ଏହିପରି ଭାବରେ, ଦୁଇ ଶୂରବୀର ଆଦିତ୍ୟ—ତ୍ୱଷ୍ଟା ଓ ପୂଷା—ନିର୍ଭୟ ହୋଇ ତାଙ୍କର ସେନା ସହିତ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ତାପରେ ଦେବତାମାନେ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଓ ଅକ୍ଷୟ ଯଶସ୍ୱୀ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଶତଶଃ ଓ ସହସ୍ରଶଃ ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସେଇ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନେ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଲେ। ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଶୁଧ୍ଧ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଭୟଙ୍କର ଓ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସମାନେଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇଦେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ହେ ରାମ, ରାକ୍ଷସ ସେନାପତି ସୁମାଳୀ ବିପ୍ରମାଦରେ ତାଙ୍କର ସେନା ସହିତ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ। ସେ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ସମସ୍ତ ଦେବସେନାକୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲେ, ଯେପରି ଝଡ଼ ମେଘକୁ ଉଡ଼ାଇ ଦିଏ। ଭୟଙ୍କର ବାଣ ବର୍ଷା ଓ ତୀବ୍ର ଶୁଳ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମିତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରଖିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏପରି ଦେଖି, ଦେବତାମାନେ ଯେତେବେଳେ ସୁମାଳୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଛକୁ ହଟିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଉଥିଲେ, ଏଠିରେ ଅଷ୍ଟମ ବସୁ ସାବିତ୍ର କ୍ରୋଧରେ ଭରିଯାଇ ଦୃଢ଼ ହୋଇ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ରଥ ବିନ୍ୟାସ ସହ ସୁମାଳୀଙ୍କୁ ରୋକିବାକୁ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହି ଦୁଇଁ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଓ କମ୍ପାଇଦେବା ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ସୁମାଳୀ ଓ ବସୁ ଦୁହେଁ ଅଦମ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧା ଥିଲେ; ବସୁ ତୀବ୍ର ବାଣ ବର୍ଷା କରି ସୁମାଳୀଙ୍କ ସର୍ପ-ରଥକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲେ। ଶତଶଃ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ରଥ ଧ୍ୱଂସ କରି, ବସୁ ତାଙ୍କର ଗଦା ନେଇ ସୁମାଳୀଙ୍କୁ ବିଧ୍ୱଂସ କରିବାକୁ ତୟାରି ହେଲେ। ତାପରେ, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଶିରା ଥିବା ଏକ ଭୟଙ୍କର ଗଦା ନେଇ, ସାବିତ୍ର ସେଇ ଗଦାଟି ସୁମାଳୀଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଘାତ କଲେ। ସେଇ ଗଦା ତାଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ି, ମେଘ ଫାଟି ଯିବା ବେଳେ ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ଗର୍ଜନ କରି ଗିରିକୁ ଆଘାତ କରେ, ସେପରି ଦେଖାଗଲା। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଘାତରେ ସୁମାଳୀଙ୍କ ଦେହର ଅସ୍ଥି, ମୁଣ୍ଡ, ମାଂସ କିଛି ମଧ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟମାନ ରହିଲା ନାହିଁ; ସମସ୍ତ କିଛି ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଭସ୍ମରେ ପରିଣତ ହେଲା। ସୁମାଳୀଙ୍କ ଏହି ଭୟଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଦେଖି ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ଏକାଏକି ଦିଗ୍ଦିଗନ୍ତରେ ପଳାଇଗଲେ, ବସୁଙ୍କ ଭୟରେ ସେମାନେ ଏକାଠି ରହିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏହିପରି ଭାବରେ ବସୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁମାଳୀଙ୍କୁ ଭସ୍ମ କରାଯିବା ଓ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ରାକ୍ଷସସେନାକୁ ହରାଇଦେବା ଦେଖି, ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ଓ ଭୟଭୀତ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ରାବଣଙ୍କ ପୁଅ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ କ୍ରୋଧିତ ମେଘନାଦ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନେଙ୍କୁ ରୋକି ଦୃଢ଼ ହୋଇ ଦଢ଼ିଗଲେ। ସେ ନିଜ ପସନ୍ଦର ଅଗ୍ନିସ୍ନାନ ରଥ 'ସୁରଥ' ଉପରେ ଚଢ଼ି, ଅଗ୍ନି ଜଙ୍ଗଲକୁ ଭସ୍ମ କରିଦେଇଥିବା ପରି, ଦେବସେନା ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ମେଘନାଦ ନିଜେ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବାକୁ ଦେଖି, ଦେବତାମାନେ ମାତ୍ର ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଦିଗ୍ଦିଗନ୍ତରେ ପଳାଇଗଲେ। ସେଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ଚାହୁଁଥିଲେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ମେଘନାଦଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଠିଆ ହେବାକୁ ସାହସ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ ଓ ଦେବତାମାନେ ଭୟରେ କମ୍ପିତ ହେଲେ। ଏହା ଦେଖି, ଇନ୍ଦ୍ର ଦେବତାମାନେଠାରେ କହିଲେ, "ଭୟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ପଛକୁ ହଟନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଦୃଢ଼ ହୁଅନ୍ତୁ। ମୋ ପୁଅ, ଅଜୟ, ଏବେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଯାଉଛି।" ତାପରେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ଓ ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ ଯୟନ୍ତ ଅଦ୍ଭୁତ ରଥ ଉପରେ ଚଢ଼ି ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସମସ୍ତ ଦେବତା ଶଚୀପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଘେରି ରଖି, ରାବଣଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏହିପରି ଦେବତା ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ଓ ରାକ୍ଷସରାଜଙ୍କ ପୁଅ ଏକ ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତିପ୍ରଦର୍ଶନ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ମାତଳିଙ୍କ ପୁଅ ଗୋମୁଖ ଉପରେ ରାକ୍ଷସ ପ୍ରଧାନ ମେଘନାଦ ସୁନ୍ଦର ସୁନାରେ ମୁଡ଼ିଥିବା ବାଣ ବର୍ଷା କରି ଚାରିପଟି ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଏହିପରି, ଶଚୀପୁତ୍ର ଯୟନ୍ତ ତାଙ୍କର ରଥିକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଏବଂ ରାବଣପୁତ୍ର କ୍ରୋଧରେ ଚାରିପଟିଠାରୁ ତାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଲେ। ରାବଣଙ୍କ ପୁଅ କ୍ରୋଧରେ ଭରିଯାଇ, ତୀବ୍ର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଇନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ରଙ୍କୁ ବାଣ ବର୍ଷା କରି ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ତାପରେ, ସେ ହଜାର ହଜାର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ର ଦେବସେନା ଉପରେ ବର୍ଷା କଲେ। ସେ ଏପରି ଦେବସେନା ଉପରେ ଶତାଘାତୀ, ଗଦା, ଶୁଳ, ମୁସଳ, ଖଡ଼ଗ, ପରଶୁ ଓ ବଡ଼ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଚୁଡ଼ା ଫିଙ୍କିଲେ। ସମସ୍ତ ଲୋକ ଭୟଭୀତ ହେଲେ, ଅନ୍ଧକାର ଆଛାଦିତ ହେଲା, ଯେତେବେଳେ ରାବଣଙ୍କ ପୁଅ ଶତ୍ରୁସେନାକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବାରେ ଲାଗିଲେ। ଏହା ପରେ, ସମସ୍ତ ଦେବସେନା ଚାରିପଟିଠାରୁ ଶଚୀପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଅନେକ ଭାବରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ; ସେ ଅତି ଦୁଃଖିତ ଓ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ଏଠିରେ ଦେବତା ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ଏକାଉଁକୁ ଚିହ୍ନିପାରିଲେ ନାହିଁ; ସମସ୍ତଠାରେ ଅସ୍ପଷ୍ଟତା ଓ ଅବ୍ୟବସ୍ଥା ହେଲା, ଏବଂ ସମସ୍ତେ ଦିଗ୍ଦିଗନ୍ତରେ ଧାଉଥିଲେ। ଏପରି ଅନ୍ଧକାର ଓ ଭ୍ରମରେ, ଦେବତା ଦେବତାଙ୍କୁ, ରାକ୍ଷସ ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ; ଅନ୍ୟମାନେ ଅନ୍ଧକାର ଭିତରେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ ଦିଗ୍ଦିଗନ୍ତରେ ପଳାଇଯାଉଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଦୈତ୍ୟପତି ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଲୋମା ନାମକ ଏକ ବୀର ଶଚୀଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ଧରି ନେଲେ ଓ ସେଠାଠାରୁ ସମୁଦ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, କାରଣ ସେ ଶଚୀଙ୍କ ମାମା ଥିଲେ। ପୁଲୋମା ତାଙ୍କ ନାତିକୁ ଧରି ସମୁଦ୍ରକୁ ଯାଇଲେ। ଏହା ସବୁ ଦେଖି, ଦେବତାମାନେ ଯୟନ୍ତଙ୍କ ଧ୍ୱଂସ ଓ ତାଙ୍କର ସେନାର ଭାଙ୍ଗିଯିବାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ଓ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ପଳାଇଯିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ରାବଣଙ୍କ ପୁଅ ମେଘନାଦ କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କର ସେନା ସହିତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରି, ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କର ଧ୍ୱଂସ ଓ ଦେବତାମାନେଙ୍କ ପଳାୟନ ଦେଖି, ମାତଳିଙ୍କୁ ଆଦେଶ କଲେ, "ଚାଲ, ରଥ ନେଇ ଆ।