ତାଳସାଜ, ଦୁନୁବି, ତୁରୀ, ଓ ଅନେକ ଶଙ୍ଖ ଓ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ରବି ଉଠିଲା, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଦୃଢ଼ ଧ୍ୟାନରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ, ଏବଂ ଅପ୍ସରାମାନେ ଦଳେ ଦଳେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ, କାରଣ ସ୍ୱର୍ଗର ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ର ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଯାଉଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଚାରିପାଖରେ ରୁଦ୍ର, ବସୁ, ଆଦିତ୍ୟ, ସାଧ୍ୟ, ଏବଂ ମାରୁତମାନେ ନିଜ ନିଜ ଅସ୍ତ୍ରଧାରଣ କରି ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ। ଏହି ଯାତ୍ରା ସମୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଆଗେ ବଢ଼ିବା ସହିତ ଦୁଷ୍ଟ ବାୟୁ ବହିଲା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ହରାଇଦେଲେ ଏବଂ ବଡ଼ ବଡ଼ ଉଲ୍କାପାତ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା। ଏପଟେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦଶମୁଖ ରାବଣ, ତାଙ୍କର ମହାବଳ ନେଇ, ଦେବଶିଳ୍ପୀ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ତିଆରି କରା ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଆସି ବସିଲେ। ସେହି ରଥ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ବଡ଼ ବଡ଼ ନାଗମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଘେରି ରହିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଶ୍ୱାସରେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ର ଅଗ୍ନିମୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଏହି ଭୟଙ୍କର ରଥ ଦୈତ୍ୟ ଓ ନିଶାଚରମାନେ ଘେରି ରଖିଥିଲେ ଏବଂ ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦିଗରେ ରାବଣ ଯୁଦ୍ଧ ଅଭିଲାଷାରେ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ। ରାବଣଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରି, ରାବଣ ନିଜେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। ଏଠାରେ ଦେବତା ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଦୁହିଁପକ୍ଷ ମେଘରେ ବର୍ଷା ପଡ଼ିଥିବା ପରି ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ବର୍ଷା କରିଲେ। କିନ୍ତୁ ଦୁଷ୍ଟବୁଦ୍ଧି କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ, ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଚିହ୍ନିବାଯୋଗ୍ୟ ଥିଲେ ନାହିଁ, ତାହା ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଉନଥିଲା କି ସେ କାହା ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଛନ୍ତି। ସେ ତାଙ୍କର ଦାନ୍ତ, ବାହୁ, ପଦ୍ମ, ଶୂଳ, ଗଦା, ବାଣ—ଯାହା କି ପାଇଲେ, ତାହା ନେଇ ଦେବତାମାନେ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଲେ। ଏହି ନିଶାଚର କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ, ଭୟଙ୍କର ରୁଦ୍ରମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରି, ତାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଅନୁବାରେ ଆହତ ହେଉଥିଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ଶରୀରରେ ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ର ଲାଗି, ରକ୍ତରେ ଭିଜି ଏମିତି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଯେପରି ଏକ ମେଘ ଆକାଶରେ ବଜ୍ରପାତ ଓ ଗର୍ଜନ ସହ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ। ଏହିପରି, ରାକ୍ଷସ ସେନା ମାରୁତମାନେ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ରରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପରାଜିତ ହେଲେ। କିଛି ମୃତ ଓ ଅଙ୍ଗଭଙ୍ଗ ହୋଇ ଭୂମିରେ ଗଡ଼ି ଯାଉଥିଲେ, ଆଉ କିଛି ନିଜ ଯାନରେ ଅଟୁଟ ଦଢ଼ି ରହିଥିଲେ। ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ରଥ, ହାତୀ, ଖଚ୍ଛର, ଉଠ, ନାଗ, ଘୋଡ଼ା, ଶଶ, ବନ୍ଦର, ବନ୍ଦିର ଓ ପିଶାଚମୁଖୀ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। କିଛି ନିଶାଚର ଏକାଅପରକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଦଢ଼ି ରହିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଦେବତାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଲାଗି ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରୁଥିଲେ। ଏହି ମୃତ ଓ ଉନ୍ମାଦିତ ରାକ୍ଷସମାନେ ଭୂମିରେ ଯୁଦ୍ଧର ଦୃଶ୍ୟ ଏକ ଚିତ୍ରକଳା ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭରେ ଏକ ନଦୀ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ରକ୍ତ ଜଳ ଭଳି ବହୁଥିଲା, ଗୃଧ୍ର ଓ କାଉଁ ତାହାର କୂଳରେ ଥିଲେ, ଅସ୍ତ୍ରମାନେ ତାହାର କାଶ ଭଳି ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦଶମୁଖ ରାବଣ, ଦେଖିଲେ ଯେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ସେନା ଦେବତାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଯାଇଛି, ସେ ତୁରନ୍ତ ସେହି ବିପୁଳ ସେନା ସାଗରରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ଦେବତାମାନେ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରି, ଏକ ପରେ ଏକ ଦେବତାଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ତାହା ପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ବିଶାଳ ଧନୁଷ୍ୟ ତାଣି, ତାର ଧ୍ୱନି ଦଶ ଦିଗକୁ କମ୍ପିତ କରିଦେଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ଧନୁଷ୍ୟ ତାଣି, ଅଗ୍ନି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବାଣ ବର୍ଷା କରି ରାବଣଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ପ୍ରହାର କରିଲେ। ଏହିପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦଶମୁଖ ରାବଣ ମଧ୍ୟ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଢ଼ି ରହି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ଅନେକ ବାଣ ବର୍ଷା କରି, ତାଙ୍କ ଧନୁଷ୍ୟକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ। ଯେତେବେଳେ ଦୁଇଁପକ୍ଷ ଏଭଳି ଅନେକ ବାଣ ବର୍ଷା କରି, ଏକାଅପରକୁ ଢାକିଦେଲେ, ସେଠାରେ କିଛି ଦେଖାଯାଉନଥିଲା, ସମସ୍ତ ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକିଯାଇଥିଲା। ଏହି ଅନ୍ଧକାର ପରିସ୍ଥିତିରେ, ସେଇ ଦେବତା ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ଯୁଦ୍ଧର ଉନ୍ମାଦରେ ଏକାଅପରକୁ ଚିହ୍ନିପାରୁନଥିଲେ, ଏବଂ ଏକାଅପରକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବସେନା ରାକ୍ଷସ ସେନାଙ୍କୁ ଦଶମାଂଶ କରିଦେଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଯମଲୋକକୁ ପ୍ରେଷିତ ହେଲେ। ଏହି ଅନ୍ଧକାର ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବତା ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ଏକାଅପରକୁ ଚିହ୍ନିପାରୁନଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର, ରାବଣ ଏବଂ ରାବଣଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ, ସେଇ ଘନ ଅନ୍ଧକାରରେ ଭ୍ରମରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ଏହି ସମୟରେ ରାବଣ ଦେଖିଲେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ସେନା ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଯାଇଛି, ତେଣୁ ସେ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ବଡ଼ ଗର୍ଜନ କଲେ। କ୍ରୋଧରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ରାବଣ ତାଙ୍କର ସାରଥିଙ୍କୁ କହିଲେ: “ମୋତେ ଶତ୍ରୁ ସେନାର ସାମ୍ନାକୁ ନେଇଚାଲ। ଆଜି ମୋର ଶୌର୍ୟରେ ଏହି ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇଦେବି। ଇନ୍ଦ୍ର, କୁବେର, ବରୁଣ, ଯମଙ୍କୁ ମାରି, ଦେବତାମାନେ କୁ ବଧ କରି, ମୁଁ ନିଜେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପରେ ଦଢ଼ି ରହିବି। ଭୟ କରନାହିଁ—ମୋ ରଥକୁ ଦ୍ରୁତ ଚଳାଅ। ପୁନି କହୁଛି, ମୋତେ ତୁରନ୍ତ ସେନାର ସାମ୍ନାକୁ ନେଇଯାଅ। ଏହିଠାରେ ଆମେ ନନ୍ଦନ କାନନରେ ଅଛୁ। ମୋତେ ଉଦୟ ପର୍ବତ ଉପରେ ନେଇଯାଅ।” ତାଙ୍କର ଏହି ଆଜ୍ଞା ଶୁଣି, ସାରଥି ତୁରନ୍ତ ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ଆଜ୍ଞା ଦେଇ, ଶତ୍ରୁ ସେନାର ମଧ୍ୟ ମାଧ୍ୟମ ଦ୍ୱାରା ରଥ ଚଳାଇଲେ। ଏହି ଅବସ୍ଥା ଦେଖି, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ରଥରେ ଦଢ଼ି ଥିବା ଇନ୍ଦ୍ର ଏହିପରି କହିଲେ: “ହେ ଦେବଗଣ! ମୋର କଥା ଶୁଣ, ଏହା ମତେ ପ୍ରସନ୍ନ କରୁଛି—ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାବଣ ବଞ୍ଚିଛି, ଏହି ଦାନବକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କର। ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତାଙ୍କର ସେନା ଓ ବାୟୁବେଗୀ ରଥ ସହିତ, ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଦିନରେ ଉତ୍ତାଳ ସମୁଦ୍ର ପରି ଆଗେ ବଢ଼ିବ। ଆଜି ସେ ମୃତ୍ୟୁହୀନ, କାରଣ ତାଙ୍କୁ ଅଜୟ ଵର ମିଳିଛି।